زرقان

فارس
موقعیت	فارس
زبان	فارسی گویش محلی
مساحت	۸۰۸ کیلومتر مربع
جمعیت	۶۰ هزار نفر
مذهب	شیعه

زَرقان(به پارسی میانه: زرگان )‏ شهری است در بخش زرقان شهرستان شیراز استان فارس در جنوب ایران.

نمایی از پارک آزادگان زرقان

نام

بنا به نظر دکتر عبدالمجید ارفعی نام زرقان در گل نبشته‌های باروی تخت جمشید به صورت رکان بوده که بعدها به زرغون تبدیل شده‌است. «زرغون» در زبان پهلوی به معنی جای سرسبز است.زرقان دارای سه محله ی اصلی به نام های میون و لرها و جُلَگون است دلیل این نام گذاری وجود اقوام لر در این ناحیه در زمان های قدیم است و دلیل نام گذتری محله ی جلهگون و جود گارگاههای جولاهی (نساجی) در این محله بوده است و دلیل نام گذاری محله ی میان این است که این محل میان دو محل جلگون و لرها است.

جغرافیا

شهر زرقان در ۲۵ کیلومتری شمال شرقی شیراز و در مجاورت اتوبان شیراز به اصفهان قرار گرفته‌است. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۶۰۰ متر است.

زرقان دارای ۵ محله و دو شهرک تازه ساز(شهرک مهر امام رضا(ع)، شهرک لپویی) بوده و از لحاظ تقسیمات اداری کشور، مرکز بخش محسوب می‌شود و زیر نظر فرمانداری شیراز قرار دارد.

اماکن مذهبی

۱-شاهزاده قاسم یاامامزاده قاسم، نام امامزاده ای است که مقبره آن در ۳۰ کیلومتری جاده شیراز به اصفهان و در مدخل شهر زرقان واقع شده‌است. طی کمک‌های مردمی و سایر، این امام زاده طی سال‌های قبل روز به روز با رشد متراژ و محیطی همراه بوده که هم اکنون تنها بخش فلک‌های آن نا تمام مانده‌است. این امام زاده در مسیر ورودی دوم جادهٔ شیراز - اصفهان به زرقان قرار دارد.

۲-مقبره عمادالدین نسیمی از بزرگان حروفیه در قرن هشتم و نهم هجری در گلزار شهدای زرقان

امکانات آموزشی

زرقان علی رغم جمعیت کم خود دارای دو دانشگاه نسبتا پر جمعیت می‌باشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرقان و دانشگاه پیام نور واحد زرقان.

آموزش و پرورش زرقان

آموزش و پرورش زرقان در سال ۱۳۵۶ مستقل و در این منطقه ۲۴ آموزشگاه متوسطه فعال است ۱۲ آموزشگاه پسرانه و ۱۲ آموزشگاه دخترانه می‌باشد و از ۲۰ آموزشگاه راهنمایی ۹ آموزشگاه دخترانه و بقیه پسران است و در مقطع ابتدایی ۷ دبستان پسرانه، ۱۲ دبستان دخترانه و ۱۲ دبستان مختلط مباشد که کل آموزشگاههایی که زیر نظر آموزش و پرورش زرقان است ۷۵ مدرسه می‌باشد.

امکانات فرهنگی

دارای ۵ کتابخانه که در شهر زرقان و لپویی و روستایی رحمت آباد و مهریان واقع است. فرهنگسرای سرو که زیر نظر شورای اسلامی شهر فعالیت می‌کند. از زمستان سال ۹۰ کانون زبان ایران وابسته به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در این شهر تاسیس شد.

مکان دیدنی و تفریحی

پارک ملی بمو، تنگ چشمه، قناتهای شهر، باغهای انگور، فرودگاه زرقان پارک غدیر، پارک آزادگان زرقان،بوستان مهر٬ سر جوغ، درهٔ چپ و راست، محله بوریابافان، خانهٔ قدیمی قنبر خان، آب انبار قدیمی شهر،( زورخانه زرقان )، سرو مراد، بازارچه قدیمی، کاروان سرای زکی خانی، غار مریم بانو، حمام محله میون، اتاق سنگ تراش ها ٬بند امیر عضدالدوله ی دیلمی، خانه حسن واقفی، قنات حوض ماهی، خرفخانه شاهزاده قاسم

جاذبه‌های گردشگری

پارک ملی بمو

پارک جنگلی

تنگ چشمه

دره ی چپ و راست

سه سنگ

گولی ظلمات

اقلیم

و پوشش گیاهی آن غالبا درختان نارون - چنار - زبان گنجشک -کاج و سرو می‌باشد.

محصولات

محصولات کشاورزی شهرستان زرقان عبارت‌اند از:گندم، جو، ذرت، انگور و کشمش ، سیفی جات و سبزیجات.

نام زرقان همواره با شیرینی حلوا ارده ٬ کنجدی و کشی و بوریابافی آن همراه بوده‌است.همچنین زرقان یکی از محل هایی است که همچنان تولیدات مشک و دولچه ی آب و گیوه ملکی دارد.

قومیت

زرقان از نظر قومیت به دو گروه تقسیم می‌شود زرقانی‌ها که ساکنین اولیه این شهر هستند و ترکها که ساکنین مهاجراند. زرقان از قدیم دارای سه محله به نامهای محله حیدر (لرها)و محله میان و محله جلوگان(جلهگون) بوده‌است. تا دهه 30 شمسی اقلیتی یهودی نیز در زرقان زندگی می کرده اند که به خارج مهاجرت کرده اند.

منابع

• اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.

پایگاه اینترنتی زرقان