ویتنام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۱°۲′ شمالی ۱۰۵°۵۱′ شرقی / ۲۱.۰۳۳° شمالی ۱۰۵.۸۵۰° شرقی / 21.033; 105.850

جمهوری سوسیالیستی ویتنام
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
ویتنام
پرچم
شعار ملیاستقلال-آزادی-شادی
سرود ملیسرود سربازان حمله‌ور
پایتخت هانوی
۲۱°۲′ شمالی ۱۰۵°۵۱′ شرقی / ۲۱.۰۳۳° شمالی ۱۰۵.۸۵۰° شرقی / 21.033; 105.850
بزرگترین شهر هوشی مینه سیتی
زبان رسمی ویتنامی
نوع حکومت جمهوری سوسیالیستی
نام حاکمان 
رئیس جمهور
نخست‌وزیر

ترونگ تان سانگ
نگوین تان دونگ 
مساحت
 -  مساحت ۳۳۱٬۶۹۰کیلومتر مربع (65ام)
 -  آب‌ها (٪) ۱٬۳
جمعیت
 -  سرشماری ۸۶٬۱۱۶٬۵۵۹ 
(۱۳ام)
 -  تراکم جمعیت ۲۵۳‎/km۲‏ (۴۶ام)
واحد پول دونگ (VND)
منطقه زمانی GMT (ساعت جهانی+7)
 -  تابستانی (DST) DST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .vn
پیش‌شماره تلفنی +۸۴

جمهوری سوسیالیستی ویتنام که با نام رایج ویتنام معروف است، کشوری است در جنوب شرقی آسیا و پایتخت آن هانوی است.

تاریخ[ویرایش]

در ۱۸۰۲، « نگوین آن » تونکن (شمال کشور)، آنام (مرکز) و کوشن‏شین (جنوب) را متحد و خود را امپراتور ویتنام ساخت. از دهه ۱۸۶۰ فرانسویان در این منطقه مداخله کردند، در ۱۸۸۳ سرزمینی تحت‏الحمایه در ویتنام بوجود آوردند و در ۱۸۸۷ اتحاد هندوچین را -‏ شامل کامبوج و لائوس -‏ تشکیل دادند. در دهه ۱۹۳۰ شورشهای ضد استعماری آغازگر دوره‏ای از جنگ و اشغال بود که به مدت ۴۰ سال طول کشید. در ۱۹۴۰ ژاپن، ویتنام را اشغال و سرانجام حکومت دست‏نشانده‏ای تحت امپراتوری بائودای برپا کرد. در ۱۹۴۱هوشی ‏مین، رهبر کمونیست، ویت ‏مین را به صورت ارتش ملی‏ گرای چریکی برای جنگ با ژاپنی ها بنیاد نهاد. در ماههای آخر جنگ، ویت‏مین از امریکا کمک دریافت کرد. پس از تسلیم ژاپن، جمهوری دمکراتیک ویتنام با ریاست هوشی‏مین در هانوی تأسیس شد. فرانسه تا ۱۹۴۶ سلطه خود را بازنیافت، و در ابتدا جمهوری دموکراتیک ویتنام را به عنوان یک «کشور آزاد» داخل هندوچین فرانسه به رسمیت شناخت. پس از برخورد میان حکومت هانوی و فرانسویان، هوشی‏مین هانوی را ترک و جنگ چریکی را با استعمارگران و بائودای، امپراتور به تخت بازگشته، آغاز کرد. ویت‏مین به تدریج تمام تونکن را به دست آورد و در ۱۹۵۴ فرانسویان را در دین‏بین‏فو، پس از ۵۵ روز محاصره، وادار به تسلیم کرد. قرارداد صلح ژنو (ژوئیه ۱۹۵۴) ویتنام را به منطقه کمونیست در شمال و منطقه حکومت بائودای در جنوب تقسیم کرد. انتخابات در سراسر کشور برای ۱۹۵۶ زمان‏بندی شده بود، ولی شمال از شرکت امتناع کرد. در ۱۹۵۵ بائودین خلع شد و نگودین‏دیم در ویتنام جنوبی اعلام جمهوری کرد. رژیم سرکوبگر دیم موجب تشویق فعالیت چریکهای کمونیست در جنوب شد و در ۱۹۶۰ [نیروی چریکی] ویت کنگ (کمونیست) با هدف سرنگون کردن دولت طرفدار غرب در ویتنام جنوبی تشکیل گردید. در ۱۹۶۱ جان فیتزجرالد کندی، رئیس جمهور امریکا، مستشاران نظامی امریکایی را برای کمک به ویتنام جنوبی اعزام کرد. در ۱۹۶۴ گروه « مستشاران » به ارتشی از سربازان کادر امریکا بسط یافته بود. پس از حمله‏ای که ادعا می‏شود، ویتنام شمالی به ناوهای نیروی دریایی امریکا کرد (۱۹۶۴)، امریکا بمباران هوایی شمال را به طور منظم آغاز کرد. در پایان ۱۹۶۴ قریب به ۲۰۰,۰۰۰ نفر از نیروهای رزمی امریکا در ویتنام درگیر عملیات بودند. در برابر حمله موسوم به تت، کمونیستها در ۱۹۶۸ مقاومت شدند و ضعف ویتنام جنوبی آشکار گردید. مخالفت با جنگ در امریکا افزایش یافت. در ۱۹۶۹ مذاکرات صلح آغاز شد ولی در ۱۹۷۰ نیروهای امریکایی بر ضد ویت‏کنگ در لائوس و کامبوج فعال بودند. این جنگ طبق موافقات صلح پاریس (۱۹۷۳) رسماً به پایان رسید، ولی پس از عقب‏نشینی سربازان امریکایی ادامه یافت. از زمان تسخیر جنوب ( ۱۹۷۵) از طرف کمونیستها و اتحاد مجدد ویتنام بازسازی کشور را جنگ مرزی با چین (۱۹۷۹) و اشغال کامبوج (۱۹۷۹ تا ۱۹۸۹) به دست نیروهای ویتنامی به تأخیر انداخته است. فقدان کمک و سرمایه‏گذاری غربی مانع توسعه اقتصادی بوده، و این وضع، در ترکیب با سرکوب سیاسی، منجر به فرار شمار کثیری پناه‏جو (« قایق‏سوار » )از کشور شده است. از ۱۹۸۹ کوشش برای جذب سرمایه غربی موجب اتخاذ سیاستهای عملی‏گرایانه‏تری شده است.

جغرافیای سیاسی[ویرایش]

جمهوری سوسیالیستی ویتنام با مساحت ۳۳۰۳۶۳ کیلومتر مربع در قسمت شرقی شبه جزیره هند و چین در منطقه جنوب شرقی آسیا واقع شده‌است. ویتنام از شمال با جمهوری خلق چین همسایه بوده و از شرق به خلیج Tonkin و دریای چین جنوبی محدود است. این کشور از غرب با کشور لائوس و در قسمت جنوب غرب با کشورکامبوج مرز مشترک دارد. ویتنام از جنوب نیز به دریای چین جنوبی محدود است. ویتنام باریکه طویلی به طول یک هزار مایل می‌باشد که از کرانه دلتای رود مکونگ در جنوب تا مرز چین در شمال بطول ۱۶۵۰ کیلومتر امتداد دارد. طول سواحل این کشور ۳۴۴۴ کیلومتر است.

جغرافیای طبیعی[ویرایش]

بطور کلی ویتنام از سه منطقه شمالی، منطقه مرتفع مرکزی و دلتای رودمکونگ تشکیل شده‌است. از نظر جغرافیای طبیعی این کشور باریکه طویلی بطول یک هزار مایل از دلتای رود مکونگ در جنوب تا دلتای رود سرخ در شمال امتداد دارد. دو رودخانه اصلی کشور، رود مکونگ و رود سرخ میباشد. رود مکونگ بطول ۴ هزار کیلومتر و دلتای آن در جنوب بعنوان بزرگترین رود جنوب شرق آسیا و هفتمین رود قاره آسیا می‌باشد که از کشورهای چین، تایلند و لائوس و کامبوج گذشته و به ویتنام وارد میشود. رود سرخ و دلتای آن در شمال محل اصلی تشکیل مدنیت در این کشور بوده‌است.

تقسیمات کشوری[۱][ویرایش]

شهر هانوی[ویرایش]

شهر هانوی بعنوان مرکز سیاسی و فرهنگی کشور در منطقه شمالی ویتنام قرار دارد. متوسط دمای این شهر ۲۳ درجه سانتیگراد با رطوبت بیش از هشتاد درصد میباشد.این شهر جزء هیچیک از استانهای کشور به حساب نیامده و دارای شهرداری مستقل میباشد. شهرهای هوشی مین و هایفونگ نیز وضعیت مشابه‌ای دارند با این تفاوت که از نظر جمعیت و وسعت از هانوی بزرگتر میباشند.

شهر هوشی مین[ویرایش]

شهر هوشی مین یا بندر سابق سایگون مرکز حکومت ویتنام جنوبی بوده‌است که پس از خروج نیروهای آمریکایی از این کشور بنام رهبرفقید این کشور نام گذاری شده‌است. شهر هوشی مین در حال حاضر قطب اصلی اقتصاد ویتنام محسوب می‌گردد. این شهر بیش از ۳۸ درصد از تولید ناخالص داخلی ویتنام را بخود اختصاص داده‌است.

بندر هایفونگ[ویرایش]

بندر هایفونگ یکی دیگر از مناطق استراتژیک و مهم در منطقه شمال ویتنام بشمار می‌آید. این شهر در زمان جنگ‌های استقلال طلبانه و آزادیخوانه ویتنام راه اصلی مواصلاتی نیروهای شمالی کشور بوده‌است. در حال حاضر این بندر با سرمایه گذاری‌های صورت گرفته یکی از قطبهای اقتصادی ویتنام میباشد.

شهر هواِ[ویرایش]

شهر هواِ واقع در جنوبی‌ترین قسمت منطقه شمالی ویتنام دارای متوسط دمای ۲۵ درجه سانتیگراد می‌باشد و یکی از قطبهای گردشگری ویتنام بشمار می‌آید.

آب و هوا[ویرایش]

ویتنام دارای آب و هوای موسمی استوایی میباشد. منطقه شمالی بواسطه مجاورت با چین از هوایی کاملاً استوایی برخوردار نمی‌باشد ولیکن قسمت جنوبی این کشور کاملاً دارای آب و هوایی استوایی و برخوردار از ویژه گیهای آن میباشد. متوسط دما در هانوی ۲۳ درجه و در هوشی مین ۲۶ درجه سانتی گراد است.

اقتصاد[ویرایش]

ناحیه بازرگانی مرکزی شهر چی‌مین بزرگترین شهر ویتنام

ویتنام با جمعیتی حدود ٨۷,۰۰۰,۰۰۰ نفر و وسعتی بالغ بر ۳۲۹,۰۰۰ کیلومتر مربع یکی از کشورهای تابعه بلوک شرق و اقتصاد کمونیستی است که در سالهای اخیر و به ویژه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تلاش موثری برای آزاد سازی اقتصاد خود به خرج داده و پس از حدود ۱۱ سال گفتگوی سخت با اعضای سازمان جهانی تجارت، از سال ۲۰۰۷ به این سازمان پیوسته‌است .

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ویتنام موجود است.

ویکی‌پدیای انگلیسی