شهرستان نکا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نکا
کشور  ایران
استان مازندران
شهرستان نکا
بخش هزارجریب
نام(های) دیگر آناهیتگاه، نیکا، نیکان، مهروان، مهربان، نارنج باغ
سال شهرشدن ۱۳۲۹
مردم
جمعیت ۱۰۴٫۷۵۳
جغرافیای طبیعی
مساحت ۱٫۳۶۰ کیلومترمربع
ارتفاع از سطح دریا ۴۵متری آبهای آزاد
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۲۰درجه سانتیگراد
میانگین بارش سالانه ۷۱۰ میلی‌متر
اطلاعات شهری
نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی علی محمدشاعری
شهردار عیسی میری قلعه سری
ره‌آورد انار، مرکبات
پیش‌شماره تلفنی ۰۱۱
وبگاه http://www.neka.ir/
تابلوی خوش‌آمد به شهر

شهرستان نِکا یکی از شهرستان‌های استان مازندران ایران است. شهرستان نکا از غرب به شهرستان ساری و از شرق به شهرستان بهشهر متصل است. مرکز این شهرستان شهر نکا است.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

شهر: نکا

تاریخچه[ویرایش]

تاریخ شهرستان نکا به ۹۵۰۰سال قبل از ورود آریایی‌ها به ایران می‌رسد که غار کمیشان شهرستان نکا قدمتش به ۱۴تا۱۵ هزار سال می‌رسد که نشان این است منطقه نکا خیلی قدیمی می باشداین نشانگر این است قدیمی‌ترین نقطه مازندران نکا می‌باشد و مردم مازندران در قدیم ساکن غار کمیشان شهرستان نکا بوده‌اند وجه تسمیه شهر نکا: در قدیم منطقه نکا به نام نیکاب بود که مرکزش شهر بهار نارنج (نارنج باغ) بود که با گسترش نارنج باغ و متصل شدنش به روستای کلبستون و ابلو با گرفتن حرف اول نارنج باغ (ن) و کلبستون (ک) و ابلو (ا) از نیکاب به نکا تغییر نام یافت که مردم حرف (ه) یا (ئ) را به آخر نکا اضاف می کردند اما در اصل نام شهرستان نکا می‌باشد نه نکاه یا نکاء. نامهای قدیم نکا (نیکاب واناهیتگاه بوده است) نیکاب به معنی منطقه پر اب می‌باشد و اناهیتگاه به معنی خدای اب باران که نشان گر آبهای زیر زمینی در شهرستان نکا می‌باشد.

مردم غیر بومی نکا[ویرایش]

مردم غیر بومی یا همان غیر مازنی ترکها می‌باشند که در مرکز شهر یعنی ترک محله و شهید ترکیان و ساکن و بقیه در روستای نیمچاه در جاده نیروگاه و روستای اومال در دهستان پی رجه ساکن و بقیه در روستای دیگر به تعداد انگشت شمار ساکن می‌باشند نکته =چنان‌که در کتیبه‌ای چوبی که بر در معصوم‌زاده نکا سید عبدا... میر ترابی که در منطقه آرامگاه نکا واقع است و چیزی حدود ششصد و اندی قدمت دارد شهر نکا باها نوشته شده است؛ بنابراین شکل صحیح نوشتاری آن (نکاه) بوده است به هر تقدیر این قرائن بیشتر تأکید می‌نماید که نام این شهر با گذشت زمان به صورت زیر از آناهایتگاه به نکا درآمده است. ن۷

آناهیتگاه، ناهیدگاه، ناهیکاه، نایکاه، نکاه، نکا

نام نکا را به صورت «نیکاه» و «نیکا» هم آورده‌اند که به معنای شهر و جایگاه «الهه ناهید» است. مجسمه و ظروف چوبی، حصیربافی، سفال و دست بافت‌ها از مهم‌ترین صنایع دستی نکا به شمار می‌آیند.

موقعیت و محدوده فعلی نکا: شهرستان نکا در استان مازندران و مابین شهرستان ساری و بهشهر در عرض جغرافیایی ۳۹ و۳۶ شمالی و طول جغرافیایی ۱۹ و ۵۳ شرقی نصف النهار گرینویچ قرار دارد. این شهرستان از شمال به دریای خزر و از جنوب به دامنه‌های جنوبی رشته کوه البرز محدود می‌باشد. شکل هندسی شهرستان نکا از سطح دریا بطور متوسط ۵۰ متر است و مساحت کلی شهرستان ۱۸۶۵ کیلومتر مربع است. این شهرستان از دو قسمت کوهپایه‌ای و جلگه‌ای است. بطور کلی ارتباط منطقه مورد مطالعه با پایتخت بوسیله یک راه آسفالته به صورت دائمی برقرار می‌باشد و علاوه بر آن راه آهن سراسری ایران از داخل شهرستان می‌گذرد دو راه سراسری شمال کشور از رشت تا مشهد که قسمتی از آن بنام شاهراه آسیایی مشهور گردیده نیز از داخل منطقه مورد مطالعه عبور می‌نماید.

راه آهن: در محدوده این شهرستان بطول ۱۵ کیلومتر از حد فاصل شهرستان نکا و جلگه می‌گذرد ایستگاه راه آهن در شمال شهر نکا واقع شده است.

راه آسفالت: عبور جاده اصلی سراسری تهران-مشهد از وسط شهر نکا باعث سهولت رفت‌وآمد مردم این شهر و حمل و نقل محصولات کشاورزی و دیگر محصولات شده است در مجموع شامل راه‌های شنی و خاکی در محدوده برخی از روستاها و مناطق ییلاقی می‌باشد.

وضع زمین (نوع خاک و پوشش گیاهی): بطور کلی مناطق کوهستانی نکا از چین خوردگی‌های دوران سوم زمین‌شناسی و مناطق جلگه‌ای آن از رسوبات دوران چهارم زمین‌شناسی و بقایای دریای مازندران تشکیل شده است؛ بنابراین در منطقه نکا هر چه از جنوب به طرف شمال پیش برویم ارتفاع کاهش پیدا می‌کند تا اینکه به کنار دریای خزر می‌رسیم که ۲۶ متر از سطح دریای آزاد پایین‌تر است. منطقه کوهستانی نکا بخشی از البرز شرقی موسوم جهان مورا متصل به شاه کوه گرگان از شرق به طرف غرب امتداد دارد ارتفاعات از ۶۰ متر شروع تا ارتفاع هزار متری در اطراف روستاهای شیرکلا و پاسند لایی که دنبال آن به روستای ارم و رودبار محله می‌رسد که در خطر الراس البرز قرار گرفته‌اند. این ارتفاعات تماماً دارای پوشش جنگلی بوده و انواع درختان از قبیل آزاد، راش، انجیری، افرا، توسکا، بلوز، شمشاد و... در میان این جنگلها دیده می‌شود . . .

مراکز دیدنی[ویرایش]

مجموعه تاریخی روستای اطرب (برج آرامگاهی امامزاده عبدالله - شیشار کش تپه، گرجین تپه، نرگس کتی، آبانبار قاجاریه روستای اطرب)، دریاچه استخر پشت-آبشارلیدر روستای ارم - منطقه هزار جریب- غار باستانی کمیشان-ساحل مروارید-آب معدنی قر مرض - جنگل‌های زیبای نکا در داخل نکا و امامزاده یحیی نزدیک روستای سیکا از معروف‌ترین مناطق شهرستان نکا به شمار می‌آیند.

دریاچه طبیعی روستای استخر پشت که در سی و پنج کیلومتری شهر «نکا» قرار دارد، روزگاری با نیزارهای حاشیه خودنزدیک به بیست هکتار از محیط اطراف را پوشش می‌داد. در چند دهه اخیر به دلیل بی‌توجهی به این منبع طبیعی نادر وسعت آن به چهارهکتار تقلیل یافته و روز به روز از آن کاسته می‌شود.[۱] این دریاچه کوچک و گمنام با مردابهای اطراف خود منظره رؤیایی را در منطقه پدیدآورده‌است که در اولین نگاه هر بیننده‌ای را مجذوب خود می‌کند. دریاچه استخر پشت که آب آن به طور غیر محسوس از کف دریاچه تأمین می‌شود، سالهای سال است که برای آبیاری دست کم ۵۰ هکتار از شالیزارهای روستاهای مجاور مورد استفاده قرارمی گیرد. مرداب اطراف این دریاچه روزگاری دراز پناهگاه امنی برای پرندگان بومی خصوصاً اردک‌های وحشی بود اما متأسفانه در چند سال اخیر به دلیل تهاجم شکارچیان مجاز و غیرمجاز به این زیست گاه و کشتار این پرندگان زیبا، نسل آنان در معرض انقراض جدی قرار گرفته‌است. دربارهٔ دریاچه طبیعی استخر پشت که بومیان منطقه به آن «اسطل» می‌گویند، افسانه‌های بی شماری نقل شده و اشعاری در وصف آن سروده شده‌است. البته هنوز هم زیبایی خاصی دارد که هر ساله پذیرا مسافرای زیادی از تمام نقاط ایران است

صنایع[ویرایش]

نیروگاه شهید سلیمی، کارخانه سیمان، نکا پلاست، ماشین نکا، کارخانه هوافضای نکا (ساخت هواپیماهای شناسایی)، کارخانه سیلو. (کارخانه تولید آبگرمکن وبخاری مازند گاز و کارخانه‌های تولیدی آجرسفال) و کارخانه پنبه خورشد مجید عرب و کارخانه ارد رضایی و کارخانه ارد داریوش خالقی شرکت کشتی سازی صدرا و پایانه نفت و گاز = جاهای دیدنی= اب معدنی غارمرض در بخش مرکزی در دهستان پی رجه و امامزاده عبدالله اطرب در بخش مرکزی در دهستان قره طغان روستای اطرب و دریاچه طبیعی اسخر پشت در بخش هزار جریب در دهستان اسخرپشت روستای اسخرپشت می‌باشد و خانه خان رمدانی در بخش مرکزی در دهستان پی رجه در روستای گرگتج می‌باشد و سد گلورد در بخش مرکزی در دهستان پی رجه در نزدیکی روستای گلورد واقع شده است غار کمیشان در بخش مرکزی در دهستان مهروان و در روستای کمیشان واقع شده

منابع[ویرایش]

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳.