جمهوری اسلامی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله، به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاست. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارائهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع ممکن است در آینده حذف شوند. |
جمهوری اسلامی نام رژیم سیاسی حاکم بر برخی کشورهای اسلامی است.
این کشورها عبارتند از افغانستان، ایران، پاکستان در خاورمیانه و موریتانی در آفریقا.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] پیدایش
لفظ جمهوری اسلامی برای اولین بار در سال در سال ۱۹۵۶ (میلادی) بعنوان نوع رسمی حکومت در پاکستان استفاده شد.
[ویرایش] ویژگیها
جمهوری اسلامی در هر یک از این چهار کشور بگونهای متفاوت از دیگری است و بر این اساس این نوع حکومت تعریف دقیق و یکسانی ندارد. از نگاه ترکیب واژگانی مفهوم این واژه همانند ترکیب جهموری عربی (رژیم سیاسی اکثر کشورهای عربی) دارای ابهامهایی است. با توجه به تعریف جمهوری که نظر جمهور (اکثریت) و نه پیروان مذهبی خاص را برای تصمیم گیری ملاک کار قرار میدهد واژه اسلامی میتواند در بطن آن باشد(در صورتی که اکثریت مردم مسلمان باشند) و یا میتواند بر ضد آن باشد(در صورتی که مسلمانان در اکثریت نباشند). اما در بعد عملی جمهوری اسلامی را میتوان جمهوری ای دانست اصول جمهوریت را تا جایی که با اصول اسلام تضاد نداشته باشد عملی میسازد. برای تشخیص این حد هم در قوانین این کشورها پیش بینیهایی شدهاست بطور مثال در ایران نهادی با نام شورای نگهبان این کار را انجام میدهد. در قانون اساسی افغانستان هم صریحا ذکر شده که هیچ قانونی نباید بر خلاف شرع اسلام باشد.
[ویرایش] نظام جمهوری اسلامی پاکستان
لفظ جمهوری اسلامی برای اولین بار بعنوان نوع رسمی حکومت در پاکستان استفاده شد. در متن اولین قانون اساسی پاکستان (آئین پاکستان)که در سال ۱۹۵۶ (میلادی) به اتمام رسیده به صراحت آمده نوع حکومت در پاکستان جمهوری اسلامی (اسلامی جمهوریه پاکستان Islāmī Jomhuri-ye Pākistān)است.پس ازآن این ترکیب به نام آن کشور افزوده شده و نام مرسوم بلند آن جمهوری اسلامی پاکستان[۱] است.
[ویرایش] نظام جمهوری اسلامی ایران
اساس پیدایش جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر نظریه ولایت فقیه است. حسینعلی منتظری در کتابی به تبیین این نظریه پرداخت بر پایه این نظریه در زمان غیبت امام غایب، فقیه واجد شرایط به عنوان ولی فقیه انتخاب میشود که وظایف امام غایب در زمان غیبت را بر عهده دارد. نظریه ولایت مطلقه فقیه در سالهای اخیر توسط روحالله خمینی مطرح شده و نظریات مشابهی نیز در آثار فقهای اقدم و فقهای قدیم و فقهای متأخر نیز موجود میباشد[۲] [۳]
برابر قانون اساسیی ایران، «اصول حکومت جمهوری اسلامی ایران بر پایه جمهوریت و اسلامیت بنا شدهاست.
این نوع حکومت در ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ مورد همه پرسی قرار گرفت که ۹۸٫۲ درصد شرکتکنندگان به آن رای آری دادند.
ساختار سیاسی ایران شامل اشخاص حقیقی و حقوقی زیر است. رهبر در راس هرم قدرت قرار دارد.پس از رهبر ساختار سیاسی جمهوری اسلامی بر پایه سه قوه قرار مجریه، قضائیه، مقننهاست.
در کنار این نهادها، مجلس خبرگان و شورای نگهبان نیز حضور دارند.
[ویرایش] نظام جمهوری اسلامی افغانستان
[ویرایش] پیش زمینهها و پیدایش
با شکست طالبان توسط ائتلاف جهانی ضد تروریسم به رهبری آمریکا لویه جرگهٔ اضطراری برای تشکیل دولت انتقالی تشکیل شد.در این لویه جرگه ۲ تن از رهبران سیاسی و مذهبی شیعه و سنی افغانستان به نامهای آیت الله آصف محسنی و عبدالرب سیاف خواهان افزودن کلمهٔ اسلامی به دولت انتقالی شدند.این کار انجام شد و دولت انتقالی اسلامی افقانستان بر سر کار آمد.تأثیر افزایش این کلمه ماندگار بود و نویسندگان قانون اساسی جدید افغانستان هم نام رژیم سیاسی افغانستان را جمهوری اسلامی نامیدند.
[ویرایش] ویژگیها
در جمهوری اسلامی افغانستان رئیس جمهوری با رای مستقیم مردم برای ۵ سال انتخاب میشود. دو دستگاه قانون گذاری به نامهای ولسی جرگه (پارلمان) و مشرانو جرگه (مجلس سنا) وجود دارد. قوه عدلیه (قضائیه) بطور مستقل عمل میکند. رئیس آن توسط رئیس جمهور انتخاب میشود و ولسی جرگه به آنها رای میدهد.[نیازمند منبع]
[ویرایش] منابع
- ↑ با استناد به CIA factbook
- ↑ حکومت اسلامی-حسینعلی منتظری
- ↑ کتاب ولایت فقیه-آیت الله منتظری: روزنامه جام جم
[ویرایش] جُستارهای وابسته
|
|||||
