دوان (روستا)

دوان

اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	فارس
شهرستان	کازرون
بخش	مرکزی
دهستان	دریس
مردم
جمعیت	۶۰۱نفر
زبان‌های گفتاری	فارسی
مذهب	شیعه

دوان، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان کازرون در استان فارس ایران.

موقعیت

روستای دوان از کهن‌ترین دهکده‌های ایران بوده که در جنوب غرب استان فارس و در حدود ۱۵ کیلومتری شمال شرق شهرستان کازرون واقع شده‌است. و در دامنهٔ کوهی از رشته کوه‌های زاگرس قرار دارد.

جمعیت

این روستا در نزدیکی کازرون قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن ۶05نفر (۱۷۸خانوار) بوده است.

جمعیت دوان كه در اصل از بختیاری های ساكن استان فارس هستند در سال‌های اخیر کم شده است و علت اصلی آن کم آبی و بی حاصلی کشاورزی دیم است. بخش زیادی از جمعیت دوان در دوره‌های مختلف به استان فارس و دیگر استان‌های جنوبی مهاجرت کرده اند. بخش زیادی از این افراد در صنایع نفت در جنوب ایران در رده‌های مختلف شغلی استخدام بودند. از میان مسئولین رده بالای پالایشگاه آبادان که اهل دوان بوده اند می توان از مهندس اکبر دهداری، مهندس بخشنده، آقای برجعلی قمری رئیس کارگزینی شرکت نفت نام برد. با وجود کاهش چشمگیر جمعیت در این روستا با ورود امکانات به این روستا همانند آب لوله کشی شده برق و دیگر امکانات به این خطه هر روز بر جمعیت این روستا افزوده می شود.

تاریخچه

گویش کهن فارسی از ویژگی‌های این روستاست. پیرامون قدمت تاریخی این روستا (چه پیش از اسلام و به خصوص در زمان ساسانیان و چه پس از آن) مقالات زیادی ارائه شده‌است. وجود گورستان‌های متعدد، ته ستون‌ها، یک بنای احتمالاً ساسانی در داخل روستا، کتیبه‌هایی به خط کوفی و قلعهٔ دختر این روستا جزء اسناد تاریخی آن محسوب می‌شوند. تقریباً در اکثر کتاب‌هایی که پیرامون جغرافیا و تاریخ کلی شهرستان کازرون منتشر شده نامی از این روستا آمده‌است.. کتاب "روستای دوان و بیست قرن تاریخ" نوشته مرحوم "یداله سعادت" اطلاعات جامعی پیرامون تاریخ این روستا در بر دارد.

بنایی که کمتر در متون منتشر شده از آن نام برده شده و حتی علیرغم تمامی شایستگیش از ثبت در فهرست آثار ملی ایران نیز باز مانده‌است، در ارتفاعات بالای کوه‌های دوان واقع شده و به «قلعه دختر» معروف می‌باشد. این بنا بر روی یکی از ارتفاعات بلند رشته کوه‌های شمالی کازرون و مشرف به دشت وسیع این شهرستان واقع شده‌است. بیان دقیق قدمت آن نیازمند حضور کارشناسان میراث‌فرهنگی و حفاری دقیق منطقه‌است، اما با در نظر گرفتن شواهد حداقلی که از مدفون شدن در خاک در امان مانده‌اند (مانند دیواره‌های دور قلعه، خورده سفال‌های درون آن، دیواره‌ها و نوع بناهای ساخته شده درون قلعه، ملات به کار رفته در بنا و...) می‌توان فرض اولیه را بر ساسانی بودن آن قرار داد. (بیان قدمت و کاربری دقیق این قلعه منوط به پژوهش و کاوش کارشناسان و متخصصین حوضهٔ میراث‌فرهنگی می‌باشد.) عدم توجه حفاظتی و علمی (نبود یا پایین بودن مطالعه پیرامون آن) بعلاوه کاوش‌های غیرمجاز منجر به وارد آمدن صدمات فراوانی به این قلعهٔ تاریخی شده‌است.

وجه تسمیه دختر جهت نامگذاری قلعه‌های دختر

یکی از نظریه‌هایی که پیرامون نامگذاری قلعه‌های دختر در ایران مطرح می‌شود، مربوط به دید فرهنگی ایرانیان به دخترهاست. همانطور که می‌دانیم دختر در فرهنگ ایرانی به عنوان موجودی بکر و دست‌نیافتنی قلمداد می‌شود. قلعه و یا دژهایی را هم که بر روی کوه‌ها و یا تپه‌ها بنا شده و دسترسی به آنها به هر نحو با مشکل امکانپذیر بوده به نام قلعهٔ دختر نامگذاری می‌شده است.

نظریه‌های مختلف دیگری نیز پیرامون نامگذاری این اماکن به نام دختر وجود دارد که اگر فرصتی بود در بخشی دیگر به آنها نیز خواهم پرداخت.

مسیردستیابی

از روستای دوان راه‌های متعددی جهت دسترسی به ارتفاعات بالای کوه‌های آن وجود دارد. یکی از این راه‌ها که در قسمت شرقی آن واقع شده‌است، مسیری مال رو است که از میان تاکستان‌های معروف این روستا عبور کرده و پس از طی مسیری حدوداً سه ساعته شما را به قلعهٔ زیبای دختر روستای دوان می‌رساند

آب و هوا

آب و هوای دوان در بهترین حالت ( بهار ) خنک و خوش آب و هوا می باشد و یکی از بهترین فصل های گردشگری این روستا به شمار می آید و به طور کلی در تابستان گرم و در پاییز و زمستان نیز خنک و سرد می باشد و از نظر آب و هوایی چهار فصل می باشد

کشاورزی در دوان

کشاورزی در دوان عمدتا بشکل دیمی صورت می گیرد بدلیل کمی باران و زمین نامرغوب. محصولات آن در دوره‌های پیشتر گندم، جو گاهی نخود و عدس بوده است.همچنین باغات انگور، گلابی، انار و انجیر در دوان بوفور موجود بوده است. در اين روستا زيتون كاري انجام شده است و از نكات جالب مي توان به وجود زيتون سياه در اين روستا اشاره كرد.

منابع

• . 

• .