ایل قاجار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آقا محمد خان قاجار مؤسس سلسله قاجاریه
ناصرالدین شاه طولانی‌ترین دوره حکومتی را در سلسله قاجار به عنوان پادشاه گذراند.

ایل قاجار، قاجارها، کاجارها از ایلات ترک اغوز در شمال شرقی و ایضاً شمال غربی ایران زندگی می‌کردند. قاجارها به عنوان شاخه‌ای از مردمان آذربایجانی درنظر گرفته می‌شوند.[۱] در سال ۱۷۹۴، شخصی از میان این ایل با نام، آقا محمد خان قاجار توانست پس از سلسله زندیان، حکومتی جدید در تاریخ پادشاهی ایران، با نام قاجاریان را بنیان‌گذاری کند. جمعیت کنونی ایل قاجار، در حدود ۱۵٬۰۰۰ نفر در سال ۱۹۸۰ برآورد شده بود که عمدتاً در ایران سکونت دارند.

تاریخ[ویرایش]

قاجارها حداقل از قرن نهم ه‍.ق و بعد از آن در قراباغ، بوزوق، آیدین آناتولی و حلب شام و از اوایل قرن یازدهم ه‍.ق در استرآباد و مرو ساکن بودند. مردم داغستان حداقل تا قرن سیزدهم، اهالی گنجه و قراباغ و ایروان را قاجار عنوان می‌کردند.[۲] قاجارها و ترکمن‌ها همواره به مردم مازندران حمله کرده و موجب آزار آنان می‌شدند و هر از چند گاهی مردم به رهبری افرادی چون سبزعلی خان لاریجانی و مقیم خان ساروی با آنان وارد نزاع و درگیری می‌شدند.[۳]

قاجارها در شرق طبرستان ساکن شدند و از دوران صفویه صاحب داعیه بودند. آن‌ها پس از هجوم افغان‌ها به ایران، به شاه طهماسب دوم پناه دادند ولی رهبرشان، فتحعلی‌خان قاجار، به تحریک نادر شاه و به دستور طهماسب دوم، به قتل رسید. پس از مرگ نادر، محمدحسن‌خان قاجار به مبارزه علیه زندیان پرداخت و بر سر تصرف مازندران با خاندان دادوی درگیر شد که نهایتاً از آن‌ها شکست خورده و کشته شد و آقا محمد خان به عنوان گروگان به زندیه تحویل داده‌شد.[۳]

پس از مرگ کریم خان زند آقا محمد خان از شیراز مرکز دولت زند گریخت و به استرآباد، مرکز ایل قاجار، رفت. وی پس از تحکیم موقیعت خود در میان قاجارها به گسترش قلمرو خود در کشور دست زد. وی سرانجام با شکستن دادن آخرین رقیب خود لطفعلی خان زند در سال ۱۷۹۴ میلادی موفق شد حکومت زند را براندازد و در سال ۱۷۹۶ میلادی خراسان را تصرف کرد و به حکومت بازماندگان افشاریان در خراسان پایان داد. پس از تثبیت قدرت تهران را پایتخت خود قرار داد و به حاکمیت سلسله قاجار در ایران رسمیت داد.[نیازمند منبع]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. James Stuart Olson,Lee Brigance Pappas,Nicholas Charles Pappas. An Ethnohistorical dictionary of the Russian and Soviet empires

    KAJAR. The Kajars are considered a subgroup of the Azerbaijanis*. Historically, they have been a Turkic* Tribe who lived in Armenia. In the seventeenth and eighteenth centuries, when the Safavids tried to conquer the region, the Kajars settled in the Karabakh Khanate of western Azerbaijan. Agha Mohammed, a Kajar leader, overturned the Zend dynasty in Iran and established Kajar control in the area. This arrangement lasted u^il Reza Shah came to power in Iran in 1925. The Kajar population today exceeds 35,000 people, the vast majority of whom live in Iran.

  2. «قاجار». دانشنامهٔ جهان اسلام. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ علی اکبر عنایتی. خاندان دادوی سوادکوهی. تاریخ و جغرافیای ایران و جغرافیای تاریخی و تاریخ محلی. ۷۴۳–۷۵۷. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]