کوه تفتان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۲۸°۳۶′ شمالی ۶۱°۸′ شرقی / ۲۸٫۶۰۰°شمالی ۶۱٫۱۳۳°شرقی / 28.600; 61.133

تفتان
Taftan Volcano.jpg
ارتفاع ۳٬۹۴۱ متر[۱]
مکان
مکان جنوب شرقی ایران، سرحد بلوچستان
رشته‌کوه -
زمین‌شناسی
گونه آتشفشانی مطبق

تَفتان نام یک آتشفشان نیمه فعال ایران است.[۲] این کوه در منطقهٔ جنوب شرقی ایران، در استان سیستان و بلوچستان، سرحد بلوچستان در شهرستان خاش قرار گرفته‌است و با ارتفاع ۳٬۹۴۱ متر از سطح دریا[۱] کوه بلند و دارای قلل متعددی محسوب می‌شود. قله آتشفشانی این کوه چهل تن نام دارد که در فاصله ۳۸۰ کیلومتری خط مستقیم شمال دریای مکران واقع شده‌است و فاصله مستقیم آن تا زاهدان ۱۰۰ کیلومتر است. از سه دهانه آتشفشانی این کوه همواره بخار گوگرد خارج می‌شود. در ورودی حفره‌های آتشفشانی تخته‌های گوگردی خالص به وفور دیده می‌شوند. این قله دارای دو شاخک است؛ یکی در شمال که مرتفع‌تر است و زیارت نام دارد و دیگری شاخک جنوبی آن که کوتاه‌تر است و ماده کوه نامیده می‌شود. از سمت شمال شرقی به این قله صُبَح کوه و از طرف غرب به آن نر کوه می‌گویند. نزدیکترین شهر به تفتان خاش است.

با توجه به سابقه فوران این آتشفشان در ۶٬۹۵۰ سال پیش،[۲] و عدم فعالیت مواد مذاب در حال حاضر، این آتشفشان، جزو آتشفشان‌های نیمه‌فعال طبقه‌بندی می‌شود.[۳]

نمای هوایی قلهٔ تفتان
پناه‌گاه تفتان
سراسرنمای جبهه جنوبی کوه تفتان در زمستان. قله بزمان در افق دیده می‌شود.

مسیر دسترسی به قله از طریق جاده اصلی خاش، زاهدان روستای کوشه می‌باشد.

مسیر دسترسی به قله تفتان[ویرایش]

Taftan in Iran.png

در جاده خاش به زاهدان (از خاش به سمت شمال)، پس از حدود ۲۰ کیلومتر تابلوی بزرگی مسیر دسترسی به قله تفتان را نشان می‌دهد. از زاهدان به سمت خاش حدود کیلومتر ۱۳۰ می‌توان به خروجی روستاهای تمندان و کوشه رسید. از سر جاده تا دو راهی که سمت راست آن تابلوی اردوگاه را نشان می‌دهد حدود ۲۰ کیلومتر، و از دو راهی تا اردوگاه ۸ کیلومتر راه پیش رو است.

ارتفاع اردوگاه دره گل از سطح دریا ۲٬۴۹۳ متر، ارتفاع پناهگاه صُبَح ۳٬۲۲۸ متر و ارتفاع قله تفتان ۳٬۹۴۱ متر است. از اردوگاه آموزش و پرورش دره گل تا پناهگاه صبح از مسیر تنگه گلو نیاز به سه ساعت کوه‌پیمایی است. از پناهگاه صبح تا قله تفتان حدود ۳ تا ۴ ساعت زمان لازم برای صعود است.

به دلیل وزش بادهای سنگین و سرد در فصل زمستان عموماً صعود به این قله بسیار دشوار است به‌طوری‌که مسیر ۳ ساعته تا پناهگاه بیش از ۸ ساعت زمان نیاز دارد. کوهنوردان عموماً از یال غربی صعود می‌کنند که در آن پناهگاه مجهزی ساخته شده‌است.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «IRAN 54 Mountain Summits with Prominence of 1,500 meters or greater». Peaklist.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Khaiatzadeh Ahmad, Abbasnejad Ahmad, Ranjbar Hojatallah (Summer ۲۰۱۶). «Tephra, Lava Flow and Nuee Ardente Hazard Zoning of Taftan Volcano, SE Iran». Quarterly Geography and Environmental Hazards.
  3. «Active, erupting, dormant and extinct volcanoes». www.volcanodiscovery.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۰۳.

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Taftan Volcano». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۱.