قائم‌شهر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


قائم‌شهر
Qaemshahr logo.jpg
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان مازندران
شهرستان قائم‌شهر
نام(های) قدیمی علی‌آباد، شاهی
سال شهرشدن 1313 [۱]
مردم
جمعیت ۳۲۰،۷۴۱ نفر سال ۱۳۹۰ [۲]
تراکم جمعیت ۶۹۹ نفر بر کیلومتر مربع
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت ۴۵۸٫۵ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا ۵۱٫۲ متر از سطح دریا
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۶٫۷ درجه سانتیگراد
میانگین بارش سالانه ۷۲۴٫۹ میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه ۱۴
اطلاعات شهری
شهردار سید محمد جعفر حسینی
پیش‌شماره تلفنی ۰۱۲۳
وبگاه

قائم شهری

فرمانداری قائم شهر

اخبار شهرستان قائمشهر

شهرداری قائم شهر


شناسه ملی خودرو
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به قائم‌شهر شهر قائم آل محمد خوش آمدید
نقشه ی قدیمی از شهر شاهی
میدان طالقانی قائم شهر سال ۱۳۵۷

قائم‌شهر دربارهٔ این پرونده تلفظ مرکز شهرستان قائم‌شهر یکی از شهرهای استان مازندران در شمال ایران می‌باشد که در ناحیهٔ البرز مرکزی قرار گرفته و در گذشته (قبل از انقلاب اسلامی ایران) آن را شاهی می‌نامیدند.

این شهر در سال 1313 از علی‌آباد به شاهی تغییر نام پیدا کرد و در سال ۱۳۵۷ و در جریان انقلاب اسلامی ایران به قائم‌شهر تغییر نام پیدا کرد ،شهرستان قائم‌شهر از سمت شمال و شمال غرب به شهرستان جویبار و شهرستان بابلسر و دریای مازندران (دریای خزر)، از سمت جنوب به شهرستان سوادکوه، از سمت غرب به شهرستان بابل و از سمت شرق به شهرستان ساری محدود است.در سال‌های دور شهرستان فیروزکوه و بخش‌هایی از شهمیرزاد ، تا سال ۱۳۵۹ شهرستان سوادکوه و ۱۳۷۶ شهرستان جویبار بخش‌هایی از قائم شهر بوده که به شهرستان تبدیل شدند،جمعیت شهرستان قائم‌شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ نزدیک به بیش از ۳۲۰،۷۴۱ نفر است.[۵]. شهرستان قائم‌شهر در ۳۶ درجه و ۲۸ دقیقه عرض شمالی تا ۵۲ درجه و ۵۳ دقیقه طول شرقی واقع شده‌است. [۶]

محتویات

وجه تسمیه نام‌های قائم‌شهر[ویرایش]

از نام‌های قدیمی‌تر به عشق‌آباد و قصرشیرین اشاره شده است.

چمنو :همچنین چمنو که از دو جزء «چمن» و «او» (آب در زبان تبری) تشکیل شده است و به ناحیه‌ای اطلاق می‌شد که دارای چمن و آب یا چمنزارهای با طراوت بود. در تاریخ‌های تبرستان نوشته‌اند که در سده ۶ هجری قمری، رودی از چمنو می‌گذشت که پل آن را اسپهبد نصیرالدوله رستم شاه غازی باوندی (۵۳۶ تا ۴۶۰ هجری) پادشاه تبرستان به هزینه شخصی خود تعمیر نمود تا آب آن به هرز نرود. ابن اسفندیار نیز در تاریخ طبرستان به دفعات از چمنو یاد کرده‌است. اکنون محله ای به نام جمنان در قائم شهر وجود دارد.

شاهی : در دهه‌ی اول 1300 به فرمان رضاشاه ؛ زادگاهش ، شهر جدید شاهی بنا شد و علی آباد به شاهی تغییر نام یافت. [۷]

در اشعار پارسی[ویرایش]

ملک الشعرای بهار[ویرایش]

ملک الشعرای بهار

سپیدرود: [۸]

بنگر یکی به منظر چالوس کز جمال صد ره به زیب وزینت مازندران فزود
زان جایگه به بابل و شاهی گذاره کن پس با ترن به ساری و گرگان گرای زود

قائم شهر : در بهمن 57 و پس از پیروزی انقلاب اسلامی شاهی به قائم‌شهر تغییر نام یافت.[۹]

پراکندگی جمعیت[ویرایش]

جمعیت شهرستان قائم‌شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ نزدیک به بیش از ۳۲۰،۷۴۱ نفر است، که ۲۰۳،۷۴۱ نفر در مناطق شهری و ۱۱۷،۰۰۰ در نقاط روستایی ساکن هستند[۱۰] این شهرستان در حال حاضر از ۲ شهر قائم‌شهر و ارطه و ۱ بخش مرکزی تشکیل شده‌است. تراکم جمعیت درآن ۶۹۹ نفر در هر کیلومترمربع است که پرتراکم‌ترین شهرستان در سطح استان مازندران به نسبت وسعتش محسوب می‌شود. [۱۱] [۱۲] ترکیب جمعیتی شهرستان با توجه به مهاجرپذیر بودن آن شامل اقوام مختلفی از جمله سوادکوهی‌ها، شهمیرزادی‌ها، سمنانی‌ها، گرمساری‌ها، بربری‌ها، مهاجرین پراکنده دیگری از سایر مناطق ایران و کشورهای مجاور (به ویژه مهاجران انقلاب سرخ شوروی سابق) و ساکنان بومی است که اغلب آنها ضمن تسلط بر زبان فارسی کشور، به زبان مازندرانی و تعدادی نیز علاوه بر مازندرانی، به زبان‌ها و لهجه‌های،آذری، گیلکی، سمنانی، شهمیرزادی و... سخن می‌گویند.

تاریخچه[ویرایش]

شهرستان قائم‌شهر برحسب شواهد و قرائن موجود از جمله اماکن مذهبی نظیر امامزاده یوسف‌رضا و یا آرامگاه علامه فقیه شیخ طبرسی از سابقه دیرینه تمدن و فرهنگ قبل از قرن ششم هجری خبر می‌دهد. در شهر شاهی هفته یک روز چهارشنبه بازار می‌شد چون در روزهای چهارشنبه هر هفته در این نقطه بازار می‌شد و اهالی دهستان‌های مجاور امتعه اهالی قراء و قصبات اطراف و حتی کسبه سایر شهرها سکه اجناس و محصولات خود را به بازار مزبور برده به معرض فروش می‌رساندند، نسبتاً اعتباری حاصل و مرکزیتی پیدا کرده‌بود . در زمان خاندان بنی امیه حکومت عرب در جهت کنترل و تسلط بر نواحی جنوبی دریای خزر اقدام به برقراری ۴۴ پاسگاه نظامی از آستارای کنونی تا استرآباد یا گرگان کنونی کرد که یکی از مهمترین این پاسگاه‌ها قلعهٔ نظامی آرتا بود. این ۴۴ پاسگاه نظامی به «دینه سر» که در واقع معنایش «محافظ» دین است، مشهورند. در قلعهٔ نظامی آرتا فرمانده‌ای به نام بنی عباس با ۳۳۰ سرباز بر نواحی قائم شهر کنونی و ارطه و ساری کنونی حکومت می‌کرد.

علی آباد قبل از میلاد[ویرایش]

با توجه به وجود تپه‌های باستانی موجود قائم شهر قدمتی دیرینه و طولانی برخوردار است:

  • تپه گردکوه جمنون، قدمت تپه گردکوه را از دوره اسلامی تا عصر آهن می‌باشد.
  • تپه طالقانی که آثار باستانی، تاریخی و اجساد افرادی مربوط به هزاره اول در این تپه کشف شده.
  • تپه دینه کفشگرکلای ارطه که مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان قائم شهر، روستای کفشگرکلای ارطه واقع شده

این تاریخ دیرینه را اثبات می‌کند.

علی آباد در زمان صفویان[ویرایش]

بخشی از سفرنامه دلاواله درباره ی مازندران: سیاح ایتالیایی از راه کویر و فیروزکوه (علی آباد) به مازندران رفت در سفر به مازندران هم از خصوصیات ظاهری و اخلاقی مردم این دیار از سرزمین ایران اظهار نظر کرده و هم درباره آب و هوای منطقه و همچنین درباره دلایل توجه خاص شاه به این مناطق نگاشته‌است. دلاواله دراین باره تاکید می‌کند: "زنان و مردان مازندرانی دارای چشم و ابروی سیاه و موهای مشکی هستند و بخصوص زنان در نظر من زیبا جلوه می‌کنند و بر عکس زنهای مسلمان دیگر هیچوقت چهره خود را نمی‌پوشانند و از حرف زدن با مردان امتناعی ندارند و مانند مردان این دیار در برخورد بسیار مودب و مهربان هستند و همگی مردم مازندران دوست دارند خانه خود را در اختیار مهمان قرار دهند و در قبیال او با کمال ادب و رافت رفتار کنند و من در هیچ جای دیگر دنیا ندیده‌ام مردم دهات آنقدر دارای تمدن و آداب و رسوم پسندیده باشند و ملاحظه کردم ایالت هیرکانیا که به قول قدما باید عاری از تمدن و جایگاه پلنگان وحشی باشد زیباترین نقطه ایست که تا به حال در آسیا دیده‌ام و مردم آن متمدن ترین و باادب ترین مردمی هستند که ممکن است در دنیا وجود داشته باشند، دلاواله درباره علل توجه مخصوص شاه عباس به فرح آباد و مازندران یادآوری می‌کند: "شاه عباس از عشق به آبادانی و زیبایی مملکت که می‌توان گفت در وجودش نهفته‌است و دقیقه‌ای از این کار غافل نیست، و علاقه مخصوصی که به ایالت مازندران دارد زیرا مادرش اهل منطقه بوده و خودش نیز همیشه می‌گوید خون مازندرانی در رگهایش جریان دارد." دلاواله در ادامه می‌افزاید از دیگر دلایل توجه شاه عباس به مازندران این است که از نظر عدم دسترسی دشمن به آن یکی از مستحکمترین نقاط ایران است. چرا که از شمال محدود به دریا و از جنوب سراسر اطراف آنرا کوهستانهای مرتفع و صعب العبور پوشانده‌است. هیچیک از حکمرانان ایرانی مانند شاه عباس به فکر آبادانی منطقه نبوده‌اند و او فرح آباد را مرکز مازندران برگزیده و در آن ساختمانها و قصور متعدد ساخته‌است و حتی برای آبادانی آن جمعیت‌هایی از سایر نقاط به آنجا کوچانده‌است و این مسئله باعث رونق کار هنرهای دستی و کشاورزی در سراسر منطقه شده‌است.[۱۳]

علی آباد در زمان قاجار[ویرایش]

نخستین سفرنامه ناصرالدین‌شاه به مازندران :

اول از رودخانهٔ اوتی‌جان گذشتیم آب صاف همواری دارد ممرش پهن سنگ ریزهای سفید قعرش نمایان بسیار مطبوع بود این رودخانه نیز داخل تالار می‌شود. اسب در میان رودخانه راندم خیلی با صفا بود پس از عبور از رودخانه سوار کالسکه شدم با عین‌الملک صحبت می‌داشتم در این بین میرزا اسمعیل‌خان بندپئی آمد قدری با او صحبت داشتم از راه لاریجان آمده بود از صعوبت راه تعریف می‌کرد. سیم تلگراف در این منزل پاره شده بود گفتم زود بسازند. بعد از آن راه سنگستان شد سوار اسب شدم از رودخانه دیگر گذشتیم که پل یک چشمه داشت از بناهای شاه عباس رحمت‌الله مسمّی به پل بشل است. عباسقلیخان لاریجانی آمد قدری با او صحبت شد صد سوار خوب همراه داشت. زمین امروز هم صحرا هم کوههای کوچک هم جنگل کوتاه تک تک درخت توت ابریشم درخت گردو بسیار است. طرف دست راست دهات سروکلا، متن‌کلاً، هیوکلاده که جزء علی‌آباد است. بالای تپه متن‌کلاً به ناهار افتادیم بسیار جای خوبی است. امروز کوه دماوند و کّل کوههای برف‌دار لاریجان و نوا و کجور - نور همه پیداست بسیار بسیار با صفاست. از این تپّه ده واس‌کس پیداست خانه‌های سفالی تک‌تک درختهای مرکبات جنگل خیلی خوب و با صفا می‌نمود. از متن‌کلاً رفتم لیون پسرهای عبّاسخان بیگلربیگی آمدند به قدر ده نفر بودند. صبح در دم سراپرده محمّد مهدیخان برادر علیرضاخان آمد امروز سرکردهای نوکر اشرف و توابع آمدند قرقاول بسیاری آوردند از اینجا به علی‌آباد رسیدیم جلگه[ای] دارد چمن است. امامزادهٔ یوسف‌رضا آنجا واقع است خوب ساخته‌اند سردری مطبوع داشت یک سرو بلندی در صحنش رسته بود. کیاکلا به دو فرسخ فاصله طرف دست چپ علی‌آباد است. شیخ‌طبرسی هم در طرف دست چپ علی‌آباد است به فاصلهٔ دو فرسخ. عبّاسقلیخان می‌گفت قرقاول بسیاری دارد محمّدرحیمخان واو مرخّص شده رفتند شکار آنجا. چهارپنج ساعت به غروب مانده وارد منزل شدیم کاغذهای اسلامبول که وزیر خارجه فرستاده بود خواندم. هوا امروز بسیار گرم بود. محمّدرحیمخان [و] عبّاسقلیخان که شکار رفته بودند آمدند چند قرقاول آوردند. شتران بنه که آمدند موجب تعجّب اهل مازندران بود. شب را شغال بسیار فریاد کرد. شب را قرق[۱۶] شد به هر حال خوش گذشت. روز شنبه پنجم ماه ذی‌الحجه صبح هوا صاف و باد تند خنکی می‌آمد. آقاسلمان‌خان رخت سواری و شمشیر مرصّع را آورد لباس پوشیدم اسب کبود ایلخانی‌فارس را یراق مرصّع زده سوار شدم. با عین‌الملک صحبت می‌داشتم راه همه خیابان بود بعضی جا آباد بعضی جا خراب. دو طرف راه جنگل کمی داشت باقی جنگل را تراشیده دهات آباد نموده گندم و شالی می‌کارند. زن و مرد بسیاری در سر خیابان به تماشا آمده بودند. طرف دست راست محال ارطی است که جزء علی‌آباد است جمعیّت و آبادی زیادی داشت که در سر راه ایستاده بودند. طرف دست چپ محال نوکنده کاه تیولی حاجی ملکزاده‌است جمعیّت زیادی از آنجا آمده بودند به استقبال اما خود دهات پیدا نبود علم شیر خالصه تیول حاجی شریفخان آن سمت نوکنده کاه است. شرف داراب کلای خالصه آن طرف دست چپ است قدری در خیابان کالسکه نشستم راه بد شد سوار گشتم. میان جنگل طرف دست چپ به ناهار افتادیم. تیمورمیرزا، عین‌الملک [و] سایر پیشخدمتان بودند. پس از صرف ناهار سوار شده راندیم. قدری از خیابان را طی نمودیم خبر آوردند در جلو راه خیابان خراب است؛ راه دیگری از میان زراعت ساخته بودند از آنجا رفتیم، سوارهای نظام با بیرق و لباس خوب در جلو بودند. از ده ماه فروجک گذشتیم. [۱۴]

علی آباد در زمان پهلوی[ویرایش]

سفرنامه رضاشاه به علی آباد:

صبح زود پس از قدری گردش در حوالی “شیرگاه“ به طرف “علی‌آباد“ راندیم. راه در سطح دشت امتداد دارد. تقریباً دیگر پست و بلندی مهمی پیش نمی‌آید. از اینجا، نواحی گرمسیر “مازندران“ شروع می‌شود. بکلی با قسمت کوهستان که طی کردیم اختلاف دارد، اما جنگل در زمین مسطح هم قطع نمی‌شود، فقط در مزارع دستی جنگل را بریده‌اند، و زمین را قلم و پنبه و برنج کاشته‌اند. در حدود مزارع از بقایای جنگل نمایان است، که مثل دیواری، قطعات کشت و زرع را از یکدیگر جدا می‌سازد. “علی‌آباد“ مطابق مثل مشهور، نسبت به‌دهاتی که دیده بودیم، شهر محسوب می‌شود. این نقطه که در سرسه‌راه “شیرگاه“ و “ساری“ و “بارفروش“ واقع گردیده، بازار “علی‌آباد“ است، و آبادی نسبتاً مهمی دارد. روزهای چهارشنبه اینجا بازار عمومی می‌شود. یکی از ملاکین اخیراً مهمانخانة مفصلی بناگذارده که هرچند تمام نیست، ولی پس از دایر شدن موجب آسایش مسافرین خواهد بود. در “علی‌آباد“ توقف نکردیم، یکسر به “کیاکلا“ که از جمله دهات حاصلخیز این حدود است، رهسپار گردیدیم، زیرا در آنجا وسائل آسایش و توقف بیشتر فراهم است. از “علی‌آباد“ تا “کیاکلا“ سه فرسخ راه است. جاده شوسه نیست، ولی قبلاً امر داده بودم که برای هدایت اتومبیل‌ها در کنار راههای روستائی، در فاصله‌های مختلف نی نصب کنند که همراهان راه را گم نکنند و به‌زحمت دچار نشوند. مع‌هذا راه را با منتهای زحمت عبور کردیم. باتلاق و آب و پست و بلندی زیاد است. غالباً اتومبیل‌ها را با دست می‌کشیدند و می‌بردند. دو دستگاه اتومبیل در بین راه ماند، که قادر برحرکت دادن آنها نشدند، متجاوز از سه ساعت طول کشید تا این سه فرسنگ راه را طی کردیم. یک نواختی زمین، موانع جنگل، رطوبت و گرمی هوا از یک‌طرف، پشه و باتلاق و عفونت بعضی قسمت‌ها از طرف دیگر، تمام دشت “مارندران“ را غیر قابل توقف می‌کند. هرچنداز حیث هوا و آب و چشم‌انداز، در صفحات صحرائی “مازندران“، جای قابل تمجیدی دیده نمی‌شود، اما از لحاظ زراعت و تجارت یکی از برومندترین و حاصلخیزترین و نافع‌ترین اراضی ایران به‌شمار می‌رود. برکت خاک، نزدیکی به‌دریا، رودخانه‌های قوی، و سایر عوامل ترقی و توسعه موجود است. در “کیاکلا“ امر دادم دواخانه‌ای دایر نموده‌اند. مریضخانه کوچکی هم نظر دارم اینجا بسازم. چنانکه در اول این سفرنامه اشاره کردم، “مازندران“ خانة من، و مسقط‌الرأس من است. من وظیفة شخصی خود می‌دانم که به‌عمران و آبادی این نقطه توجه مخصوص نمایم. قبل از ظهر به‌قریة “کیاکلا“ رسیدیم. امروز نوبت بازار در این ده بود. مرسوم است که هر روزی در یکی از نقاط، که نسبتاً مرکزیت داشته باشد، بازار عمومی تشکیل می‌شود. روزهای یک‌شنبه در “کیاکلا“، و روزهای چهارشنبه در “علی‌آباد“ بازار دایر می‌گردد. از نقاط مختلف اشخاصی که اجناس فروختنی داشته باشند، به آن محل آورده عرضه می‌کنند. همچنین مشتریان و تماشائیان از هرطرف به آنجا روی نهاده، از اجناس بازار، و یا از دیدار رفقای خود، استفاده می‌کنند. فی‌الحقیقه این یک نوع نمایشگاه یا سوق عکاظ است که فوائد بسیار برای اهالی دارد. هم اجناس آنها به‌فروش می‌رسد، هم با یکدیگر معاشرت می‌کنند، و هم از صنایع یکدیگر تقلید می‌نمایند. سابقاً در خیلی از نقاط، این بازار دایر می‌شده، ولی اکنون جز در چند نقطه باقی نیست. در فضای جلوی ده جمعی کثیر، از زن و مرد و طفل گردآمده بودند، بعضی در روی زمین اجناس محلی و امتعه خارجی خود را گسترده و مشتریان از هر جانب آنرا احاطه کرده بودند. بعضی هم در راه دیده می‌شدند، که نفت و قند غیره خریداری به‌دهات خود مراجعت می‌کردند. قریه “کیاکلا“ از دهات بزرگ این ناحیه علی آباد است. اخیراً بر حسب دستور من، یک باب کارخانة پنبه پاک کنی در آنجا دایر شده است. لدی‌الورود، قبل از صرف ناهار، رفتم به کارخانه. ساختمان، آلات و ادوات، ماشین‌های کارخانه، انبارها، نوع پنبه، ملزومات و اثاثیه کارخانه را تماشا کردم. را که از دایر شدن این مؤسسه در خود احساس کردم، از حد وصف قلم خارج است. اولین دفعه است که دست تمدن جدید، صنعت جدید و ماشین در این ناحیه وارد شده است. اولین دفعه است که “مازندران“ قدیم، “مازندران“ تاریخ‌دار، از مدنیت جدید و تکامل جدید و تکامل تدریجی حسن استقبال می‌کند. اولین دفعه است که “مازندران“ بی‌نظیر، استعداد فطری خود را برای جلب منافع مشروع ظاهر می‌سازد. اولین دفعه است که “مازندران“ بازار “اروپا“ و دنیا را در نظر گرفته و می‌خواهد علائم و آثار مثبتی از خود در عرصة گیتی ابراز نماید. منظرة درخت‌های مرکبات در این ناحیه، لطف مخصوصی دارد. مبالغه نخواهد بود اگر بعضی از آنها را به درخت‌های گردوی کوچکی تشبیه کنیم که در نقاط ییلاقی به عمل می‌آید. بوته‌های پنبه در این حدود و صحرای “گرگان“ شبیه به هیچیک از نقاط ایران نیست. چای کاری و اهمیت این زراعت پرمنفعت برمردم این حدود مجهول است، و تازه در “لاهیجان“ شروع کرده‌اند که این محصول را بکارند. من تصور می‌کنیم که اغلب نقاط “مازندران“ برای چای کاری خوب است. باید دستور بدهم که مطالعه کاملی در این باب بنمایند. خیال می‌کنم که رفع احتیاج اهالی را به‌وجه خیلی خوب، می‌توان از حیث چای نمود. در ضمن اوامری که برای ساختن راههای “مازندران“ داده‌ام، یکی هم بنای پل آهنین معظمی است برروی این رودخانه، که کاملاً رشته ارتباط را مستحکم سازد. “بارفروش“ را “بارفروش‌ده“ هم می‌گفتند. تدریجاً شهر بزرگ تجارتی شده است، و سزاوار لقب ده نیست. بیشتر اهمیت این شهر از حسن موقع “مشهدسر“ است، که در امتداد شمالی “کیاکلا“ واقع، و اخیراً براعتبار تجارتی آن افزوده شده است. این بندر هم مثل “بندرجز“، قابل ورود کشتی‌های بزرگ تا ساحل نیست، و سفاین در مسافت هزاروپانصد ذرع ایستاده، احمال خود را به کرجی‌ها و قایق‌ها تحویل می‌دهند. صبح دوشنبه نیز در این قریه مانده، تجار و محترمین “بارفروش“ را که آمده بودند، پذیرفتم. دستورهایی راجع به‌ترویج زراعت پنبه و چای صادر کرده، و بعد از ظهر اجازه حرکت به‌طرف “ساری“ دادم. خیال داشتم که در “کیاکلا“ دوسه شب بمانم. چون هوا قصد بارندگی داشت، نتوانستم به تصمیم خود عمل نمایم، زیرا در صورت بارندگی، عبور از این دو سه فرسخ راه تا “علی‌آباد“ غیرممکن می‌گشت، و با علامات نی و نصب چوب هم نمی‌شد عبور نمود، و مجبور می‌شدیم مدتی در این قریه بمانیم. لهذا از همان راهی که دیروز آمده بودیم، به“علی‌آباد“ بازگشتیم. در “کیاکلا“، چیزی که دقت مرا کاملاً جلب کرد، این بود که از تمام خانه‌های ده، تنها کوچه و درب خانه‌ای که جارو و تمیز شده بود، فقط دو سه‌خانه‌ای بود که ارامنه در آنجا سکنی داشتند، و از اطفال ده نیز که در کوچه‌ها مشغول بازی بودند، فقط دخترهای کوچک این سه چهار خانواده ارامنه را دیدم که موهای خود را شانه زده‌اند. پل رودخانه “سیاه‌رود“ فعلاً بد نیست. شاگردان مدارس دهات، که اخیراً تأسیس شده، با پرچمهای سه‌رنگ در کنار جاده صف کشیده، سرود می‌خواندند. سرود آنها تقریباً با همان لهجة مازندرانی، خالی از مزه نبود. شاگردها را نوازش کردم. معلمین و مدیرها را هم تشویق کردم که بر مراقبت خود در تربیت شاگردها بیفزایند. منظرة محصلین مدارس، و چهره‌های بی‌گناه آنها، از هر چیز بیشتر مرا متأثر می‌کند، اما تأثری که پایة آن فقط بر روی شوق و آمال بزرگ گذارده شده است، و بالاخره همین نسل است که باید غرور ملی و عرق وطن‌پرستی، در دیباچه دفاتر زندگی آنها نقش بندد. “علی‌آباد“، همین نقطـه‌ای که فعـلاً اقامت دارم، بهترین و منـاسبترین محـلی است که بـاید مرکز “مازندران“ را تشکیل دهد، و این قصبة کثیف و ویران به‌یک شهر زیبائی مبدل گردد که برای اقامت دائمی هر طبقه‌ای مجاز و ممتاز بماند. اگر موفق به‌کشیدن خط‌آهن ایران شدم که “بحرخزر“ را با “خلیج‌فارس“ مربوط نماید، یکی از استاسیون‌های مهم آن ناچار در همین “علی‌اباد“ مستقر می‌شود، و بهترین وسیله‌ای خواهد شد که عمارت و آبادی و شهرت این نقطه را تأمین نماید. تمام اراضی و مزارع اطراف و جوانب “علی‌آباد“ پوشیده شده‌اند از محصول پنبه، و برای تأمین تجارت این نقطه، فوراً باید یک کارخانه بزرگ نخ‌ریسی در اینجا دایر نمود، که رعایای اینجا منتظر خرید این و آن نشده، بلافاصله بتوانند مقدمات زحمت و زراعت خود را به‌یک نتیجه قابل انتظاری تبدیل نمایند، و راه ثروت و تمول را بروی خود بگشایند.[۱۵]

سرانجام شاهی در سال 1308 به همراه چند شهر در مازندران مثل مشهد سر(بابلسر) تبرآباد (محمودآباد) دهنو (نوشهر) و سخت سر(رامسر) به فرمان رضاشاه ؛ زادگاهش ، شهر جدید شاهی بنا شد و علی آباد به شاهی تغییر نام یافت.

*در سال ۱۳۱۹ اولین کارخانه ی کنسرو سازی تاریخ ایران در این شهر بنا شد.[۱۶] این کارخانجات جهت تولید خود دارای استانداردهای ملی کشور، استاندارد بین‌المللی IMS شاملISO 9001:2008 ، ISO14001:2005 و OHSAS18001:2005 بوده و موفق به اخذ جایزه کیفیت بر اساس مدل EFQM شده‌است.

*در سال ۱۳۰۹ کارخانه نساجی قائم شهر جز اولین کارخانجات نساجی کشور است دراین شهر ساخته شد.[۱۷]

در حاضر از قدمت فراوانی برخوردار و از بزرگترین کارخانجات نساجی خاورمیانه‌است . کلنگ احداث این کارخانه در سال ۱۳۰۷ به زمین خورد و در سال ۱۳۰۹ در زمینی به مساحت ۶۶۳۳ متر مربع به مدت یکسال احداث گردید،کارخانه بیشتر به منظور تهیه پارچه‌های لباس سربازان شروع به کار نموده و به مرور زمان تولیدات آن متنوع گردید . در سال ۱۳۱۵ اقدام به توسعه کارخانه گردیده شد و قسمت تهیه پنبه بهداشتی ( هیدروفیل ) احداث گردید ، و همچنین تیم فوتبال این کارخانه با نام باشگاه فوتبال نساجی مازندران از قدیمی ترین تیمهای ایران و ریشه در قلبهای هر مازندرانی ورزش دوست دارد.

کارخانه شالیکوبی[ویرایش]

کارخانه بزرگ و مدرن شالیکوبی ایجاد شد که سه عدد از این کارخانه در شمال ایران ساخته شد ، این کارخانه ها در رشت ،محمودآباد وشاهی بنا گردیده بود. از این جهت اکثریت مردم به کارگری گرایش پیدا کردند و قائم شهر را شهر کارگری نامیدند.

موقعیت تاریخی[ویرایش]

آثار باستانی[ویرایش]

فهرست آثار باستانی ملی ثبت‌شده واقع در شهرستان قائم‌شهر:

تبدیل شدن ساختمان سابق شهرداری قائم‌شهر به موزه به گفته محسن باستانی، رئیس اداره میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری شهرستان قائم‌شهر، به منظور حفظ آثار ملی به همت این اداره و همکاری و مساعدت فرماندار و شهرداری قائم‌شهر، ساختمان قدیمی شهرداری به عنوان یازدهمین موزه استان مازندران تجهیز و بازسازی می‌شود. این موزه دارای بخش‌های مردم‌شناسی، کتابخانه و باستان‌شناسی است که تاکنون ۴۰ درصد این ساختمان مرمت و نوسازی شده‌است. گفتنی است، ساختمان قدیمی شهرداری قائم‌شهر که قدمت آن به سال ۱۳۰۵ هجری شمسی (دوره پهلوی اول) برمی‌گردد در سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده‌است. [۱۸]

قسمت‌های جدا شده از شهرستان[ویرایش]

جدا شدن سوادکوه[ویرایش]

سوادکوه بهشت گمشده ایران ، سالیان دراز به عنوان بخش جنوبی شهرستان قائم شهر بوده‌است و شهرهای شیرگاه، زیراب و پل سفید در حومهٔ شهر شاهی سابق قرار داشتند اما بنا بر تصمیمات حکومتی در سال 1359 جدا شدند و شهرستان سوادکوه را تشکیل دادند.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

با توجه به سوابق موجود بنای اولیه این شهر در دوران قاجاریه با نام علی‌آباد نهاده شد که شامل قریه‌ای با واحدهای تجاری و مسکونی در حوالی میدان طالقانی امروزی و محله‌هایی در اطراف و روستاهای بزرگ نظیر چمنو (جمنان فعلی، که در حال حاضر بخشی از خود شهر می‌باشد) قادیکلای بزرگ و کوچکسرا در حاشیه بوده‌است که بعد از انقراض دوران قاجاریه و آغاز حکومت رضا خانی به لحاظ موقعیت خاص منطقه‌ای (محل عبور کاروان‌های تجارتی و زیارتی از استان‌های همجوار مانند تهران، گیلان و خراسان).

امروز به عنوان یک شهرستان استراتژیک جغرافیایی که ارتباط تهران بزرگ را با شمال و شمال‌شرقی از دو مسیر متفاوت جاده فیروزکوه و جاده هراز مرتبط می‌سازد دارای اهمیت ویژه می‌باشد. گفته می‌شود سالانه پنج میلیون مسافر از محور جاده فیروزکوه به قائم شهر تردد می‌کنند و از بندر بابلسر به مرزدریایی متصل می‌باشد. [۱۹] [۲۰] ازنظرآب و هوایی و جغرافیایی: مدیترانه‌ای و معتدل خزری تابستان شرجی و نواحی جنوبی زمستانهای نسبتاً سرد و پر بارش می‌باشد واز مرکز استان ۲۰ کیلومتر فاصله داشته و ۱۸۰ کیلومتری شمال تهران بین دریای خزر و رشته کوههای البرز واقع شده

مسافت بین قائم شهر و سایر شهرها بر حسب کیلومتر

آب و هوا[ویرایش]

آب و هوای شهر قائم‌شهر به دلیل قرار گرفتن میان کوه و دریا آب و هوای معتدل و مرطوب دارد و میزان بارش زیاد باران و رطوبت بالا و قسمتهای جنوبی شهرستان به دلیل دارا بودن پوشش کوهپایه‌ای و ارتفاع زیاد آب و هوای سردتر و کوهستانی و زمستانهای بارانی و برفی دارد.

نقشه آب و هوایی ایران داری آب و هوای کاسپینی در شمال کشور

آمار سالیانه ایستگاههای سینوپتیک اداره کل هواشناسی استان مازندران در سال ۱۳۸۷[۲۱]

آمار سالیانه آب و هوای قائم شهر[۲۲]
نوع پارامتر بهار تابستان پاییز زمستان سالانه
میانگین دما (درجه سانتیگراد) ۱۹٫۴ ۲۶٫۸ ۱۵٫۲ ۹٫۳ ۱۷٫۷
حداقل مطلق دما (درجه سانتیگراد) ۶٫۸ ۱۷ -۲٫۰ -۲٫۸ -۲٫۸
حداکثر مطلق دما (درجه سانتیگراد) ۳۵٫۸ ۴۰٫۶ ۳۲٫۰ ۲۹٫۵ ۴۰٫۶
مجموع ساعات آفتابی (واحد ساعت) ۵۵۰٫۷ ۶۰۹٫۶ ۴۲۴٫۹ ۳۸۷٫۶ ۱۹۷۲٫۸
نوع پارامتر: تعداد روزهای بارندگی ۲۳ ۴۷ ۳۴ ۳۲ ۱۱۴
حداکثر بارندگی روزانه،میلی متر ۱۰٫۵ ۲۷٫۶ ۵۰٫۹ ۲۷٫۷ ۵۰٫۹
مجموع بارندگی ،میلی متر ۳۶٫۶ ۸۲٫۸ ۳۲۴٫۴ ۱۷۷٫۷ ۶۲۱٫۵
تعداد روزهای یخبندان ۰ ۰ ۳ ۱۱۳ ۱۴
میانگین رطوبت (%) ۷۶ ۷۶ ۸۲ ۸۲ ۷۹

شهرسازی[ویرایش]

رفت‌وآمد[ویرایش]

فاصله این شهرستان تا تهران ۲۳۷، تا ساری ۲۱ و تا بابل ۱۵ کیلومتر است. [نیازمند منبع] راه‌های آسفالته این شهر از فیروزکوه به مرکز کشور یکی از پرترددترین مسیرهای اصلی به شمار می‌رود و همچنین از آمل به تهران متصل است.

خیابان‌ها و راه‌ها[ویرایش]

تقاطع غیر هم سطح میدان امام، گذرگاه پیوند دهنده پایتخت به شمال و شمال شرق و غرب

اتوبان و کمربندی‌ها[ویرایش]

  • اتوبان ساری-قائم شهر
  • کمربندی فیروزکوه
  • کمربندی کفشگرکلا
  • کمربندی سوادکوه
  • کمربندی شمالی
  • کمربندی شرقی
  • بلوار جهان پهلوان بهداد سلیمی
  • بلوار شهیدان سادات نیا
  • بلوار صالحی مازندرانی
  • بلوار ولی‌عصر
  • بلوار شریعتی
  • بلوار کارگر

خیابان‌های اصلی[ویرایش]

خیابان کارگر
  • خیابان امام خمینی (ره)(بابل)
  • خیابان شهید مسعود دهقان(۱۶ متری)
  • خیابان صالحی مازندرانی(تهران،)
  • خیابان کارگر(ساری)
  • خیابان جویبار(خزر)
  • خیابان کفشگرکلا
  • خیابان کوچکسرا

خیابان‌های اصلی این شهرستان بدلیل اینکه هرکدام به یکی از شهرستان‌های همجوار بابل، ساری، تهران و جویبار منتهی می‌شوند، در میان عامه مردم به نام این شهرستان‌ها شهرت یافته‌اند که این امر خود انتقادهایی [۲۳] را نیز به همراه داشته‌است.

راه آهن[ویرایش]

راه آهن سراسری در شمال وارد این شهر شده و سپس تا گرگان ادامه می‌یابد. اولین خط راه آهن نوین ایران در دوران رضا شاه پهلوی از شاهی (قائم شهر کنونی) تا بندر شاه (بندر ترکمن امروزی) کشیده گشت، پس از اتمام ساخت پل گردن در ساری اولین قطار در مهرماه ۱۳۰۸ به دستور رضا شاه پهلوی عازم بندر ترکمن گردید.

رضاشاه پهلوی در حال سفت کردن آخرین پیچ راه‌آهن مازندران.

پس از آن هم‌زمان با احداث راه آهن خوزستان، کارها در رشته کوههای البرز آغاز گردید، کارگران ترک در کنار سایرین و مهندسین و پیمانکاران به ویژه آلمانی‌ها، کار ساخت تونل‌ها و پل‌ها را پیگیری کردند.

محله‌ها[ویرایش]

به ترتیب حروف الفبا: بهشتی‌محله، بربری محله، تازه‌آباد (اسلام‌آباد یا جوکی‌محله)، تُرک‌محله، جمنان، چمازکتی، حسن‌آباد، دخانیات ، سیدمحله، شانزده‌متری دوم، شهدامحله، صفی‌آباد، فردوس‌محله ،فرهنگ‌شهر ،قائم‌محله ،قائمیه، کارگرمحله، کفشگرکلاه ، کوچکسرا، لیلاباد، مجاورمحله، مطهری‌محله و ...

کوچکسرا: از محله های قدیمی و سنتی شهر میباشد که درباره اش آمده است : به بازار علی آباد و معصوم زاده که یوسف رضا باشد رسیدیم که پایتخت علی آباد است. از این بازار بلا ۵۷ وارد شدیم و در عمارت ماشین خانه که پنبه را از تخم جدا « کوشک سرا » فاصله به می‌کنند ۵۸ در اتاق‌های خوب منزل کردیم. پذیرایی و ضیافت ایالت و همراهان به عهده ابوالقاسم خان سعید حضور حاکم بلوک علی آباد است که از خانواده‌های قدیم است. شیرینی و تقدیمات و تشریفات خوبی فراهم آورده بود. سلسله نسب مشارٌ‌الیه از این قرار است: ابوالقاسم خان سعید حضور علی آبادی پسر مرحوم میرزا جعفر، این مرحوم میرزا علینقی آقا مستوفی سرکار است، ابن مرحوم میرزا تقی آقای صاحب دیوان وزیر درب اندرون فتحعلی شاه، ابن مرحوم میرزا زکی بزرگ، ابن میرزا علینقی بزرگ، ابن حاجی میرزا بیع، ابن مرحوم حاجی ابوالحسن . معروف به مشهدبان است ۵۹ حاجی ابوالحسن مشهد بان جد اعلای این طایفه به واسطه انقلابات و حوادث خراسان و تاخت و تاز ترکمان یا افغان از مشهد مهاجرت و با تمول بسیار و جواهر اندوخته بی شمار به خط مستقیم به این سرزمین آمده میل کرده‌است که در اینجا زندگانی کند، بعضی دهات و املاک علی آباد را خر یده این صفحات را آباد کرده‌است، چون از مشهد رضا ( ع ) به اینجا آمده، به مشهد بان معروف شده‌است.اولاد و احفاد او همه محترم بوده، غالب اینها به رتبه وزارت رسیده، بعضی از ایشان در دفتر مالیه از مستوفیان عظام بوده‌اند و من با بعضی از آنها در دفتر دوستی و خلطه داشتم. « ملالی » وی شاعری توانا بود و در قصیده مهارت به سزائی داشت. در ابتدا متخلص به » بود و پس از ورود به دربار ملقب به صاحب دیوان ادبیات دوره قاجار معروف به‌است. دیوان اشعارش که دارای حدود شش هزار بیت است در « صاحب علی آبادی دوران حیاتش چاپ شده‌است. وی سرانجام در ۱۲۶۵ در گذشت. در دهات علی آباد « کوشک سرا » دویست خانوار است. [۲۴]

ترک محله: یکی دیگر از محله های قدیمی که هنوزم در بعضی مناطق میتوان بافت قدیم و سنتی بعضی خانه ها را در آن دید. برج جدید شهرداری قائم شهر در ورودی ترک محله قرار داشته، مسجد بزرگ آذربایجانیها نیز در این محله جای دارد.

اسلام‌آباد یا جوکی‌محله: در دوران تیمور گورکانی عده‌ای از مردم شمال هندوستان که غالباً سیه چرده بوده و از ایلیات بودند به ایران مهاجرت کردند و در سراسر ایران پخش شدند که عده کمی از آنان امروزه در مازندران و قائم شهر مانده‌اند. آنها امروزه در گوشه‌ای از شهر که اصطلاحأ به آن جوگی محله می‌گویند زندگی می‌کنند و بعضاً اخلال در شهر و زندگی مردم دارند و این محله صورت خوشی در بین اهالی شهر ندارد.

شهرک‌های مسکونی[ویرایش]

  • شهرک احمدی
  • شهرک فرهنگ‌یان
  • شهرک فردوس: متان‌کلاً
  • شهرک امام خمینی: جاده جویبار
  • فرهنگ‌شهر: شهرکی مسکونی در فاصله ۵ کیلومتری از مرکز شهر. [۲۵]
  • شهرک یثرب: که به عنوان روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان قائم‌شهر قلمداد می‌شود.
  • شهرک آتش‌نشانی: خیابان امام، پشت آتش‌نشانی

موقعیت صنعتی[ویرایش]

اشتغال مردم شهر بیشتر در امر صنایع ماشینی است. کارخانه‌های نساجی که در سال‌های دور بزرگترین کارخانه نساجی خاورمیانه بود و نه‌تنها اهالی شهر بلکه از شهرها و استان‌های همجوار نیز در این سه کارخانه مشغول بودند که متأسفانه امروزه رونق سابق را ندارد، از این جهت از قائم‌شهر به عنوان شهر کارگری یاد می‌کنند، گونی‌بافی، کنسرو سازی، فرش بافی، دستمال بافی و پنبه پاک‌کنی و همچنین دو شهرک صنعتی در این شهر وجود دارد. "غلام حسین افضل‌الملک" از مورخین کشور حدود ۱۰۰ سال پیش که به قائم‌شهر آمد در آثار نگاشته شده خود از کارخانه پنبه پاک‌کنی این شهر یاد کرد.

شهرک‌های صنعتی[ویرایش]

  • شهرک صنعتی رستم‌کلاً
  • شهرک صنعتی سنگتاب

بانک ها[ویرایش]

بانک صنعت و معدن قائمشهر(شعبه شهیدجان نثاری کد حسابگری0172) بانکی دولتی و تخصصی با هدف توسعه صنعت شهرستان از ابتدای سال 90 شروع به فعالیت نموده است.

کارخانه‌ها و کارگاه‌های بزرگ[ویرایش]

  • شرکت نساجی شماره ۱: این واحد نساجی در مرکز شهر واقع شده‌است که به علت قدیمی بودن بنا و عدم رسیدگی به این نساجی و پرداخت به موقع حقوق کارگران تعطیل شده‌است و اندک کارگران این نساجی به نساجی شماره ۳ واقع در جاده نظامی انتقال داده شده‌اند.

این نساجی در گذشته یکی از برترین کارخانه پارچه بافی در کشور بوده که هیچ کارخانه‌ای قابل رقابت با این واحد نبوده‌است

  • شرکت نساجی شماره ۲
  • شرکت نساجی شماره ۳: این واحد نساجی نیز به مانند نساجی شماره ۱ و ۲ همان مسیر تعطیلی را طی می‌کند در این واحد هنوز برخی از بخش‌ها از جمله بافندگی و ... در حال فعالیت می‌باشد ولی به دلیل عدم پرداخت حقوق خطر تعطیلی این واحد را تهدید می‌کند
  • شرکت فرش ساوین
  • شرکت فولاد طبرستان
  • شرکت صنایع کاغذسازی حریر قائم‌شهر: شرکت صنایع کاغذسازی حریر قائم‌شهر از سال ۱۳۶۴در زمینی به مساحت ۶۳هزار مترمربع و با ۶۵۰کارگر در زمینه تولید خمیر کاغذ، دستمال کاغذی و نایلون فعالیت خود را آغاز کرد.

این کارخانه روزانه ۴/۵تن خمیر کاغذ، ۵۰کارتن ۴۲عددی دستمال کاغذی ۲۰برگی، ۵۰کارتن ۴۲عددی دستمال کاغذی ۳۰۰برگی، ۱۰تن دستمال لوله و ۱۷۰کارتن ۲۰تایی پوشک را تولید و به بازار عرضه می‌کند. [۲۶]

  • صنایع پوشاک آویشن
  • کیک و کلوچه کاوه: این کارخانه در سال ۱۳۵۴ با اخذ مجوز از اداره کل صنایع و معادن استان مازندران و دریافت پروانه‌های بهداشتی از اداره کل نظارت بر مواد غذایی تاسیس و مورد بهره برداری قرار داد. تا قبل از سال ۱۳۵۷ همه سفارش‌های مربوط به اداره آموزش پرورش و مدرسه‌های استان جهت تغذیه رایگان دانش‌آموزان را تولید و توزیع می‌کرد. [۲۷]
  • شرکت محصولات جمع
  • کاغذسازی قائم شهر
  • مزرعه پرورش و تکثیر بلدرچین افراتخت: این مزرعه در حال حاضر اولین و تنها مزرعه صنعتی پرورش و تکثیر بلدرچین در شمال کشور میباشد.
  • کارخانه : این کارخانه در سال ۱۳۱۹ هجری شمسی به عنوان اولین کارخانه کنسروسازی در ایران شروع به فعالیت نمود، عمده تولیدات آن شامل انواع کنسروجات گوشتی و غیرگوشتی، مرباجات و ترشیجات می‌باشد. [۲۸][۲۹]
  • مبل سازی: صنعت مبل سازی در مازندران بیشتر در شهرهای آمل و قائم‌شهر وجود دارد ودر سایر شهرها تنها کارگاه‌های کوچک مبل سازی وجود دارد. شهرستان قائم‌شهر حدود ۲ تا ۳ کارخانه تولیدی مبلمان بزرگ دارد.
  • تعاونی تولیدی دریاپیچ :تولید مبلمان و جهیزیه عروس به مدیریت عامل آقای قبادی و مدیریت تولید آقای عبدالله زاده و مدیریت فروش آقای اسماعیلی با سابقه درخشان بالغ بر ۱۰سال واقع در شهرک صنعتی سنگتاب
  • کارخانه سنگ‌شکن و بتن آماده [۳۰]
  • کارخانه کمپوست (در حال ساخت): کمیل گران اوریمی، نایب رییس شورای اسلامی شهر قائم‌شهر در گفتگو با خبرگزاری ایرنا گفت:
این طرح طی دو فاز در محل فعلی دپوی زباله قائم‌شهر در حال ساخت است.

وی اعتبار فاز نخست این طرح را ۸ میلیارد ریال عنوان کرد و افزود:

برای فاز دوم این طرح ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال اعتبار در نظر گرفته شده‌است.

گران اوریمی با اظهار این که عملیات اجرایی کارخانه کمپوست قائم‌شهر از محل اعتبارات عمرانی در سال ۱۳۸۷ آغاز شد، گفت:

مساحت این کارخانه ۲۷ هزار متر مربع است و ظرفیت پذیریش روزانه ۵۰۰ تن زباله را دارد.

[۳۱]

سید عیسی هاشمی، معاون عمرانی استاندار مازندران، پیش از ظهر ۹ اردیبهشت ۱۳۹۱ در همایش مدیریت صحیح پسماند و صیانت از محیط زیست که در سازمان جهاد کشاورزی مازندران برگزار شد، زمان بهره‌برداری از این واحد صنعتی را ۶ ماه آینده اعلام کرد. [۳۲]

ارتباطات و فناوری اطلاعات[ویرایش]

وضعیت شاخص‌های مخابراتی مدیریت مخابرات قائم‌شهر (تا پایان سال ۱۳۸۹)

شاخص وضعیت موجود
شماره تلفن‌های ثابت منصوبه ۱۶۱۷۹۵ شماره
شماره تلفن‌های ثابت مشغول به کار ۱۲۴۴۸۱ شماره
ضریب نفوذ تلفن ثابت ۳۶/۴۰٪
تعداد مراکز مخابراتی ۴۱ مرکز
پورت منصوبه دیتا ۴۱۰ پورت
پورت واگذارشده دیتا به مشترکین ۱۹۵ پورت

[۳۳]

موقعیت مذهبی[ویرایش]

  1. بقعه سیدنظام الدین، امامزاده کبریا، جمنان
  2. امامزاده مهدی، امامزاده اسماعیل، قادی‌کلاً بزرگ
  3. آرامگاه امامزاده سید محمد زرین‌نوا، چمازکتی
  4. امامزاده سید ابوصالح و پیرتکیه سید ابوصالح، سید ابوصالح
  5. آرامگاه امامزاده زکریا، واسکس
  6. امامزاده یوسف‌رضا، بیمارستان رازی
  7. آرامگاه سید میر زا،فندری
  8. آرامگاه شیخ طبرسی، بین افرا و شیخ‌کلی
  9. امامزاده صالح، امامزاده محمد، کوچکسرا
  10. امامزاده قاسم، امامزاده هفیر، موارم‌کلاً
  11. امامزاده سید مهدی، قادی‌کلاارطه
  12. تپه امامزاده کتی، جنید
  13. امامزاده موسی، وسطی‌کلاً
  14. امامزاده قاسم، سراج‌کلاً
  15. امامزاده اسماعیل، ساروکلا

جاذبه‌های توریستی[ویرایش]

پرونده:Parkkkkk.jpg
پارک ولیعصر خیابان کارگر، از نمای بالا

پارک‌ها و مکان‌های تفریحی[ویرایش]

منابع طبیعی و جنگل‌ها[ویرایش]

پرونده:مرداب قادیکلا.jpg
مردابی زیبا در روستای قادیکلا
  • جنگل کلوس، روستای کرچنگ [۳۶]
  • جنگل روستای کوتنا، روستای کوتنا
  • جنگل شالتماس، روستای افراتخت
  • غار پلنگ لی، روستای ملک‌خیل
  • جنگل‌های خیبوس و انجیل سی: منطقه حفاظت شده خیبوس و انجیل سی از مناطق چهارگانه حفاظت محیط زیست ایران با مساحت ۳۴۷۱ هکتار در دامنه ارتفاعی ۲۵۰ تا ۹۳۰ متر حدفاصل جنگلهای جنوبی نزدیک قادیکلای قائم شهر تا مناطق یاغ کوه برنجستانک شیرگاه می‌باشد.
  • پارک جنگلی تلار جاده نظامی: پارک جنگلی تالار نیز یکی از پارکهای جنگلی معروف شهرستان قائم‌شهر است که در سال ۱۳۷۱ تأسیس شده و مساحت آن بالغ بر ۱۶۰ هکتار است. فراورده‌های جنگلی عبارت است از: ذغال، چوب، هیزم، چوب آلات تبدیلی این جنگل در ۱۰ کیلومتری قائم‌شهر قراردارد. و پوشیده از درختان آزاد، ممرز، توسکا، بلوط، اوجا، ملچ، عرعر، انجیر، ولیک، شمشاد، انار، بوته تمشک و ... با چشم‌اندازهایی بسیار زیبا و بدیع دارای امکانات بهداشتی و تفریحی مثل زمین فوتبال می‌باشد.

جنگل[ویرایش]

با توجه به اوضاع طبیعی شهرستان قائم‌شهر، بارش و رطوبت جهت ایجاد پوشش گیاهی فراهم است.البته پوشش گیاهی در تمام نقاط آن یکسان نیست زیرا تا ارتفاع ۲۰۰۰ متری که نفوذ رطوبت دریآی خزر از بین رفته و یآ به کمترین مقدار می‌رسد، از تراکم جنگل بسیار کم می‌شود و به مرور به جای جنگل، مراتع جایگزین می‌شود. در شهرستان قائم‌شهر فصل خشک به طور کامل وجود ندارد. قائم‌شهر واقع در یک جلگه به نام خودش، جلگه قائم‌شهر است.شروع جنگل قائم‌شهر از کوه پایه‌های البرز شمالی است که دارای حداکثر بارندگی است و میزان گسترش جنگل در گذشته به طرف دشت بیشتر بوده‌است که به مرور به منظور تهیه اراضی مزروعی، درختان جنگل کاملاً بریده شده‌اندو یا به صورت بقایای جنگل مخروبه با درختان پهن برگ دیده می‌شوند. به طور کلی جنگل‌ها در حاشیه جنوبی قائم‌شهر دارای تراکم بیشتری است و انواع درختان مانند راش، ممرز، توسکا و کلهر ملج انجیلی و... را می‌توان دید. گونه‌های اصلی جانوری منطقهمرال، شوکا، پلنگ، کاراکال، گربه وحشی ،خرس قهوه‌ای، شغال ، گراز، روباه معمولی، تشی، رودک ، جوجه تیغی ، سنجابک ، درختی ، قرقاول ، کبوتر جنگلی ، ابیا ، عقاب ، کرکس ، قرقی ، توکای گلوسیاه، توکای پشت بلوطی، مار آبی، و لوس مار و....... هستند.

سدها[ویرایش]

پرونده:سد زمزم0123.jpg
سد زمزم ، قائم شهر

دریاچه‌ها و آب بندان‌ها[ویرایش]

آبشارها چشمه‌ها و آب معدنی[ویرایش]

  • چشمه آب معدنی هزارون : یک جاده فرعی از مسیر اصلی منشعب شده و به طرف شرق امتداد یافتع و پس از حدود ۵/۱ کیلومتر به روستای واسکس می‌رسد . چشمه زیبای هزار ون با مقدار آب۵/۱ لیتر در ثانیه در مجاورت امامزاده زکریا خودنمائی می‌کند .وجود یک آبشار کوچک ، درختان بلند قدیمی،از جاذبه‌های مهم قائمشهر است که بویژه در فصل تابستان پذیرای خیل عظیم علاقه‌مندان به طبیعت و آرامش و گردشگران فراوانی است . آب این چشمه به لحاظ وجود مواد معدنی برای درمان بیماریهای پوستی و امراض استخوانی مفید می‌باشد .

رودها و رودخانه‌ها[ویرایش]

قائم شهر یکی از معدود شهرهای استان می‌باشد که دو رودخانه تلار و سیاهرود را در غرب و شرق خود جای داده که وجود این دو رودخانه جلوه زیبایی به بافت شهری داده رودخانه‌های تلار و سیاهرود از ارتفاعات کوههای شهرستان سوادکوه و قائم شهر، در جنوب شهرستان قائم‌شهر سرچشمه گرفته و پس از مشروب کردن شهرهای سواد کوه، سیاهرود از شرق و تلار از غرب قائم‌شهر گذشته و به دریای مازندران می‌ریزند.

از جمله رودخانه‌های منطقه‌ای این شهر، به رودخانه سید رود در روستای طارسی‌کلاً و رودخانه هتکه روستای حاجی‌کلاً صنم بزرگترین و پر آب‌ترین رودخانه روستا می‌باشد که از رودخانه بزرگ تلار سرچشمه می‌گیرد.این رودخانه قسمت عظیمی از آب شالیکاران روستای صنم حاجیکلا را فراهم می‌نماید.در ادامه این رودخانه قسمتی از آن در آب بندان بزرگ روستا می‌ریزد و بخش اعظم آن دوباره پس از طی مسیر و آبیاری روستای ملک‌خیل و دیگر روستاها دوباره به رودخانه تلار می‌پیوندد و به دریا می‌ریزد.که نقش بسزایی در کشاورزی منطقه ایفا می‌کند نیز می‌توان اشاره کرد.[۳۷]

رودخانه سیاهرود[ویرایش]

رودخانه سیاهرود از نقطه‌ای به طول جغرافیایی ۵۳درجه و ۲۸دقیقه شرقی و عرض۳۶درجه و ۲۷دقیقه شمالی و ارتفاع ۲۶۰ متری شرق روستای پرچینک واقع در ارتفاعات بین قائم‌شهر و ساری در استان مازندران سرچشمه گرفته پس از گذشت از داخل شهر قائم‌شهر و شرق شهرستان جویبار مستقلاً به دریای خزر می‌ریزد. این سرشاخه دارای حوزه‌ای بارانگیر می‌باشد و در مواقع بارندگی با سیلاب نسبتاً زیاد همراه‌است.

سیاهرود نام خود را از سیاهی و ناپاکی نگرفته‌است بلکه سایه تاج پوشش بهم‌تنیده درختان بلوط بلند مازو ( Quercus castaneifolia ) که همچون چتری سبز آنرا در بر می‌گرفت سبب شد که نام آنرا سیاهرود (به مازندرانی: سیو رود) نهند. چنانچه از برخی نوشته‌ها بر می‌آید در زمانهای دور سیاهرود یکی از زیستگاه‌های ماهی قزل‌آلا بوده‌است. ( قزل‌آلا بیواندیکاتور آب سالم و آشامیدنی است ). و همچنین ماهی اورنج که در حال منقرض شدن می‌باشد. رودی پر آب و پاک که در مسیر خود آبندانهایی را سیراب می‌نمود و مورد استفادة تفریحی نیز قرار می‌گرفت، اما امروزه عوامل انسانی همچون سد بیولوژیک فرایندهای طبیعی این اکوسیستم را مختل نموده

در ارتفاعات بالا دست و سرچشمة رودخانه چشمه‌سارهای بکر دیده می‌شوند. در ارتفاعات رودخانه کم عمق، شفاف، پرپیچ و خم با بستری قلوه سنگی بوده با میزان اکسیژن محلول ( Do ) بالا که‌امکان زیست موجودات آبزی اکسیژن دوستی نظیر خرچنگ آبی، مار آبی و قورباغه‌ها و ماهیان رودخانه‌ای را داده‌است. هر چه به نواحی دشتی نزدیکتر می‌شویم با ورود عوامل انسانی نظیر انواع آلاینده‌های شهری و صنعتی، کیفیت فیزیکوشیمیایی آب دچار تغییر شده و به دنبال آن تنوع و پراکنش میکرو و ماکرو ارگانیسم‌های آبی را تحت تأثیر قرار داده‌است.[۳۸]

پارک ساحلی رودخانه سیارود و کمپینگ اسکان مسافران و زمین ورزشی واقع در کمربندی قائم شهر-پرچیکلا در حاشیه رودخانه قرار دارد.که بزودی در این مکان بازار بزرگ ماهی فروشان احداث می‌گردد.

پارک ساحلی رودخانه سیارود در حاشیه کمربندی

مشخصات سر شاخه سیاهرود : وسعت ۹/۱۳۱ کیلومتر مربع

طول شاخه اصلی تا ساحل دریا ۲۵/۶۱ کیلومتر

ارتفاع حداقل ۸۰ + متر

حداقل دبی ۲/۰ لیتر در ثانیه

حداکثر دبی ۴ لیتر در ثانیه

مجموع دبی چشمه‌های آمار برداری شده : ۴۰ لیتر در ثانیه

رودخانه تلار[ویرایش]

رودخانه تلار از ارتفاعات ۲۵۰۰ متری جنوب قائم شهر و رشته کوههای البرز در سوادکوه سرچشمه می‌گیردو در منطقه ی دوآب با رودخانه ی کبیر که از ارتفاعات دهستان چاشم سرازیر می‌شود ترکیب شده و رودخانه ی تلار راتشکیل می‌دهد ریخت شناسی این رودخانه تلفیقی از رود پیچان (meander) و دره- رودخانه (River – Valley) می‌باشند. تلار (رود) به موازات جاده فیروز کوه – قائم شهر جریان داشته و در محل روستای ملک کلاً وارد پهنه ساحلی خزر می‌گردد.

درازای تلار در پهنه خزر بیش از ۲۵ کیلومترو شیب بستر آن ۱۰ در هزار(۱درصد) است.تلار رود از حاشیه باختری قائم شهر گذر کرده و از پیرامون بسیاری از محله‌ها و روستاها عبور می‌نماید. پس از گذر از قائم شهر و بهنمیر در محل شیلات می‌رود (۸ کیلومتری خاور بابلسر) وارد دریای خزر می‌گردد. سطح اساس محلی تلار ۲۴- متر از سطح دریای آزاد می‌باشد(LBL=-۲۴)

تقریباً در ۳ کیلومتری باختر قائم شهر و در میانه دو روستای « سراج کلاً» و همت آباد جاده بابل – قائم شهر را قطع می‌کند. این رودخانه هم چنین در باختر روستای «عربخیل» و « کاله » از محور بابلسر- بهنمیر گذر می‌نماید. دستگاههای آبنگاری و سیلاب در این رودخانه نصب نشده‌است. در فاصله کیلومتر ۳۰۰+ ۳۰ یک پل بتنی دوبانده محور بابل- قائم شهر، دو ساحل تلارود را به یکدیدگر متصل می‌کند. این پل ۶ سال پیش ساخته شده‌است[۳۹] هتل تلار و نمایشگاه بین‌المللی مازندران و پارک ساحلی سراج بر حاشیه این رودخانه در نزدیکی روستای سراج کلاً احداث شده که دارای شهربازی و پیست کارتینگ و کمپینگ اسکان مسافران می‌باشد.

فرهنگ و مراسم‌ها[ویرایش]

تیرگان[ویرایش]

تیرماسیزه شو[۴۰] یا تیرگان یکی از جشن‌های ایرانی در روز تیر از ماه تیر برابر با سیزدهم تیرماه‌است. عده‌ای این جشن را در روزهای دیگر و از جمله در دهم تیر برگزار می‌کنند که به اعتقاد استادان ایران‌شناس نادرست است.جشن همه ساله توسط زرتشتیان ایران در بیشتر شهرهای جهان و ایران نیز برگزار می‌شود.

کشتی لوچو[ویرایش]

کشتی لوچو[۴۱] از کشتی‌های محلی استان مازندران است و در گذشته در مراسم عروسی اجرا می‌شد.امروزه در بعضی از نقاط استان این کشتی همه ساله در تابستان بعد از وجین شالی، هنگام فراغت کار روستاییان، انجام می‌شود. در ایام دیگر مانند اعیاد مذهبی و ملی نیز کشتی لوچو برگزار می‌شود و جایزه برنده یک راس گاو است که توسط اهالی خریداری می‌شود.برای مسابقه دو نفر از کشتی گیران با تجربه به عنوان داور انتخاب می‌شوند در این کشتی هر گونه ضربه زدن به بدن یا سر حریف، گرفتن انگشت دست، سرچنگک و ضربه زدن به کتف و گرفتن گوش، خطا محسوب می‌شود. کشتی گیری که در این دو هفته تمامس حریفان را شکست دهد، برنده مسابقه‌است. در طول برگزاری مسابقه ساز و دهل نیز نواخته می‌شود تا شور و هیجان بیشتری به مسابقه بدهد. همه ساله جام‌هایی در روستاهای قراخیل[۴۲] و المشیر برگزار می‌شود که شرکت کنندگان از سراسر مازندران به رقابت می‌پردازند.

نوروزخوانی[ویرایش]

نوروز خوانان معمولاً” پانزده روز قبل از فرارسیدن عید نوروز به داخل روستاها می‌آیند. نوروز خوانان معمولاً” پانزده روز قبل از فرارسیدن عید نوروز به داخل روستاها می‌آیند و با خواندن اشعار در مدح امامان ترانه‌های محلی، طلیعه سال نو را به آنان مژده می‌دهند. نوروز خوانان چند نفر هستند که یک نفر اشعار را می‌خواند، یک نفر ساز می‌زند، نفر دیگر که به آن کوله کش (بارکش) می‌گویند به در خانه‌های مردم می‌رود و می‌خواند: باد بِهارون بِیَمو / نِئروز سِلطون بِیَمو مژده هادین دوستان رِ / گل بیَمو گلستون رِ بهار آمد بهار آمد خِش آمد / علی با ذولفقار آمد، خوش آمد نِئروزتان نِئروز دیگر / شِه ما رِ سال نِئ بووئه مِوارِک صاحب خانه نیز با دادن پول، شیرینی، گردو، تخم مرغ و نخود، و کشمش از آنان پذیرایی می‌کند . حضور نوروز خوانان در شهرستان قائمشهر، رنگ و بویی دیگر به شهر بخشید و موجب شد تا این سنت نیکوی گذشتگان همچنان زنده و پا برجا بماند.[۴۳]

نوروز خوانی در مازندران - روایت تصویر

ماه در مه (مادِرمِ)[ویرایش]

هنگام تحویل سال افراد خانواده دور سفره و یا مشابه آن هفت سین که با ظرافت و سلیقه خانم خانه چیده شده می‌نشینند و در حالیکه پدر خانواده دعای تحویل می‌خواند منتظر سال نو می‌شوند. در گذشته که امکانات ارتباطی مانند رادیو و تلویزیون نبود با تیراندازی یا گفتن اذان سال جدید را به همه اعلام می‌داشتند. بعد از این که سال نو شد کسی (معمولاً بچه‌ها) که به عنوان مادرمه (مادِرمه) انتخاب شده با مجمعی که در ان قرآن، آیینه، اب، سبزه و شاخه‌های سبز جوان قرار دارد وارد خانه می‌شود چهارگوشه اتاق‌ها را آب می‌پاشد قرآن را کنار سفره هفت سین می‌گذارد و شاخه‌های تازه سبز شده و دارای شکوفه (معمولاً از درخت گوجه سبز) را به این نیت که سال سرسبز و خوش و خرمی برای خانواده باشد، جلوی در اتاق آویزان یا روی طاقچه اتاق می‌گذارد. دراین روز مادر خانه، غذای عید، سبزی پلو با مرغ یا گوشت درست می‌کند. علاوه بر آن بعضی هم غذایی به عنوان خیرات برای اموات می‌برند و بین مردم پخش می‌کنند، معمولاً رسم بر این است که فرد خوش خو و خوش قدم ماه در مه انجام دهد.[۴۴] [۴۵]

کشاورزی و دامپروری[ویرایش]

اراضی حاصلخیز این شهرستان استعداد سرشاری جهت کشت محصولات متنوع مخصوصا گندم، جو، برنج، صیفی‌جات، لوبیای روغنی و... دارد. همچنین باغ‌های پرمحصول مرکبات این شهر درجاده نظامی مورد توجه‌است.[۴۶] محصولاتی نیز مانندنیشکر[۴۷]، عسل، ابریشم[۴۸]، کنف[۴۹]، کنجد در روستاهای جنگلی و کوهپایه‌ای مانند سید ابوصالح ، گل‌افشان و ریکنده به چشم می‌خورد. پرورش گاو و گوسفند و بز نیز در نواحی مختلف جلگه‌ای و کوهپایه‌ای و با استفاده از امکانات هر روستا متداول است.

کشت نیشکر[ویرایش]

کاشت و تهیه شکر قرمز به سبک سنتی از نیشکر بیشتر در روستاهای سیف کتی ، ریکنده و سیدابوصالح قائمشهر به چشم میخورد. نیشکر در کارگاههای سنتی فراوری شده و علاوه بر شکر دوشاب نیز از آن گرفته می شود. شکر حاصل از آن به رنگ قهوه ای یا به زبان محلی سیاه شکر، خواص زیادی دارد که از آن جمله می توان به رفع خستگی مزمن، پاک کننده ضایعات کبدی، رفع گرمی دهان و زبان و التهابات لثه اشاره کرد. همچنین برای درمان فاویسم، کم خونی یرقان داخلی و عصبی بسیار مفید می باشد. نیشکر پس از سقوط و انحطاف بطور بسیار ابتدائی و به مقیاس کم در مازندران و نواحی مساعد کنار دریای خزر کشت می شد. در زمان ناصرالدین شاه و به کوشش امیر کبیر اقداماتی در جهت احیاء این صنعت نیشکر مازندران را برای کشت به خوزستان برد، تلاش او در مازندران و خوزستان از طریق ورود قلمه های جدید از هندوستان بعمل آمد. لیکن قند سازی از نیشکر نه در مازندران و نه در خوزستان رونق نیافت.[۵۰] [۵۱][۵۲] تصویری/ پختن نیشکر در قائمشهر

سوغاتی‌ها[ویرایش]

از سوغاتی‌های قائم شهر شامل غذاهای سنتی، میوه‌ها و صنایع دستی این شهر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

غذاهای سنتی[ویرایش]

پرونده:ناز خاتون11.jpg
ناز خاتون، ترشی معروف مازندران
پرونده:بهار نارنج123.jpg
شکوفه یا بهار نارنج که از آن عرق و مربا تهیه میشود

غذاهای سنتی قائم شهر شامل ، ناز خاتون، آش گزنه(گزنه آش) ،آش کدو ،آش ترش(تِرش آشآش دوغ، ته چین، فسنجان، انار تیم خِرِش، خورش مرغ ترش، باقالا پلو، امرغ شکم پر، کدو پلو(کهی پِلا) ، اکبر جوجه، ماهی شکم پر، و... می‌شود. همچنین به دلیل استفاده از شکر سرخ، و رب انار طعم مَلَس دارد.

نان و شیرینی: تندیرنون (نان محلی)، سوهان کنجد (پِشتِ زیک) ،برنجک (بهادانهپیس گندله و....

ترشی:بادمجان ترشی، سیر ترشی، هفت بیجار، ترشی یارمسی، ناز خاتون، وینگوم زالک، هلی ترشی، آبغوره، آب نارنج و ...

مربا: آلبالو، بِه، تمشک، سیب، پرتقال، انجیر، هویچ، بالنگ، بهارنارنج و ...

شربت: بهارنارنج، آلبالو، انار و ...

میوه و ...: انواع مرکبات، کیوی، ازگیل جنگلی(کِنِس) ، گلابی وحشی، تمشک وحشی جنگلی، زردکیجا(نوعی قارچ‌خوراکیگزنه و ولیک،غوره،کنجد،خرمالو وحشی، برنج، سویا، کُلزا ،تره بار،گوجه سبز، توتون ، کنف ،شکر سرخ و…

صنایع دستی[ویرایش]

صنایع‌چوبی، مبل سازی، نساجی، گونی‌بافی، حصیربافی، گلیم‌بافی، جاجیم‌بافی، جوراب‌بافی، موج‌بافی، پارچه‌بافی، سفال‌گری و…دستمال کاغذی، انواع پارچه، حوله، فرش ماشینی، کنسرو ،بلدرچین، مرغ و گوشت از صادرات شهرستان قائم‌شهر است.

موقعیت فرهنگی[ویرایش]

ترکیب جمعیتی و ادغام قومیت‌های مختلف، در کنار سایر عوامل تاریخی، ارتباطی، صنعتی و غیره، موقعیت و خصوصیات فرهنگی ویژه‌ای را به وجود آورده‌است. این شهرستان از نظر درصد با سوادی مردم دارای رتبه اول در استان است [نیازمند منبع]. جمعیت افراد با سواد در قائم‌شهر ۸۹٫۳٪ است.

دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی[ویرایش]

  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم‌شهر
  • دانشگاه پیام نور واحد قائم‌شهر [۵۳]
  • آموزشکده فنی و حرفه‌ای سما قائم‌شهر [۵۴]
  • موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی صالحان
  • موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی فروردین
  • موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی صنعتی قائم
  • موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی تجن [۵۵]
  • مرکز تربیت معلم فاطمه(س) قائم‌شهر [۵۶]
  • مرکز آموزش علمی-کاربردی خانه کارگر واحد ۱۹ قائم‌شهر
  • موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی علامه طبرسی

کتابخانه‌ها[ویرایش]

  • کتابخانه جمشید احمدی یا کتابخانه عمومی شماره ۱ قائم‌شهر واقع در خیابان ساری است. این کتابخانه با درجه ۱ حدود ۲۰هزار جلد کتاب دارد. کتابخانه جمشید احمدی با زیربنای ۱۰۵۰ مترمربع و مساحت ۶۵۰ مترمربع در ۲ طبقه بنا شده و مخزنی برای کتاب، مرجع، نشریات، کودکان و سالن اجتماعات دارد.[۵۷][۵۸]
  • کتابخانه سیدمحله قائم‌شهر (فرهنگسرا) کتابخانه‌ای عمومی در خیابان جویبار، کوچه ۱۷ شهریور، سیدمحله با درجه ۲، حدود ۹هزار جلد کتاب دارد.[۵۷][۵۹]
  • کتابخانه قادی‌کلاً بزرگ واقع در قادی‌کلاً بزرگ
  • کتابخانه شهید شادگان روستای سراج‌کلاً

ورزش[ویرایش]

بدون شک یکی از ورزشی‌ترین شهرهای کشور و یکی از قطب‌های فوتبال ایران قائم‌شهر محسوب می‌شود. همواره در رشته‌های فوتبال، ووشو[۶۰]، کبدی[۶۱]، وزنه‌برداری[۶۲][۶۳]، اسکیت[۶۴]، شنا[۶۵][۶۶][۶۷]، بسکتبال[۶۸]، کشتی، ژیمناستیک[۶۹]، بوکس[۷۰]، شطرنج[۷۱]و ورزش‌های رزمی[۷۲] دارای نام‌آوران جهانی و بین‌المللی می‌باشد. در سال ۱۳۸۹ ورزشکاران این شهرستان توانستند در مدت هفت ماه ۱۸۹ مدال جهانی، آسیایی، بین‌المللی و کشوری کسب کنند و به جرات می‌توان گفت قائم‌شهر پرافتخارترین شهرستان از این منظر در کشور محسوب می‌شود.[۷۳] در سال ۱۳۹۰ یک سوم کل مدال‌های استان را قائمشهری‌ها کسب کردند. خبرگزاری مهر: رئیس اداره ورزش و جوانان قائم شهر گفت:

ورزشکاران قائم‌شهری امسال، ۳۱ درصد مدال‌های ورزشی استان را تصاحب کردند.

عادل عالیشان، در نشست خبری با خبرنگاران قائم‌شهری با اشاره به کسب ۳۱ درصد مدال‌های ورزشی مازندران توسط ورزشکاران قائم‌شهری افزود: {{نقل قول|از ابتدای سال جاری، ۱۱ مدال جهانی در ۹ رشته ورزشی به وسیله قهرمانان قائم‌شهر به دست آمد.[۷۴]

  • تیم کشتی فرنگی امام رضای قائم شهر در سال ۱۳۸۸ بدون شکست و در شهر تهران مقابل تیم دانشگاه آزاد اسلامی تهران پیروز و قهرمان لیگ ایران شد در حالی که این اولین بار بود تیمی از مازندران به این مهم دست یافت.[۷۵]
  • باشگاه فوتبال سایپا شمال در سال ۱۳۹۰ قهرمان لیگ دسته دوم فوتبال ایران در گروه اول شد.
  • بهداد سلیمی قویترین مرد جهان و قهرمان المپیک وزنه‌بردار قائمشهری ایران در دستهٔ فوق سنگین و دارندهٔ رکورد یک ضرب جهان در این وزن با ۲۱۴ کیلوگرم است.
  • هادی خناری‌نژاد ورزشکار قائمشهری رشته ژیمناستیک است که برای اولین بار تک مدال طلای جهانی در این رشته را بدست آورد، وی قهرمان جهان در رقابتهای جام جهانی ژیمناستیک در شهر “استراوا” کشور چک می‌باشد
  • آرین غلامی شطرنج‌باز قائم‌شهری قهرمانی جهان در سال ۲۰۰۹ در مسابقان جهانی نونهالان جهان در آنتالیای ترکیه بدست آورد، وی جوان ترین استاد فیده شطرنج ایران است که در سال ۱۳۸۹ به این مقام دست یافته‌است.
  • مطهره اسدی:شطرنج باز هشت ساله قائمشهری که در مسابقات قهرمانی رده‌های سنی جهان با کسب 10 پیروزی و تنها یک تساوی موفق شد عنوان قهرمانی جهان را به خود اختصاص دهد.

تاریخچه فوتبال قائم شهر[ویرایش]

فوتبال در شهر قائم شهر سابقه ی دیرینه ای دارد ورزشگاه شهید وطنی (شهنا سابق) در دهه 20 توسط روس ها (شوروی سابق) در قائم شهر ساخته شد و در گذشته های بسیار دور تیم هایی چون تاج شاهی در قبل دهه ی ٣٠ و تیم های بانک ملت ، آزمایش ، باشگاه فوتبال نساجی مازندران (تاسیس 1339) که یکی از قدیمی ترین تیم های ایران و به قدمت فوتبال در شمال ایران از آن یاد میشود و همچنین تیم نفت قائم شهر که بعدها منحل شد از جمله آنها می باشند.[۷۶] در دهه ی ٦٠ فوتبال در قائم شهر بین ٢ قطب نساجی و صنعت نفت قائم شهر که در لیگ اول ایران جام آزادگان ، ( هنوز لیگ برتر وجود نداشت ) تقسیم شد و این ٢ تیم سرسخت ترین حریفان حتی استقلال یا پرسپولیس را در قائم شهر شکست داده یا در آزادی متوقف میکردند. نساجی مازندران (2) پیروزی تهران (0) گلها: عباس کاوند (70) و قدیر غفاری (93)

قائم شهر و بندر انزلی تنها شهرهایی در فوتبال ایران هستند که مرکز استان نیستند و در زمانی صاحب دو نماینده در سطح اول فوتبال کشور شده‌اند.

در دهه ٤٠ بازیکنانی چون مسیح زاده در تیم ملی و استقلال بازی می کرد و در ده ٦٠ حسین مسگر ساروی حتی کاپیتان تیم ملی هم بود و فوتبال قائم شهر را با درخشش بازیکنی چون نادر دست نشان میشناختند اما به یکباره دوران شوم فوتبال قائم شهر آغاز شد که نفت منحل و نساجی به لیگ دسته ١ سقوط کرده تا امسال هجدهمین سال انتظار هواداران با آه و حسرت گذشته باشد ، هرچند این سالها قائم شهر بازیکنان زیادی به لیگ برتر و تیم ملی معرفی کرده اما اینها نتوانسته جای خالی نساجی در لیگ برتر را پر کند.[۷۷] اکنون تیم باشگاه فوتبال نساجی مازندران و باشگاه فوتبال سایپا شمال قائم شهر در لیگ دسته اول فعالیت میکنند.

مشاهیر ورزشکاران و مدال‌آوران جهانی و المپیک[ویرایش]

  • مشاهیر و ادبا:
  • آیت‌الله العظمی صدوقی آهنگرکلائی، (از علمای وارسته در تقوی و برجسته در علوم دین که در تاریخ ١٤ مهر ماه ١٣٢٠ شمسی برابر با ١٤ رمضان 1340 قمری در روستای آهنگرکلابیشه سر قائم شهر روح ملکوتی­اش در جوار رحمت حق آرام گرفت)منبع: http://emamie.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,29
  • لطف‌الله مجد، لطف الله مجد (زاده ۱۲۹۶ شاهی - درگذشته آذر ۱۳۵۷ تهران)،از نوازندگان مشهور تار ایران
  • بهروز برومند،پزشک ایرانی، عضو پیوسته فرهنگستان علوم پزشکی،استاد دانشگاه عضو هیات تحریریه مجله Transplantation آمریکا
  • محمدتقی صاحب علی آبادی ادیب و شاعر،واز فضلا و وزیر دربار فتحعلی شاه و منشی‌الممالک آن بارگاه بود.
  • شیخ طبرسی،دانشمند و فقیه شیعه ایرانی است که کتاب‌هایی دربارهٔ علوم دینی عصر خود تألیف کرد.
  • میرزا جعفر ارطه‌ای شاعر،جغرافیدان،ریاضیدان،منجم معروف نویسندهٔ کتاب جغرافیای ایران و ملل که سالهامنبع اصلی کتب دانشگاه‌های ایران بود
  • فردوس حاجیان،معروف به عمو فردوس نویسنده کتاب‌های کودکان و نوجوانان پژوهشگر سازمان ملل متحد (یونسکو)، مجری و مبتکر شهرک الفبا
  • دانیال آل داوود،مجری گوینده اخبار شبانگاهی
  • رحمان رحمتی مقدم،بازیگر
  • فرخنده فرمانی زاده،بازیگر
  • شراره درشتی،بازیگر
  • ابوالقاسم پورستار،بازیگر
  • پرویز جاهد،کارگردان ، مستندساز و منتقد سینما
  • بیژن نعمتی شریف،طراح و سازنده عروسک‌های نمایشی صدا و سیما
  • ابوالحسن خوشرو،خواننده سنتی
  • منصور صادقی ساروکلائی،آهنگساز،مدرس گیتار پاپ، کلاسیک و فلامینکو
  • صفر لفوتی،(زادهٔ ۱۲۹۷- درگذشتهٔ ۱۳۵۵)، نماینده مجلس شورای ملی شاهی(۱۳۴۲)،نماینده منتخب کارگران معدن زغال سنگ شیرگاه مازندران
  • نگین شیرآقایی، مجری بخش فارسی شبکه بی بی سی
  • عطاء الله صفوی، پزشک و جراح در شوروی سابق،و نویسنده کتاب "در ماگادان کسی پیر نمی‌شود"
  • ورزشکاران و مدال‌آوران:
  • بهداد سلیمی، قویترین مرد جهان، قهرمان وزنه‌برداری سنگین‌وزن جهان
  • نادر دست‌نشان، مربی فوتبال
  • مهرداد اولادی، بازیکن فوتبال پرسپولیس و لیگ اماران و تیم ملی
  • مهدی جعفرپور، بازیکن باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان در لیگ برتر
  • فرشید طالبی، بازیکن باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان در لیگ برتر
  • بابک نورزاد، برنده مدال نقره جهان در سال ۲۰۰۱، قهرمانی جهان تهران،چهل ودومین کشتی‌گیر برتر تاریخ ایران در رده‌بندی فدراسیون کشتی
  • بهنام طیبی، قهرمانی جهان در رشته کشتی در سال ۲۰۰۶، برنده مدال طلا در سال ۲۰۰۱ اولان باتور
  • جابر صادق‌زاده، قهرمان وزن ۱۲۰ کیلوگرم کشتی آزاد جوانان جهان در رومانی در سال ۲۰۱۱، برنده مدال برنز یاشاردوغو
  • فاطمه چالاکی، برنده مدال برنز رشته کاراته زنان در ۱۶امین دوره مسابقات بازی‌های آسیایی گوانگژوی چین در وزن ۵۵- کیلوگرم
  • سجاد عباسی، قهرمان ووشو جهان، برنده مدال برنز رقابت‌های آسیایی گوانگجو در سال ۲۰۱۰، برنده مدال برنز رقابت‌های جهانی کانادا در سال ۲۰۰۹، برنده مدال برنز رقابت‌های المپیک هنرهای رزمی- ۲۰۱۰طلای رقابتهای ستارگان جهان در چین- ۲۰۱۰ طلای مسابقات جوانان جهان اندونزی- ۲۰۰۸−
  • فرهاد مجیدی، بازیکن فوتبال اصالتاً قائم‌شهری متولد تهران[نیازمند منبع]
  • مهرداد کفشگری، بازیکن فوتبال تیم ملی ملی جوانان و راه آهن تهران
  • میثم بائو، بازیکن فوتبال استقال.پرسپولیس و لیگ اماران و تیم ملی
  • فریدون فضلی، بازیکن فوتبال
  • ایمان محمدیان، کشتی گیر۷۴کیلوتیم ملی ایران
  • احمد محمدی، قهرمان۶۶ کیلو کشور و برنز یاشاردوغو
  • حسین مسگر ساروی، کاپیتان اسبق تیم ملی فوتبال
  • هادی خناری‌نژاد، قهرمان ژیمناستیک جهان چندین سال عضو تیم ملی
  • مجتبی ترشیز، بازیکن فوتبال
  • میثم حاجیان، بازیکن فوتبال
  • مجید لشگری، بازیکن تیم ملی والیبال نشسته
  • عباد دلیلی، بازیکن و سرمربی تیم ملی کبدی
  • اصغر رامشگر، بازیکن فوتبال
  • سبحان روحی، قهرمان و مربی کشتی
  • بهمن طیبی، مربی کشتی فرنگی در تیم ملی و لیگ
  • نادر ناظری، مربی پیشین کشتی آزاد نوجوانان-۱۵سال هدایت تیم ملی در رده‌های سنی مختلف-سرمربی تیم‌ملی کشتی آزاد عراق
  • آرین غلامی، قهرمان شطرنج نوجوانان جهان ، جوان ترین استاد فیده شطرنج ایران
  • مطهره اسدی، شطرنج باز قهرمان رده‌های سنی جهان.
  • علی فتحی، نقره مسابقات آسیایی میانمار-۲۰۰۴ برنز بازیهای آسیایی دوحه قطر.ووشوکارتیم ملی
  • علی حسین رجبی، قهرمان و بنیانگذار انجمن ورزشی پیوند اعضاء
  • هاشم تختی، معروف به هاشم پلنگ نقره مسابقات جام پارالمپیک ازبکستان ۱۹۹۶.تیم ملی امید معلولان ذهنی
  • جاسم دلاوری، برنز بازی‌های آسیایی دوحه قطر، بازیکن تیم ملی بوکس
  • سید صادق عابدی، برنده مدال برنز شمشیربازی جهان، چندین سال عضو تیم ملی
  • انوشیروان نوریان، ۱دوره حضور در المپیک با پیراهن تیم ملی بوکس ایران، دو دوره حضور در المپیک با تیم ملی استرالیا
  • محمدرضا حاج یوسف زاده، سرمربی تیم ملی جودو
  • اصغر نادعلی، بازیکن فوتبال
  • حشمت شکری، بنیانگذار تز علمی کونگ‌فو پرتوآ و رئیس سازمان جهانی
  • امامعلی حبیبی، قهرمان جهان در رشته کشتی آزاد ودارنده مدال طلای بازیهای المپیک تابستانی ۱۹۵۶
  • سها سوهانیان، دارنده مدال برنز جوانان آسیادر رشته وزنه برداری

لیست کامل‌تری از اهالی مشهور این شهر در رده:اهالی قائم‌شهر فهرست شده‌اند.

ورزشگاه‌ها و مکان‌های ورزشی مهم[ویرایش]

نام مکان
ورزشگاه شهید وطنی مرکز شهر
ورزشگاه ۳۰۰۰۰ نفری روستای زیارکلا در حال احداث
سالن ورزشی امامعلی حبیبی نرسیده به میدان جانبازان ،جنب سیاهرود
سالن ورزشی تختی (سرداران) ابتدای خیابان تهران
سالن و چمن مصنوعی شهرداری قائم‌شهر نرسیده به میدان جانبازان ،جنب سیاهرود

باشگاه‌های ورزشی[ویرایش]

  • باشگاه فوتبال نساجی مازندران: این باشگاه فوتبال که در لیگ دسته یک کشوری واقع است و بازیکنان خوبی را پرورش داده‌است این تیم در استان از نظر محبوبیت در رتبه برتر استان می‌باشد.لقب این تیم ببرمازندران می‌باشد و چندسالی از لیگ برتر کشور دور مانده به جرات پس از تراکتورسازی پرطرفدارترین تیم ایران می‌باشد.

این باشگاه در حال حاضر در لیگ دسته اول بازی می‌کند. [۷۸]

موقعیت اقتصادی و تجاری[ویرایش]

نمایشگاه بین‌المللی استان مازندران[ویرایش]

نوشتار اصلی: نمایشگاه بین‌المللی مازندران

این مجموعه به مساحت حدود ۱۴ هکتار در شهرستان قائم‌شهر و در حاشیه رودخانه تِلار واقع شده‌است.

هتل‌ها، تالارهای پذیرایی رستوان‌های بزرگ[ویرایش]

هتل‌ها[ویرایش]

  • هتل تلار: این هتل درجه ۲ و ۳ ستاره و دارای ۳۵ اتاق می‌باشد.
  • هتل مازرون: این هتل ۲ ستاره می‌باشد. [۷۹]
  • هتل و رستوران اقامتی کاخ زرین: جاده بابل
  • هتل آپارتمان میلاد: این هتل درجه ۱ می‌باشد. [۸۰]
  • مهمانپذیر و رستوران ارجمند

پاساژها و مجتمع‌های تجاری[ویرایش]

نگارخانه[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

معرفی اختصاصی شهرستان قائم شهر (ghaemshahri.ir)

منابع[ویرایش]

  1. بانک اطلاعات تقسیمات کشوری
  2. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰». معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  3. http://upload.wikimedia.org/wikipedia/fa/5/57/Shahi01230123.JPG
  4. بانک اطلاعاتی آکو،لیست پلاک‌های خودروهای ایران
  5. نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵، پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
  6. Maps, Weather, Videos, and Airports for Qa'emshahr, Iran
  7. http://www.shomalnews.com/view/75497/معرفی%20شهرها%20و%20جاذبه%20های%20استان%20مازندران/
  8. گنجور- سپیدرود
  9. http://hamshahrionline.ir/details/44782
  10. http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=155
  11. طرح جامع قائم شهر ۲۲ ساله شد
  12. شهرستان قائم‌شهر#تقسیمات کشوری
  13. http://wkwww.naria.ir/view/1.aspx?id=639
  14. http://fa.wikisource.org/wiki/نخستین_سفرنامه_ناصرالدین‌شاه_به_مازندران/۱
  15. http://bonyad-daryoush-homayoun.com/?cat=99
  16. http://www.etkastores.ir/Default.aspx?tabid=85
  17. http://nassaji1.com/index.php/2012-02-20-04-28-15/2012-02-20-04-28-42
  18. روزنامه کیهان۹۰/۱۱/۶: ساختمان سابق شهرداری قائم‌شهر به موزه تبدیل می‌شود
  19. تاریخچه شهر
  20. حسن‌زاده احمدی، موسی. خلاصه‌ای از طبرستان. شلفین، ۱۳۵۸. 
  21. آمار سالیانه آب و هوای استان مازندران
  22. آمار سالیانه آب و هوای استان مازندران
  23. کوتاهی مسئولین قائمشهر در زنده نگهداشتن یاد و خاطره شهدایشان - اخبار .::. سایت تحلیلی تبیینی اطلاع رسانی ابوذریون
  24. به نقل از سفر نامه مازندران و وقایع مشروطه (رکن الاسفار)اثر غلام‌حسین افضل‌الملک
  25. فرهنگ‌شهر
  26. تغییر کاربری به مثابه دستمال کاغذی
  27. تاریخچه کلوچه کاوه
  28. شرکت فروشگاه‌های زنجیره‌ای اتکا> کارخانجات> کارخانه کنسرو قائم شهر
  29. صنایع در مازندران
  30. بهره‌برداری از کارخانه سنگ‌شکن قائمشهر
  31. پیشرفت عملیات اجرایی کارخانه کمپوست قائمشهر ۹۰ درصد اعلام شد
  32. کارخانه کمپوست در قائمشهر و بهشهر به بهره‌برداری می‌رسد
  33. پورتال شرکت مخابرات استان مازندران - مدیریت شهرستان قائم‌شهر
  34. پارک جدیدالاحداث شهیدان ابراهیمی - حریم راه آهن
  35. پارک جدیدالاحداث روستای وسطی کلاً
  36. جاذب‌های گردشگری استان مازندران به تفکیک شهرها
  37. http://www.iranvillage.ir/article-print-835.html
  38. http://www.ngdir.ir
  39. http://www.ngdir.ir
  40. http://www.parpirar.org/2008-09-15-09-38-14/mashahir/154-2008-12-22-12-34-24.html
  41. http://www.mazandlig.com/آنچه-در-مورد-كشتي-لوچو-بايد-بدانيد--تصاوير.aspx
  42. http://www.robeshadi.com/index.php?option=com_content&view=article&id=14417:1391-04-30-18-16-55&catid=43:1389-02-23-14-52-23&Itemid=75
  43. http://shomalna.ir/component/content/article/115-گوناگون/17004-13891225190911
  44. http://www.tabarestanonline.ir/tags/مادرمه/
  45. http://larijan.ir/?target=news&action=view&id=19
  46. http://www.yjc.ir/fa/news/4256324/صادرات-345-تنی-انواع-محصولات-کشاورزی-از-قائمشهر
  47. http://0123news.com/?p=2173
  48. http://www.iana.ir/keshavarzi/item/5010-1.html
  49. http://fa.parsiteb.com/actions.php?nid=9765&action=print
  50. http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2588838
  51. http://www.maj.ir/portal/Home/Default.aspx?CategoryID=00cdc089-54ef-41a1-80a9-d4e64eb4a1cc
  52. http://www.yjc.ir/fa/news/4248082/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-140%D8%AA%D9%86-%D9%86%DB%8C%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%B1
  53. دانشگاه پیام نور واحد قائم‌شهر
  54. آموزشکده فنی و حرفه‌ای سما قائم‌شهر
  55. آدرس موسسات غیرانتفاعی مازندران
  56. تربیت معلم فاطمه(س) قائم شهر
  57. ۵۷٫۰ ۵۷٫۱ لیست کتابخانه‌های استان مازندران
  58. کتابخانه عمومی جمشید احمدی قائم‌شهر نهاد کتابخانه های عمومی کشور
  59. کتابخانه عمومی سیدمحله قائم‌شهر نهاد کتابخانه های عمومی کشور
  60. قائمشهر به عنوان قطب ووشوی کشور به سالن تخصصی نیاز دارد
  61. کبدی قائم شهر به مرحله نیمه نهایی لیگ برتر کبدی کشور راه یافت
  62. http://sari.irna.ir/News/80304910/قائمشهر-قهرمان-رقابت‌های-وزنه‌برداری-جوانان-مازندران-شد/ورزشي/
  63. http://www.iriwf.ir/index.php/page,Posts.ViewPost/id,1405?PHPSESSID=93lfvfesqap89nmng61kv8mp06
  64. http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1696191
  65. http://www.mazaniha.com/fa/news.php?id=172&page_id=&dir_id=5
  66. http://vazeh.com/n-1450912.html
  67. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910430000038
  68. http://irna.ir/fa/News/2000026536/سایر_رشته_ها/دانشگاه_آزاد_قائمشهر_قهرمان_مسابقات_بسکتبال_منطقه_سه_کشور_شد
  69. http://www.iranilink.com/?p=467
  70. http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=419753
  71. http://online.tic.ir/fa/news/2899
  72. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=9004190721
  73. کسب ۱۸۹ مدال توسط ورزشکاران قائم شهری در سال جاری
  74. http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=1497572
  75. http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100907102896
  76. http://www.fcnassajiclub.com/history.php
  77. http://0123news.com/?p=771
  78. ۷۸٫۰ ۷۸٫۱ لیگ آزادگان#گروه دوم
  79. مازندران - قائم شهر - هتل ،هتل آپارتمان،آدرس هتل،تلفن هتل ،هتل ۵ ستاره،هتل ۴ ستاره،هتل ۳ ستاره،مرجع هتل
  80. لیست هتلهای ایران - با طبقه بندی استانی - سایت هتلداری ایران