باغ دلگشا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۹°۳۷′۱۰.۷۶″ شمالی ۵۲°۳۴′۳۰.۲۶″ شرقی / ۲۹.۶۱۹۶۵۵۶° شمالی ۵۲.۵۷۵۰۷۲۲° شرقی / 29.6196556; 52.5750722

باغ دلگشا
Delgosha Garden 01.JPG
عمارت باغ دلگشا
نام باغ دلگشا
کشور  ایران
اطلاعات اثر
کاربری باغ
دیرینگی دوره صفویه
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی، دوره قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۹۱۲
تاریخ ثبت ملی ۷ مهر ۱۳۸۱
اطلاعات بازدید
امکان بازدید دارد

باغ دلگشا باغی مربوط به دوره ساسانیان، صفویه و قاجار است که در شیراز جای گرفته است. این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۹۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

پیشینه[ویرایش]

باغ دلگشا یکی از باغ‌های تاریخی شیراز بوده و در ناحیه آرامگاه سعدی قرار دارد. پیشینه آبادانی و دیرینگی این باغ به به دوران پيش از اسلام و زمان فرمانروایی ساسانیان می‌رسد.[۱]

باغ دلگشا در دوره تیمور گورکانی در اوج آبادانی بوده تا جایی که گفته شده تیمور پس از دیدن آن، در سمرقند باغی را به همین نام بنا کرد. اين باغ در دوره صفویه نیز بسیار نامور بوده، به گونه‌ای که در نوشته‌ها و نفاشی‌های به جا مانده از جهانگردان اروپایی در آن دوران از نام باغ هم فراوان یاد شده است.[۱]

در فاصله دوره نادرشاه تا دودمان زندیه این باغ آسیب‌های فراوانی به خود دید و در زمان کریمخان زند باز آباد شد. در این باغ عمارت‌هایی مربوط به دوره قاجاریه دیده می‌شود.

معماری[ویرایش]

عمارت باغ به شیوه معماری کاخ‌های ساسانی بیشاپور ساخته شده است که از یک تالار با چهار شاه‌نشین شکل گرفته است. این عمارت دارای سه طبقه و یک ایوان با دو ستون است. ساخت این عمارت در دوره زندیه انجام گرفته است. این عمارت دارای آینه‌کاری‌هایی به همراه نقاشی‌های رنگ روغن با سقف‌هایی از چوب و گچبری‌هایی آراسته به نقش گل و بته است.[۱] اين عمارت دو در ورودی در دو سوی ساختمان و ایوانی در طبقه میانی و رو به استخر روبروی ساختمان دارد، ايوان و بارگاهی كه نشانگر روزگار شکوه باغ است.

در پیرامون ايوان نیز بر روی گچ، شعرهایی از شوریده به خط نستعليق نگاشته شده است، نخستین کلاه فرنگی در ایران نیز در اين باغ به ثبت رسيده است.[۱] روبروی ساختمان نیز حوض سنگی بزرگی جای گرفته است.

مساحت این باغ ۵/۷ هکتار می‌باشد و سراسر آن را درختان نارنج و اندکی پرتقال فرا گرفته است. این درختان از میانه‌های فروردین تا میانه‌های اردیبهشت به بار می‌نشینند و شکوفه‌های سفید و زیبای آنها بوی خوش دل‌انگیزی را در هوا می‌پراکند.

آبی که از چشمه قنات آرامگاه سعدی جاری است از این باغ می‌گذرد. این باغ هم اکنون در مالکیت شهرداری شیراز می‌باشد.[۱]

جایگاه جغرافیایی[ویرایش]

باغ‌ دلگشا در بخش شمال شرقی شهر شیراز در ضلع جنوبی تنگ آب خان و در دامنه کوهستان قرار دارد.[۱] این باغ در کنار قنات ماریز سعدی و در منطقه دژی به نام کهندژ جای گرفته است[۱] و فاصله آن تا آرامگاه سعدی چند گامی بیشتر نیست.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ «باغ "دلگشا"ی شیراز». خبرگزاری ایسنا، استان فارس، 15 بهمن 1393. بازبینی‌شده در 1 اسفند 1393.