تاشکند
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
تاشکَند (نامهای دیگر: تاشکنت، چاچ، شاش) (به ازبکی؛ لاتین: Toshkent، سیریلیک: Ташке́нт) پایتخت کشور ازبکستان است. جمعيت آن ۱،۹۷۸،۰۰۰ تن (برآورد ۲۰۰۵) است.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] مردم
زبان مردم تاشکند، ترکی ازبکی و فارسی بخاری است.
بیشتر مردم تاشکند مسلمان و سنی مذهب و پیرو فقه حنفی هستند. محل استقرار مرکز روحانی آسیای میانه در تاشکند است.
[ویرایش] مکان جغرافیایی
این شهر در کشور ازبکستان و در ۴۰ درجه و ۱۶ دقیقه عرض شمالی و ۶۹ درجه و ۱۳ دقیقه طول خاوری واقع شده است.
چاچ باستان در گستره چیرچیک و در میان دو شاخه از رودخانه سیردریا، رود ایگران(ایلاق) در باختر و رود پرگ(ترک) در خاور، که چند فرسنگ از یکدیگر فاصله دارند و کم و بیش موازی هستند، نهاده بود و جنوبیترین نقطه آن به رودخانه سیردریا میرسید. چاچ در واقع در کران راست رودخانه سیردریا قرار داشت.
[ویرایش] تاریخچه
تاریخ سرزمین چاچ در منابع چینی در سده سوم میلادی آمده است. گویا اصل دودمان شاهان چاچ ترک بودهاند و گهگاه چینیها نیز بر آن فرمانروایی کردهاند.
در ۷۵۱م کاوسیان چی فرمانروای چینی، پادشاه چاچ را کشت و دختر او از عربها کمک خواست. ابومسلم سردار ایرانی، زیاد بن صالح را با لشکری به آن سرزمین روانه کرد. وی چینیها را در ۱۳۳ق شکست داد و کاوسیان چی در میدان نبرد کشته شد. به سبب این نبرد، اسلام به آسیای میانه را یافت و چینیها دیگر نتوانستند در آن سامان حکمرانی کنند. در دوره کائونچی دوم (سده چهارم و سده پنجم میلادی) تاشکند گسترش یافت و به شکل شهر درآمد و دارای اجزای شهری، مانند دژ و کاخ گردید.
در ۱۸۶۵ روسها تاشکند را که بخشی از خاننشین خوقند بود تسخیر کردند و در ۱۸۶۷ تاشکند به مرکز جدید اداری، بازرگانی، سیاسی و صنعتی تبدیل شد.
در ۱۹۱۷ برای نخستین بار حکومت بولشویکی در این شهر برقرار شد. در زمین لرزه سال ۱۹۶۶ ویران شد و جاذبههای تاریخی شهر که روزگاری آبادیای بر سر راه کاروانهای جاده ابریشم بود از بین رفت. تاشکند پس از این حادثه به کمک ۳۰,۰۰۰ هزار نیروی داوطلب بازسازی شد.
[ویرایش] وجه تسمیه
چاچ نام باستانی شهر و ناحیه تاشکند در آسیای میانه است.
چاچ واژهای ایرانی است و همین نام ایرانی در بخش اول نام تاشکند به زندگی خود ادامه داده و با پسوند ایرانی کَند[۱] به ریخت امروزی تاشکند درآمده است.
نام چاچ در ادبیات فارسی بهویژه در شاهنامه فردوسی بسیار بکار رفته. کمانهایی که در قدیم در چاچ ساخته میشدند از شهرت فراوانی برخوردار بودهاند چنانچه اصطلاح «کمان چاچی» در ادب فارسی معنی بهترین کمان بهخود گرفته است.
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] نگارخانه
 پیکره تیمور در تاشکند |
 یادبود تاراس شوچنکو |
 موزه امیر تیمور تاشکند |
 نمایی از بوستان آب و شهر تاشکند |
 یک زوج جوان در تاشکند |
 کاخ شاهزاده رومانف(تالار پذیرایی وزارت امور خارجه) |
 ایستگاه مرکزی راهآهن تاشکند |
 بنای یادبود تیمور |
[ویرایش] پانویسها
- ↑ کند پسوندی ایرانی است (از ریشه کندن) که به زبانهای ترکی هم وارد شده. صورت فارسی آن کند و کده است و صورت سغدی آن کث و کاث لغت نامه دهخدا
[ویرایش] منابع
- انوشه، حسن(به سرپرستی). دانشنامه ادب فارسی: ادب فارسی در آسیای میانه. چاپ اول(ویراست دوم)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۸۰، ISBN 964-422-417-5 (جلد اول).
- Wikipedia contributors, "Tashkent," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tashkent&oldid=184391737 (accessed January 16, 2008).
[ویرایش] پیوند به بیرون
 |
در ویکیانبار منابعی در رابطه با موجود است. |
 |
|
|---|---|
| پایتخت | تاشکند |
| استانها |
اندیجان • بخارا • تاشکند • جیزک • خوارزم • سرخاندریا • سمرقند • سیردریا • فرغانه • قشقهدریا • نمنگان • نوایی |
| جمهوری خودمختار | |
| برونبومها | |
| شهرها |
آقبایتال • آقرباط • الگائینگ • اندیجان • اورگنج • ایاقاگیتما • بخارا • بزابای • بیگآباد • پسکم • تاشکند • تامدی • ترمذ • جانگلدی • جیزک • چیرچیق • چیمبای • خوقند • خیوه • ده نو • سمرقند • سیردریا • شهر سبز • شیرآباد • فرغانه • قراگول • قرهقاپالکیا • کته قورغان • کونگراد • گذر • ماشیکودوک • میناق • مینچوکور • نخشب • نمنگان • نوایی • نورآتا • نوکوس • یاسلیک • یانگیر • ینگییول |
| نقاط دیدنی |
آرامگاه اسماعیل سامانی • آرامگاه چهاربکر • آرامگاه شاه زنده • بازار سمرقند • خیوه • رصدخانه الغبیگ • ریگستان • سنگنگارههای قوشچنار • شهر کهن هزاراسپ • کاروانسرای رباط ملک • مسجد بیبی خانم • موزه سمرقند |
|
|||||||
