جهرم
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| جهرم |
||
|---|---|---|
 |
||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی: | جهرم | |
| کشور: | ایران  |
|
| استان: | فارس | |
| شهرستان: | جهرم |
|
| بخش: | مرکزی |
|
| نام محلی: | جهرم |
|
| نامهای قدیمی: | گهرم |
|
|
||
| مردم |
||
| جمعیت | ۱۰۵٬۲۸۵ |
|
| زبانهای گفتاری: | فارسی |
|
| مذهب: | شیعه |
|
| جغرافیای طبیعی |
||
| مساحت: | ۵۴۸۱ کیلو متر مربع |
|
| آبوهوا |
||
| بارش سالانه: | ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیمتر |
|
| اطلاعات شهری |
||
| پیششماره تلفنی: | ۰۷۹۱ | |
جَهرُم یکی از شهرهای استان فارس در ایران است. این شهر، مرکز شهرستان جهرم است. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۰۵٫۲۸۵ نفر بودهاست [۱].
فهرست مندرجات |
[ویرایش] نام و پیشینه تاریخی
جهرم از شهرهای بسیار قدیمی ایران است که نام قبلی آن گهرم بودهاست. فردوسی در شاهنامه از آن در عصر ساسانیان یاد کرده و نام دلاور ایرانی یعنی گهرم بر آن نهادهاست. هم چنین در تاخت و تاز اسکندر از جهرم نام برده میشود و این شهر را در عصر پادشاهی بهرام گور دشتی بی آب میخواند. جهرم یا گهرم به معنی جای گرم است. به استناد نوشتههای استخری، ابن بلخی و حمدالله مستوفی، جهرم قلعهٔ بزرگ، معروف به خورشه و خورشاه داشت که فاصله آن تا شهر، پنج فرسخ بود. بانی این قلعه، خورشه، عامل خلفای بنیامیه در جهرم بود. این قلعه بعدها به همت خواجه نظام الملک وزیر مشهور سلجوقیان تعمیر و مرمت شد و در آن زمان این شهر در جنوب ایران بزرگترین آبادی به حساب میآمد. در نهایت پس از پیروزی اعراب این شهر را جهرم خواندند. یکی از جنگهای اعراب و ایرانیان و شاید آخرین آن در این شهر واقع گردید که تعداد کشتهها آنقدر زیاد بوده که کوهی در غرب جهرم محل این درگیری به کوه شهدا معروف شدهاست و درهای نیز به نام دره لاشه (جسد) معروف گردیدهاست.
[ویرایش] جهرم و انقلاب اسلامی
این شهر در زمره ۱۱ شهری قرار دارد که در آنها حکومت نظامی اعلام شد[نیازمند منبع].
[ویرایش] مکانهای دیدنی و تاریخی
- مسجد جامع جهرم از آثار دوره صفوی.
- آتشکده قدمگاه که در جنوب شهر جهرم روی تپهای باصفا دیده میشود. این آتشکده بر تمامی شهرستان جهرم مشرف است و از جمله آثار باستانی و دیدنی منطقه به شمار مییند.
- بزرگترین غار دست ساز جهان که بنام سنگشکن معروف است در این شهر قرار دارد.
- غار ورا معروف به معبد خورشید نیز از دیگر جاذبههای طبیعی جهرم است.
- بازار جهرم.
- کوههای دیدنی بنیز، چاتیز، اونار و غیره.
- قلعه باستانی معروف به قلعه گبری که بر روی یک کوه کوچک ما بین دو کوه بزرگ قرار دارد.از عجایب قلعه گبری چاه این قلعهاست که در سنگ کوه حفر شدهاست.
- چشمهای در کوه معروف به دوغوره
[ویرایش] دانشگاهها ، مراکز علمی و فرهنگی و انجمن های دانشجویی دانشگاهها
پنج دانشگاه معتبر موجود در جهرم :
- دانشگاه علوم پزشکی
- مجتمع آموزش عالی
- دانشگاه پیام نور
- دانشگاه آزاد اسلامی
- موسسه آموزش عالی غير انتفاعی انديشه جهرم
مراکز فرهنگی پژوهشی معتبر موجود در جهرم:
انجمن های دانشجویی فعال در دانشگاهها :
- انجمن دانش آموختگان پیام نور جهرم
- انجمن علمی کشاورزی مجتمع آموزش عالی جهرم
- انجمن علمی گروه کامپیوتر مجتمع آموزش عالی جهرم
سایر مراکز وابسته :
- [ دانشگاه جامع علمی کاربردی جهاد کشاورزی]
- [ موسسه جهاد دانشگاهی ]
[ویرایش] غار ورا - معبد خورشید
| صبح ورا، عصر نمی و شب بونیز | مطرب تو نی بزن، ساقی تو می بریز |
وراء در فارسی میانه به معنای دژ، قلعه، بلندا، کنار، پهلو آمده است. پیشینه تاریخی غار وراء به چهار دوره تاریخی تقسیم میشود. دوران باستان تا زمان ساسانیان، دوران ساسانیان تا اسلام، دوران پس از اسلام و دوران معاصر.
1 _ دوران باستان تا زمان ساسانیان. غارهایی که دارای هفت حوضچه بوده و در بلندای کوه قرار گرفته باشند نیایشگاه مهر هستند. هفت عدد مقدس آیین مهر است. مهرپرستان در هنگام خشکسالی، دعا و نیایش برگزار میکردهاند. میتوان گفت با توجه به این که غار در جهت برآمدن خورشید قرار داشته است، از آن برای نیایش بامدادی سود میبردهاند، و مراسم قربانی نمودن گاو را برگزار میکردند..
2 _ دوران ساسانیان تا دوران اسلام. در این دوران آثار مجسمه مهر زدوده شده اما مهر به صورت یک فرشته مورد نیایش مردم بوده است.
3 _ دوران پس از اسلام تا دوران معاصر. این غار با داشتن موقعیت سوقالجیشی مناسب و ایمنی کافی و همچنین آب گوارایی که از سقف غار میچکد، ( یادآور نیایشگاه چکچک در نزدیکی اردکان یزد) به همراه جانوران و پرندگان شکاری دره مجاور، کوکویش، و کشتزارهای دیم، تختهبشکار، محل سکونت کوهیها و عیاران بوده و مزار چند کلانتر پهلوان در نزدیک رودخانه وجود دارد.
4 _ دوران معاصر. در دوران معاصر این غار مورد استفاده شکارچیان بوده که متاسفانه از سوی ایشان آسیبهایی به غار وارد شده است. اما در سال 1320-1316 نخستین دوره بازسازی آن آغاز شد. هم اکنون نیز با همیاری مردم نیکوکار جهرم، کار بازپیرایی غار و پیرامون آن توسط کوهنوردان در حال انجام است. برای رسیدن به این غار که در جاده لار قرار دارد، پس از طی جاده خاکی کوتاهی به توقفگاه خودروها میرسید. از اینجا پیادهروی آغاز میشود. پس از رسیدن به دوراهی، راه سمت راست به سوی غار وراء رفته که پس از حدود یک ساعت کوهپیمایی میتوان به آن رسید. راه سمت چپ به سوی مناطق، زندون وراء، هفت اودون، خوگونیش، اوقاضی، خرزهره، گلوناربشکار، اوگلکو، تخته بشکار میرود. رفتن به این مناطق نیاز به راهنمای آشنا به مسیر دارد.
منبع: سایت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری http://www.chn.ir/news/?section=1&id=30180
