شهرستان ممسنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۵۱°۳۱′ شمالی ۳۰°۰۷′ شرقی / ۵۱.۵۱۷° شمالی ۳۰.۱۱۷° شرقی / 51.517; 30.117

نورآباد ممسنی
تصویری از نورآباد ممسنی
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان فارس
نام‌های پیشین شولستان - مالکی
مردم
جمعیت ۱۶۶٫۳۰۸ نفر
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۹۲۰ متری از سطح دریا
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۲۱ درجهٔ سانتی‌گراد
ممسنی در سال ۱۲۲۰ شمسی

شهرستان مَمَسَنی یا نورآباد ممسنی یکی از شهرستان های استان فارس در ایران است. مرکز این شهرستان، شهر نورآباد می باشد. شهرستان ممسنی از لحاظ جغرافیایی در باختر شیراز قرار گرفته است. جمعیت این شهرستان نیز طبق سرشماری انجام شده در سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۶۶٫۳۰۸ تن بوده‌است. [۱].

منطقه‌ای که ممسنی در آن ایجاد شده‌است، اولین بار به خاطر وجود مراتع غنی مورد توجه اقوامی که دارای معیشتی مبتنی بر دام‌داری بوده‌اند، قرار گرفت. به همین خاطر، اولین اقوام ساکن در این منطقه، قوم شول، از دیگر اقوام لر بوده‌اند. در چند سال گذشته و با کشف منابع نفتی در حوزه ممسنی، این شهر مورد توجه بیشتری قرار گرفت.

صنایع دستی[ویرایش]

از مهم‌ترین صنایع دستی شهرستان ممسنی می توان به قالی‌بافی با طرح‌های ترکی و لری ، گلیم و جاجیم اشاره کرد.

گردشگاه ها[ویرایش]

گردشگاه ها و جاذبه‌های متعدد طبیعی به همراه بناهای کهن تاریخی، نظیر گردشگاه دیمه میل ، قلعه سفیدقلعه ، قلعه شاه جهان احمد در این شهرستان وجود دارد.


پیشینه ممسنی[ویرایش]

سرزمین ممسنی چندین سده به دلیل سکونت قوم شول «شولستان» نام داشت. از اواخر صفویان ، ممسنی به تدریج جایگزین شولستان گردید.

مراکز آموزش عالی[ویرایش]

این شهرستان دارای دانشگاه آزاد اسلامی ، پیام نور ، پیراپزشکی ، آموزشکده فنی ، حوزه علمیه امام صادق (ع) ممسنی ، حوزه علمیه نرجسیه و دانشگاه دولتی ممسنی.

گردشگری[ویرایش]

نمايي از آتشکده میل اژدها در شهرستان ممسنی

شهرستان ممسنی دارای مناطق گردشگری و تاریخی فراوانی از جمله: منطقه زیبا و خوش آب و هوای بوان، نقش تاریخی سراب بهرام، امامزاده شیرمرد، آبشار تنگسا، چشمه دیمه میل ، دخمه دائو دختر، برج میل اژدها، رودخانه سرابسیاه و... است.

کتیبه‌ها و ته ستون‌های فراوانی در ممسنی وجود دارد. به تازگی در این شهرستان بازمانده چهارمین شهر هخامنشی به نام لیدوما یافت شده‌است. در ضمن نقش سراب بهرام این شهرستان که از شاهکارهای شاپور اول است نیز در سازمان میراث فرهنگی ثبت گردیده است.[۲]

نقش باستانی کورونگون(نام قدیم روستایی به نام سه تلان در منطقه منگودرز در شهرستان رستم می‌باشد)، قدیمی‌ترین نقش برجسته باستانی ایران مربوط به دوران عیلامی ها می‌باشد.

در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال باختری نورآباد منطقه‌ای به نام تنگ‌لله وجود دارد که به علت ناشناخته ماندن کمتر به آن توجه شده‌است. این منطقه با آب و هوای نسبتا سرد در زمستان و تابستانی معتدل از طبیعت بسیار زیبایی برخوردار است. در این منطقه روستاهای مورد، مهرنجان، جویجان، میدان، علیشاهی، تنگسای، جوزار(بکش، جاوید)و نیز آبادی‌های دیگری قرار دارند.


جاذبه‌های طبیعی[ویرایش]

تفرجگاه بوان در نورآباد ممسنی
  • تفرجگاه بوان: تنگ بوان در حدود ۲۰ کیلومتری نورآباد می‌باشد. این تفرجگاه سالانه هزاران میهمان را جذب می‌کند. بوان دارای چندین چشمه‌ و آبشار می باشد، که در فصل تابستان باعث مطبوع شدن هوای این منطقه می گردد. لازم به ذکر است که با توجه به کم بودن مسافت بین نورآباد و این منطقه، اختلاف دمای قابل توجهی احساس می شود. بزرگترین آبشار بوان آبشار پولکی نام دارد.

به علت دارا بودن حوزه آبخیزی وسیع ، جنگلی بودن منطقه و نیز پر باران بودن این منطقه، موجب فراوانی آب شیرین و گوارای تنگ بوان شده‌است، به طوری که در طول سال (به ویژه در فصل بهار) از روی بسیاری از دیواره‌های صخره‌ای ، آبشارهای زیبا سرازیر می‌شوند.

باغهای گردو این منطقه، عمری طولانی دارند. بعضی از این درختان تا شعاع ۱۰-۱۵ متری از ورود نور آفتاب به زیر درختان جلوگیری می‌کنند. اختلاف دما این تنگه با نورآباد در روزهای گرم تابستان، گاه به بیش از ده درجه سانتی گراد می‌رسد. منطقه نور آباد ممسنی از مناطق گرمسیر محسوب می‌شود و میانگین درجه حرارت آن در تابستان در حدود ۳۰ درجه سانتی گراد بالای صفر است. با این وجود تنگ بوان با دمای حدود ۲۰ درجه سانتی گراد از توانمندی گردشگاهی قابل توجه ای در جذب گردشگران برخوردار است. از دیگر مزایای این تنگ، راه ارتباطی آسفالته آن است.

  • روستای هرایرز در ۱۵کیلومتری جنوب خاوری شهر نورآباد ممسنی واقع شده‌است. این روستا که دارای قدمتی تاریخی است، درسال ۱۳۶۴ دراثر زلزله‌ای ۵ ریشتری قابلیت سکونت را از دست داد و ساکنان آن به شهرکی که توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در جوار روستای خومه زار ساخته شده بود، منتقل شدند و اکنون به استثنای عده‌ای از دامداران، تقریباً خالی از سکنه‌است. ابن روستا در سالهای پر باران یکی از زیباترین تفرجگاهای منطقه، خصوصاًدر فصل بهار می باشد. در این منطقه دو رودخانه پر آب فصلی و چندین چشمه همیشگی جریان دارد که محیط سرسبز و دل انگیزی را در مسیر خود به وجود آورده‌اند.

در سالیان نه چندان دور حتی تا یک دهه پس از وقوع زلزله مذکور، تمامی باغات روستا پابرجابود. باغ‌هایی که یک کمربند سبز بر روی کوه ایجاد نموده بود و چشم هر بیننده‌ای را نوازش می کرد. اما پس از نقل مکان صاحبان آنها به شهرک هرایرز، به تدریج این باغات نیز از بین رفتند، و جای خود را به زمین های کشاورزی دادند.(البته در سالهای اخیر کمتر بدین منظور از آنها استفاده می‌شود). باغ «تاج» تنها باغ بجا مانده از این باغات است که این باغ نیز شخصی می باشد.

روستای هرایرز در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده‌است و موقعیتی کوهپایه‌ای دارد. در خاور و باختر آن دو دروازه وجود داشته، که به همراه بافت بسیار قدیمی روستا، در اثر وقوع زلزله‌های متعدد و عدم محفاظت، تنها خرابه‌ای از آن باقی‌ مانده‌است. این روستا دارای یک قبرستان بسیار قدیمی نیز می باشد. درکنار این قبور قدیمی، حرم مطهر امامزاده علی علیه السلام نیز واقع شده‌است که همه ساله در روز عاشورا پذیرای عزاداران است.

چشمهٔ سراب باغ که از جمله چشمه‌های همیشگی این منطقه‌ است، حتی در فصل تابستان نیز به لحاظ محیط خنک و سرسبز آن و برکه‌ای که در سرچشمه آن ساخته شده‌است، تفرجگاه بسیار مناسبی برای گذران اوقات گرم سال است. مشابه همین چشمه و محیط آن منطقه ای در فاصله هزار متری این منطقه‌ به نام هرایرز بالایی قرار دارد، که قسمتی از آب روستا نیز از آن تامین می‌شود.

یکی دیگر از ویژگیهای منطقه هرایرز، تنوع گونه‌های گیاهی است. این منطقه همانند بسیاری از مناطق دیگر زاگرس، دارای کوه های پوشیده از درخت بلوط است. درختان بلوط این منطقه برخلاف مناطق سردسیر رشته کوه زاگرس–که عموماً دارای جثه ریزی هستند- به مراتب از تنه و ساقه بزرگتری برخوردار هستند.

  • آبشار تنگسا: به فاصله ۱۶ کیلومتری شمال خاوری نورآباد
  • تفرجگاه دیمه میل: به فاصله ۷ کیلو متری جنوب باختری نورآباد
  • تفرجگاه سراب بهرام: به فاصله ۶ کیلومتری خاور نورآباد
  • تفرجگاه تنگه گجستان: به فاصله ۶۰ کیلومتری شمال باختری نورآباد
  • تفرجگاه برم شور ماهور: به فاصله ۸۰ کیلومتری نورآباد


صنایع و معادن[ویرایش]

شرکت پتروشیمی ممسنی با مدیریت طرح شرکت مهندسین مشاور تدبیر نیرو در منطقه جونگان واقع شده‌است.

صنایع کارخانه‌ای نیز در این منطقه از رونق نسبی برخوردار است. کارخانه‌های قند و تلمبه خانه شرکت نفت و شرکت تولیدی شن و ماسه فهلیان در این شهرستان وجود دارد. این منطقه از مناطق نفت خیز بوده و مدتی است که در حد فاصل نور آباد و بابا منیر عملیات حفاری جهت استخراج نفت آغاز شده‌است.

کشاورزی و دام داری[ویرایش]

اقتصاد شهرستان ممسنی بر پایه کشاورزی، دام داری و قالی بافی استوار است. آب کشاورزی در این منطقه از چشمه، کاریزها، چاه‌ها و رودخانه‌ها تامین می‌ گردد. مهم‌ترین فراورده‌های کشاورزی آن عبارتند از: برنج، گندم، جو، مرکبات و خرما. در آبادی‌های این شهرستان دام داری رونق بسیار داشته و دام‌ها بیششتر شامل گوسفند و گاو است.

مشخصات جغرافیایی[ویرایش]

نور آباد مرکز شهرستان ممسنی در ۵۱ درجه و ۳۱ دقیقه درازه گیتایی (طول جغرافیایی) و ۳۰ درجه و ۷ دقیقه پهنه گیتایی (عرض جغرافیایی) و در ارتفاع ۹۲۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. شهرستان ممسنی از شمال و باختر به استان کهگیلویه و بویر احمد، از خاور به شهرستان سپیدان، از جنوب خاوری به شهرستان شیراز، از جنوب به شهرستان کازرون و از جنوب باختر به استان بوشهر محدود می‌شود. شهرستان ممسنی که مرکز آن نور آباد است دارای دو بخش به نام‌های حومه و ماهور میلاتی است. رودخانه فهیلان مهم‌ترین رودخانه این شهرستان و آب و هوای آن معتدل است. مسیرهای ارتباطی این شهرستان با مناطق اطراف عبارتند از: - راه نور آباد – دو گنبدان به سوی شمال باختری به طول ۱۲۰ کیلومتر. این راه در ۲۰ کیلومتری شمال نور آباد از یک راه به سوی شمال نور آباد به یاسوج متصل می‌شود. - راه نور آباد – شیراز به سوی جنوب خاوری به طول ۱۵۵ کیلومتر - راه نور آباد- بندر گناوه به طول ۲۴۵ کیلومتر. بابا منیر مرکز بخش ماهور میلانی در کیلومتر ۶۵ این راه قرار گرفته‌است. شهرستان ممسنی دارای دو نقطه شهری: مصیری و نورآباد است.

وجه تسمیه و پیشینه تاریخی[ویرایش]

ممسنی را شولستان نیز خوانده‌اند که به معنای سرزمین شول هاست. شول‌ها یکی از طوایفی بودند که پس از استقرار در این ناحیه، به این نام مشهور شدند. مرکز ولایتی که ممسنی در آن قرار داشت، شهر شاپور در چند کیلومتری کازرون بود که نوشته‌اند در زمان تزلزل حکومت ساسانیان، به وسیله ابوسعید شبانکاره با خاک یکسان شد. ولی در زمان حکومت سلجوقیان دوباره تعمیر و بازسازی شد و رونق گذشته خود را باز یافت. منطقه‌ای که ممسنی در آن ایجاد شده‌است، اولین بار به خاطر وجود مراتع غنی مورد توجه اقوامی که دارای معیشتی مبتنی بر دام داری بوده‌اند، قرار گرفت. به همین خاطر، اولین اقوام ساکن در این شهر قوم شول بوده‌اند.

بنا به اسناد و کتاب های تاریخی و کاوشهای باستانشناسی و نظریه‌های مردم‌شناسی سابقه تاریخی شهرستان ممسنی به سه بخش تقسیم می‌گردد:

الف) دوران پیش از تاریخ وجود جنگلها و مراتع گسترده، منابع غنی آب و خاک، دشت‌های حاصلخیز و کم‌شیب، تنوع آب و هوایی و گیاهی و شکار فراوان همه و همه شرایط مساعد و مطلوبی بودند تا تمدنهای اولیه پیش از تاریخ در این اقلیم پهناور شکل گرفته، رشد و نویافته و سده ها دوام بیاورد و آثار آن تا به امروز بر جای بماند. ممسنی در طول دوران بعنوان پل ارتباطی میان حوزه‌های پارس، خوزستان، کهگیلویه، زاگرس، بوشهر، و خلیج فارس قرار گرفته و می‌توان با تحقیقات علمی و باستانشناسی کلیه فرهنگ و تمدنهای پیش از تاریخ استانهای همجوار را نیز در آن جستجو کرد. آثار بجا مانده از دوران پیش از تاریخ در این شهرستان مربوط به هزارهٔ سوم تا هشتم پیش از میلاد است که در قالب تپه‌های باستانی نمایان است.

ب) دوران تاریخی دوران تاریخی این شهرستان مربوط به اوایل هزاره سوم پیش از میلاد مسیح می‌باشد که از جمله این تمدن ها نقش برجسته کورنگون مربوط به دوره عیلام در دو هزار و چهارصد سال پیش از میلاد- گوردخمه سنگی فهلیان مربوط به دوران ماد در هفتصد سال پیش از میلاد - گوردخمه داودختر روستای مراسخوان مربوط به ششصد و پنجاه سال پیش از میلاد- کاخهای هخامنشی روستای سروان - تل کاخداداد گچگران مربوط به پانصدسال پیش از میلاد- آتشگاه میل اژدها مربوط به دوران اشکانیان در یکصد و بیست سال پیش از میلاد- نقش برجسته سرآب بهرام- شهرتوج- شهر نوبندگان- شهرخوبذان (فهلیان) و سد منصورآباد مربوط به دوران ساسانی می‌باشد.

پ) دوران اسلامی آثار و ابنیه تاریخی اسلامی در سراسر ممسنی موجود است از جمله آنها می‌توان شهر خفرک و تشگه در شوسنی و مصیری و شهر چهاربازارتل اسپید را نام برد. نام قدیمی این شهرستان در بدو تشکیل انبوران و نوبندگان سپس شولستان و در اواخر سلسله صفوی به ممسنی تغییر نام یافت.


مردم‌شناسی[ویرایش]

شهرستان ممسنی دارای بافت سنتی و طایفه‌ای است. طایفه‌های بکش، جاوید، رستم، دشمن زیاری و ماهور میلاتی از آن جمله‌اند.

مردم این ناحیه از قدیم به تفنگ و اسب علاقه‌مند بوده‌اند. گویش محلی این منطقه لری است که البته باید توجه داشت که این گویش با گویش لری لرستان تفاوت زیادی دارد. لری ممسنی شباهت بسیار زیادی با گویش لری بویر احمدی و بختیاری دارد.

این شهر از جمله شهرهایی بود که به صورت ارباب (خان) و رعیتی اداره می‌شد و تا ابتدای سده ۱۴ خورشیدی این وضعیت نیز ادامه داشت تا اینکه رضاشاه قانون براندازی خانسالاری را وزن نمود. در زمان حکومت محمدرضا شاه این وضعیت نیز ادامه داشت ولی از اختیارات خان ها به شدت کاسته شده بود و روز به روز کم رنگتر نیز می شد. هم اکنون در این منطقه فقط نامی از خان به جا مانده که اصطلاحا به خانزاده ها می گویند.


زبان[ویرایش]

زبان اکثریت مردم ممسنی زبان لری ممسنی می‌باشد. زبان ترکی: قشقایی‌های ساکن ممسنی به گویش ترکی قشقایی صحبت می‌کنند. ساکنین دو روستای عرب خنیمه و خاکک در شهرستان رستم به زبان عربی تکلم می‌کنند و همچنین به زبان لری هم تسلط کامل دارند.

فرهنگ[ویرایش]

ممسنی متشکل از چهار طایفه دشمن‌زیاری، رستم، جاوید، بکش با فرهنگ طایفه‌ای و عشیره‌ای اعتقادات عمیق مذهبی و دینی توام با آداب و رسوم و سنن نیک چند هزار ساله از ویژگی‌های اساسی این فرهنگ است. روحیه غالب در این شهرستان عبارتند از سلحشوری، مهمان‌نوازی، شجاعت و دلیری توام با صفا و صمیمیت روستایی با عرف و عادتهای جمعی و سنتی.

آداب و رسوم[ویرایش]

مردم شهرستان ممسنی همچون سایر مناطق از دیرباز سنن فرهنگی خویش را از گذشتگان به ارث برده و این سنن و آداب و رسوم از بدو تاکنون در شهرستان ممسنی رایج و مردمان این شهرستان به آن پای بند و در اجرای آن راغب و خصایصی از جمله مهمان‌نوازی- شجاعت- صله‌ارحام- از خودگذشتگی- صداقت در گفتار و کردار- دین‌باوری-تعصبات مذهبی- تعصبات قومی و طایفه‌ای و رسوم و جشن‌های شادمانه (عروسی و عزاداری) از مشخصات بارز فرهنگ این شهرستان می‌ باشد.


تقسیمات کشوری[ویرایش]

دارای چهار بخش می‌باشد:

بخش رستم شامل: دهستانهای رستم۱، رستم۲، رستم۳ و پشتکوه رستم.

بخش دشمن زیاری شامل: دهستانهای دشمن‌زیاری و مشایخ

بخش ماهورمیلاتی شامل: دهستانهای ماهور و میشان

بخش مرکزی شامل: دهستانهای بکش۱، بکش۲، جاوید ماهوری، جوزاروفهلیان. شهرستان ممسنی دارای قریب به ۶۰۰ روستا می‌باشد.

آب و هوا[ویرایش]

شهرستان ممسنی از نظر اقلیمی دارای سه اقلیم آب و هوایی است: ۱-اقلیم گرم و خشک: این اقلیم محدوده‌ای از شهرستان را که در مجاورت با شهرستان گچساران، گناوه و نواحی ساحلی را زیر پوشش دارد.

۲-اقلیم معتدل و مرطوب: این اقلیم محدوده‌ای از شهرستان را که در مجاورت شهرستان کازرون و استان کهکیلویه و بویراحمد واقع شده و دشتهای حاصلخیز مصیری، نورآباد، فهلیان، دهنو از جمله این مناطق است.

۳-اقلیم سردسیری بخش دشمن‌زیاری، همجوار با شهرستان سپیدان


حداکثر دما در مردادماه ۴۱،۵ درجه سانتی‌گراد و حداقل دما در دیماه ۴،۵ درجه سانتی‌گراد بوده و میانگین بارندگی شهرستان ۵۵۰ میلیمتر در سال می‌ باشد.

مهمترین ارتفاعات شهرستان عبارتند از:

کوه رنج، کوه زرآور، کوه تاسک، می‌باشد.

رودخانه و دریاچه‌ها:

مهمترین رودخانه‌های شهرستان عبارتند از رودخانه فهلیان، رودخانه کتی، رودخانه تنگ شیو، رودخانه سرآب سیاه، و همچنین از تالابهای برم‌شور در غرب بابامنیر و هفت برم در بخش دشمن‌زیاری می‌توان نام برد.


روستاها[ویرایش]

دهستان عرب(شامل روستاهای عرب سفلی وعرب خاکک وعرب وسطی می باشد)

باباگورین (قدیمیترین روستای رستم)

  • آب پخشان
  • روستای گلگون
  • رازیانه کاری
  • روستای میدجان (پشتکوه رستم بخش سورنا) دارای آب و هوای خوب و چشمه ساران فراوان و چشم نواز
  • کرم اباد(بخش رستم)
  • اکبری(بخش رستم)
  • دهنومرکزی(دهنوغلوئی)این روستا دارای امامزاده‌ای است به نام شاهزاده میر احمد که از نوادگان موسی بن جعفر می‌باشد این امام زاده در شمال روستا قراردارد. دارای طیعتی بکر ودست نخورده‌است. این روستا دارای تپه باستانی برج می‌باشد که در گویش محلی به ان تل برج می‌گویند
  • منصورابادعلیا
  • بوان و سرحدات(چاه چنار، چاه توت و تل انجیر)
  • *جونگان از چهار روستا تشکیل است که در جنوب خاوری نورآباد قرار دارد:

۱- روستای پودنک ۲- روستای تل خندق ۳- روستای دم قنات ۴- روستای شور

  • پادرازجاوید
  • مورکی جاویدوید
  • بلوط جهانه جاوید
  • دشت رزم جاوید
  • بهلو جاوید
  • گوسنگان جاوید
  • فهلیانچاهکی
  • پل فهلیان
  • تل گرفهلیان
  • شیراسپاری
  • سراب بهرام
  • شاه داود
  • دهک
  • تل خزانه
  • گچگران
  • قلعه کهنه
  • سرنجلک
  • میرزامحمدی
  • سرن آباد (سرنوا)
  • ده گپ
  • کوپن
  • دودک(اسلام آباد)
  • بابامیدان
  • منگودرز شامل روستاهای سه تلان، تل سفید، تل افغانی، بیدگرد وشهرک گودرز
  • گوراب
  • باقری
  • شوسنی
  • میرخیراله
  • شاهجهان احمد
  • عبدالهی(علیاوسفلی)مشهور به اودلی
  • جعفرآباد
  • کراشوب
  • دولت آباد
  • زیردو از ۷ روستای شیخی، تل کهنه، دوکناران، بخس، میانه، نسه و برآفتاب تشکیل شده‌است. این دهستان از مناطق خوش آب وهوا بوده و دارای مکانهای گردشگری متعددی چون سرچشمه‌ها و همچنین دارای مناطق تاریخی چون کره پهلوان و تپه تل کهنه می‌باشد.
  • بردنگان از ۸ روستای: آب مروارید، نرمون، چمگز، میانه، کوشه، نارنجان(جاهای دیدنی زیادی دارد)، پیردان، باطون، گردنتل و سعادت آباد.
  • عالیوند
  • باجگاه(قلعه بجی)
  • هفت قلعه جنجان(جنجان)

۱. جنجان مرکزی ۲. گردنه ۳. دوازدهی ۴. سربیشه ۵. میانه ۶. قلعه نو ۷. سروان (سورون) بزرگترین و کهنترین روستا که لیدوما در همین پهنه جای دارد.

  • دهنو سادات(بخش رستم)
  • حسین آباد

روستاهای تنگ لله به ترتیب: آب پخشان(شامل سه روستای آب پخشان، گوراب و گاوپیازی)

  • اسلام آباد
  • گراب
  • آب بلوط
  • برآفتاب(شیخ محمد)
  • بابا پیری
  • شیرین
  • نارک
  • چم زیتون
  • دره گرم (مردم این روستا از اقوام مغول به جا مانده اند)
  • زیرزرد
  • پل مورد(دارای آثاری از دوره صفویه و چشمه آب مصفی و باغهای انجیر)
  • رودکی(که به غلط روبهکی ثبت شده)دارای مراتع زیاد برنج کاری

باباگورین

  • مهرنجان
  • جویجان
  • جوزار
  • مال حاجی
  • دیر میر
  • علیشاهی جاوید
  • خرنگان
  • رجالو
  • کلگاه علیا
  • کلگاه سفلا (دمقنات)
  • مال محمود
  • چمگل
  • دیمه میل
  • آهنگری

روستای دشت (پشتکوه رستم)

کناره نوگک بکر گلبابکان تیرازجان پرین امیرایوب انصاری شیربیم توتستان

  • روستای تل بندو(شهرستان رستم)

روستای دزک شهرستان رستم


منابع[ویرایش]