بوسنی و هرزگوین

برای دیگر کاربردها، BA (ابهام‌زدایی) را ببینید.

بوسنی و هرزگوین Bosna i Hercegovina Босна и Херцеговина بوسنی و هرزگوین
پرچم نشان
سرود ملی: Dravna himna Bosne i Hercegovine
پایتخت (و بزرگترین شهر)		سارایوو شرقی′۲۵°۱۸ شمالی′۵۲°۴۳
زبان رسمی		بوسنیایی, کرواتی, زبان صربی
نوع حکومت		جمهوری دموکراتیک فدرال
نام حاکمان  • رئیس جمهور • نخست وزیر		والنتین این نیکولا اسپیریچ
موارد منجر به تشکیل از یوگسلاوی سابق		[[]] ۱۹۹۲
مساحت
-	مساحت	۵۱٬۱۹۷کیلومتر مربع (۱۲۷ام)
-	‌آب‌ها (٪)	نامعلوم
جمعیت
-	سرشماری	۳٬۹۸۱٬۲۳۹  (۱۲۶ام)
-	تراکم جمعیت	۷۶‎/km۲‏ (۱۲۳ام)
واحد پول		Convertible Mark (BAM)
منطقه زمانی		CET (ساعت جهانی+۱)
-	تابستانی (DST)	CEST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی		.ba
پیش‌شماره تلفنی		+۳۸۷

بوسنی و هرزگوین (به بوسنیایی (خط لاتین): Bosna i Hercegovina، به صربی (خط سیریلیک): Босна и Херцеговина) کشوری است در جنوب شرقی اروپا. پایتخت آن سارایوو است.

تاریخ

جنگ جهانی اول در پایتخت بوسنی هرزگووین -سارایوو- و با ترور آرشی‌دوک فرانتس فردیناند ولی عهد اتریش آغاز شده بود.

اعلام حاکمیت بوسنی و هرزگوین در اکتبر ۱۹۹۱ توسط اعلام استقلال از یوگسلاوی سابق در ۳ مارس ۱۹۹۲ پس از یک رفراندوم که توسط قوم صرب تحریم شده بود، پیگیری شد.

صرب‌های بوسنی- که از جانب صربستان و مونتنگروی همسایه حمایت می‌شدند- به قصد تجزیه جمهوری در طول خطوط قومیتی و پیوند دادن نواحی صرب نشین برای تشکیل «صربستان بزرگ»، به مقاومت مسلحانه پرداختند.

در مارس ۱۹۹۴، بوسنیایی‌ها و کروات‌ها تعداد دسته‌های رزمنده را با امضای توافقنامه‌ای برای ایجاد فدراسیون مشترک بوسنیایی/کروات در بوسنی و هرزگوین از سه به دو تقلیل دادند.

در ۲۱ نوامبر ۱۹۹۵ گروه‌های درگیر جنگ قرارداد صلحی را در دیتون اوهایو امضا کردند که جنگ سه ساله داخلی بین قومیتی را متوقف کرد (توافقنامه نهایی در ۱۴ دسامبر ۱۹۹۵ در پاریس امضاء شد).

توافق صلح دیتون مرزهای بین‌المللی بوسنی و هرزگوین را ابقا کرد و یک دولت مشترک چند قومیتی دموکراتیک ایجاد کرد که با هدایت سیاست خارجی، دیپلماتیک و مالی تقویت می‌شد.

همچنین لایه دومی از حکومت، تشکیل شده از دو بخش تقریباً مساوی از لحاظ اندازه، درنظر گرفته شد: فدراسیون بوسنیایی/کروات بوسنی و هرزگوین و جمهوری صربی بوسنی تحت رهبری صرب‌ها (RS). دولت‌های فدراسیون و RS با سرکشی به اکثر اعمال دولت تقویت شدند. دفتر نمایندگان عالی رتبه (OHR) برای نظارت بر اجرای جنبه‌های مدنی موافقتنامه تأسیس شد.

در ۱۹۹۵-۱۹۹۶، یک نیروی ۶۰٫۰۰۰ نفری حافظ صلح به رهبری ناتو (IFOR) برای اعمال و نظارت بر اجرای جنبه‌های نظامی موافقتنامه در بوسنی خدمت می‌کردند.

نیروی حافظ صلح ناتو با یک نیروی کوچکتر ایجاد پایداری به رهبری ناتو (SFOR) جایگزین شد که مأموریت آن ممانعت از تجدید دشمنی‌ها بود.

نیروهای حافظ صلح اتحادیه اروپا (EUFOR) در دسامبر ۲۰۰۴ جایگزین نیروی ایجاد پایداری ناتو شد؛ مأموریت آنها حفظ صلح و پایداری در سرتاسر کشور است. نیروی حافظ صلح اتحادیه اروپا قرار است از آغاز سال ۲۰۰۷ مأموریت خود را به پایان رساند.»

سیاست

«علی عزت بگوویچ» که طی سال‌های جنگ در این کشور، رهبری مسلمانان بوسنی و هرزگوین را به عهده داشت، به عنوان نخستین رئیس جمهور این کشور تا سال ۲۰۰۰ میلادی براین جمهوری حکومت کرد.

در حال حاضر ریاست جمهوری هر ۸ ماه یک بار بین یک صرب، یک بوسنیایی و یک نفر از کرواسی در گردش است . نخست‌وزیر این کشور در حال حاضر نیکولا اسپیریک است . او در سال ۲۰۰۷ برای نخستین بار به این سمت انتخاب شد.

مجلس مسئولیت قانون‌گذاری در بوسنی و هرزگوین را به عهده دارد.

احزاب راه راست بوسنی، دمکرات، اتحاد دمکراسی کروات و چند حزب دیگر در این کشور فعالیت سیاسی دارند.

جغرافیا

کشور بوسنی و هرزه گوین به لحاظ موقعیت جغرافیایی در جنوب شرق اروپا و در شبه جزیره بالکان قرار گرفته است و با کشورهای کرواسی و صربستان و مونته نگرو مرز مشترک دارد.

اقتصاد

تولید ناخالص داخلی این کشور ۲۹٫۸۹ میلیارد دلار است که در سال گذشته میلادی رشدی ۵٫۵ درصدی داشته است.

یک میلیون و ۲۶ هزار نفر نیروی کار این کشور را تشکیل می‌دهند و نرخ بیکاری در آن ۴۵٫۵ درصد است. (آمارهای سال ۲۰۰۴ میلادی)

یک چهارم جمعیت این کشور زیر خط فقر زندگی می‌کنند و نرخ تورم در آن در سال ۲۰۰۱ میلادی ۲۶٫۲ درصد بود.

صادرات این کشور شامل فلزات، البسه و چوب است که به کشورهای کرواسی (۱۹٫۶ درصد)، اسلوونی (۱۶٫۷ درصد)، ایتالیا (۱۵٫۴ درصد)، آلمان (۱۲٫۳ درصد)، اتریش (۸٫۷ درصد) و مجارستان (۵٫۳ درصد) صادر می‌شود.

واردات این کشور شامل ماشین‌آلات و تجهیزات، مواد شیمیایی، سوخت و مواد غذایی است که از کشورهای کرواسی (۲۴ درصد)، آلمان (۱۴٫۵ درصد)، اسلوونی (۱۳٫۲ درصد)، ایتالیا (۱۰ درصد)، اتریش (۵٫۹ درصد) و مجارستان (۵٫۲ درصد) وارد می‌شود.

مردم

جمعیت این کشور ۳٬۹۸۱٬۲۳۹ نفر است که میانگین سنی آنها ۳۸٫۹ سال است. امید به زندگی در بدو تولد برای زنان ۸۲٫۰۳ سال و برای مردان ۷۴٫۵۷ سال است. کمتر از ۰٫۱ درصد از مردم آن به بیماری ایدز مبتلا هستند.

۴۸ درصد از مردم این کشور بوسنیایی ، ۳۷ درصد صرب و ۱۴ درصد کروات هستند که از این میان ۴۰ درصد از آنها مسلمان ، ۳۱ درصد ارتودوکس و ۱۵ درصد آنها کاتولیک هستند.

زبان‌های رایج در این کشور بوسنیایی، کرواسی و صربی است.

مذهبِ مردمِ بوسنی هرزگووین اسلام (سنی) و مسیحیت (ارتدوکس و کاتولیک) می‌باشند. بوسنیایی نیز زبان آنان است.

ارتباطات

در این کشور ۹۸۹٬۰۰۰ خط تلفن ثابت وجود دارد و 1،888،000 خط تلفن همراه.

بوسنی و هرزگوین ۳۹٬۶۲۷ میزبان اینترنتی و ۹۵۰٬۰۰۰ کاربر دارد.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بوسنی و هرزگوین موجود است.

• وب‌گاه دولت (هیأت وزیران) بوسنی و هرزگووین
• وب‌گاه دولت فدرال فدراسیون بوسنی و هرزگووین

منبع

• [۱]
• آشنایی با بوسنی و هرزگوین