یاقوتستان

جمهوری یاقوتستان Саха Өрөспүүбүлүкэтэ Республика Саха (Якутия)
—  جمهوری  —
Sakha Republic
رود آمگا
Flag Seal
سرود: National Anthem of the Sakha Republic
جایگاه جمهوری یاقوتستان بر روی نقشه فدراسیون روسیه
مختصات: شرقی′۱۰°۱۲۹ شمالی′۲۴°۶۶
کشور	روسیه
منطقه فدرالمنطقه فدرال	خاور دور
منطقه اقتصادی	خاور دور
تاسیس	۲۷ آوریل ۱۹۲۲
مرکز	یاکوتسک
فرمانداری
• نوع	جمهوری
• رئیس جمهور	ایگور بوریسوف
مساحت
• جمهوری	۳٬۱۰۳٬۲۰۰ km۲ (۱٬۱۹۸٬۲۰۰ sq mi)
رده مساحت	۱ ام
جمعیت (۲۰۱۰)
• جمهوری	۹۵۸٬۵۲۸
- رتبه	۵۵ام
- شهر	۶۴٫۱٪
- روستا	۳۵٫۹٪
نژاد
• روسی یاکوت بقیه	٪۵۰٫۳ ۲۰٪ ۳۳٫۴٪
منطقه زمانی	YAKST (یوتی‌سی ۱۰+)
• تابستان	MAGST (یوتی‌سی ۱۲+)
کد پستی
کد ایزو ۳۱۶۶	RU-SA
شماره پلاک ماشین	۱۴
زبان های رسمی	روسی، زبان یاکوتی
واحد پول	روبل
وب‌گاه	www.sakha.gov.ru

یاقوتستان (به انگلیسی: The Sakha (Yakutia) Republic)‏(به روسی: Республика Саха (Якутия), Respublika Sakha (Yakutiya))‏ (نام‌های دیگر: یاکوت، یاکوتیه، ساخا) یکی از جمهوری‌های روسیه است که در ناحیه فدرال خاور دور قرار گرفته‌است. پایتخت آن شهر یاکوتسک و جمعیت آن ۹۵۸٬۵۲۸ نفر است. (آمار ۲۰۱۰).

این جمهوری با جمهوری خودمختار چوکوت، استان ماگادان، کرانه خاباروفسک، استان آمورسکایا، کرانه زابایکالسکی، استان ایرکوتسک و کرانه کراسنیارسک همسایه و مجاور می‌باشد. جمهوری یاقوتستان در ۲۷ آوریل ۱۹۲۲ بنیاد شد.

تاریخ

انسان در دیرینه کهن در سرزمین امروزی یاقوتستان ساکن گردید. باستان‌شناسان معتقدند که انسان در دوران پارینه‌سنگی در این سرزمین ساکن شد. اولین آثار باستانی کشف شده در این منطقه از سه میلیون تا سه هزار سال پیش تخمین زده شده‌اند.

سیاست

ریاست جمهوری

ریاست جمهوری یاقوتستان بعهده رئیس جمهور بوده که همزمان به عنوان رئیس قوه مجریه و به مدت ۵ سال تعیین می‌گردد.

پارلمان

نمایندگان عالی، ارگانهای نظارت کننده و قانونگذار جمهوری یاقوتستان بدست شورای دولتی و یا همان پارلمان جمهوری اداره می‌گردند. نام محلی این شورا به نام (ایل تومن) معروف است. پارلمان جمهوری ساخا از ۷۰ نماینده تشکیل شده و به مدت ۵ سال انتخاب می‌گردند. در حال حاضر ریاست پارلمان جمهوری یاقوتستان به عهده آقای باسی گیسف است (از تاریخ ۲۰ مارس ۲۰۰۸)

دولت

دولت در جمهوری یاقوتستان به عنوان قوه مجریه در این جمهوری تلقی می‌گردد. ساختمان و اجزای دولت توسط رئیس جمهور و هیئت دولت تعین می‌گردند. در حال حاضر دولت جمهوری یاقوتستان را یک نخست وزیر، دو قائم مقام، پنج معاون، هفده وزیر و سه نماینده کمیته دولتی تشکیل می‌دهند. از فوریه ۲۰۰۳ میلادی نخست وزیر این جمهوری آقای بوریسوف بوده که در تاریخ ۱۴ فوریه ۲۰۰۷ مجددا به این سمت منصوب گردید.

جغرافیا

جمهوری یاقوتستان در قسمت شمال شرقی سیبری واقع شده‌است. یاقوتستان، بزرگترین منطقه تابعه فدراسیون روسیه و همچنین بزرگترین واحد ارضی-منطقه‌ای در جهان محسوب می‌گردد.

در داخل این جمهوری دریاچه‌های بزرگ بوستاخ و لابینکییر قرار گرفته‌اند.

منطقه ساعتی جهانی

سه منطقه ساعتی (نصف النهار) در داخل یاقوتستان وجود دارد که عبارتند از:

- منطقهٔ غربی و مرکزی که در آن بزرگترین نقاط پرجمعیت یاکوستک، ناریونگری و میرنی قرار دارند UTC+۹ و در تابستان UTC+۱۰

- ناحیه تومپونسکی و اوست- مایسکی اولوس که شامل نقاط مسکونی ورخویانسک و خاندیگا می‌باشد UTC+۱۰ و در تابستان UTC+۱۱

- قسمت شرقی که شامل حوزه رودخانه ایندیگیرکا و کولی می‌ومناطق مسکونی اوست - نیه را، اوی میاکن، سردنوکالی مسک و چرسکی می‌باشد UTC+۱۱ و در تابستان UTC+۱۲

اقتصاد

صنایع

صنایع این جمهوری بسمت استخراج و غنی سازی مواد خام سوق داده شده‌است. دارای منابع طبیعی ثروتمندی است. در سرزمین یاقوتستان بزرگترین معدن استخراج اوران که ذخایر آن بعد از عملیات اکتشافی در حدود ۳۴۴ هزار تن تخمین زده شده‌است موجود می‌باشد.

بخشهای مختلف صنایع عبارتند از:

- فلزات رنگی، بیشتر الماس و طلا(در حدود ۹۰٪ الماس و در حدود ۲۴٪ طلای روسیه در این جمهوری استخراج می‌گردد). شرکت سهامی آلروسا که بزرگترین شرکت تولید کننده الماس و دومین شرکت در فروش الماس در سطح دنیا می‌باشد.

- صنایع ذغالسنگ

- تولید مطالح ساختمانی

- صنایع جنگل و چوببری

- تعمیرات ماشینهای صنعتی

- صنایع سبک و غذایی

مردم

گودال اوداچنایا.

روس‌ها (۵۰٫۳٪)، یاکوت‌ها (۳۳٫۴٪) و اوکراینی‌ها (۷٪) گروه‌های اصلی جمعیت این سرزمین اند. زبان‌های رسمی نیز شامل زبان یاکوتی از زیر مجموعه زبانهای ترکی(که ۲۵٪ مردم منطقه به آن سخن می‌گویند) و زبان روسی است.

جشن‌ها

به غیر از جشنهای عمومی و رسمی در روسیه، در جمهوری یاقوتستان روزهای دیگری به عنوان جشن ثبت گردیده‌است که عبارتند از:

- ۲۷ آوریل(۸ اردیبهشت) - روز جمهوری یاقوتستان

- ۲۱ ژوئن(۱ تیر) - جشن ملی ایسی آخ

- ۲۷ سپتامبر(۶ مهر)- روز اعلان قبول حق حاکمیت جمهوری ساخا(یاکوتیا)

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ یاقوتستان موجود است.

• برگردان به فارسی از صفحه روسیhttp://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%8F در ژوئیه ۲۰۰۸
• Wikipedia contributors, «Sakha Republic,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February ۱۱, ۲۰۰۸).