جهان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو


واژه جَهان هم در معنی کره زمین و هم در مورد کیهان و همچنین کل هستی کاربرد دارد. از واژه جهان برای اشاره به هر مجموعه بزرگ نیز استفاده می‌شود برای نمونه جهان ایرانی، جهان عرب، جهان ادبیات و غیره.

از نظر ریشه، واژه جهان دگرگون‌شده واژه گیهان پهلوی است. واژه‌های کیهان و گیتی نیز از همان ریشه آمده است.

در اینجا جهان در معنی جهان هستی را بیشتر توضیح خواهیم داد:

[ویرایش] جهان هستی

جهان سازمانی کامل پویا است. این جهان روزی آغاز شد. شاید با یک انبساط بزرگ ناگهانی ماده. و ممکن است روزی پایان یابد. در همین زمان (بین آغاز و پایان) با انبساط بیشتر جهان کهکشانها از یکدیگر دورتر و دورتر می‌شوند. جهان با فعالیت و حرکت در حال بزرگ شدن است. ستاره‌ها در تمام طول زندگیشان منقبض می‌شوند، منبسط می‌شوند و منفجر می‌شوند.

سیارات به دور ستاره‌ها در حال گردشند. کهکشانها میچرخند و ستاره‌های دنباله‌دار و خرد سیارکها در منظومه شمسی در حال حرکت بر روی مدار خود هستند. عناصر، اتمها، مولکولها و ذرات پیوسته بر یکدیگر اثر میگذارند و تغییر می‌کنند. موجهای الکترومغناطیسی همه جا هستند (ما برای دیدن آنها باید بیرون از محوطه وجودیشان باشیم) ممکن است همه جهان از ماده سیاه ساخته شده باشد که ما در این مورد مطمئن نیستیم. رايجترين تئوري در مورد خلق جهان تئوري مهبانگ یا انفجار بزرگ است. اين تئوري عقيده بسياري از دانشمندان بويژه ادوين هابل اخترشناس مشهور قرن بيستم است . مهبانگ مي گويد كه جهان بوسيله يك موج سنگين انرژي و ماده 10 تا 20 ميليون سال پيش بو جود آمده است . مهبانگ شكل گيري گازها و ذرات موجود در آسمان و هر چيز ديگري كه در آن يافت مي شود را نشان مي دهد . اين تئوري همچنين انبساط جهان در آينده را بيان ميكند و نيز دور شدن همه اجزا آسمان ، كهكشانها ،ستاره ها و سيارات و هر چه در آن است . در نتيجه انفجار نخستين واكنش سريع آغاز شد و ذرات بسيار كوچك تشكيل شدند (دانشمندان مي گويند كه انفجار بزرگ يك انفجار نبود بلكه يك موج عظيم بود ) و بعد بلافاصله جز اتمي ذرات بو جود آمد (براي خلق پروتون ونوترون ) هيدروژن و هليوم اولين اتمها بودند . از تاثير اين دو عنصر اساسي بر يكديگر همه مواد ديگر - از جمله خود شما - بو جود آمدند.

[ویرایش] منابع

بخشی از مطالب از دانشنامه رشد. (برداشت آزاد با ذکر منبع)

این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.