ماساگت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آسیا در ۳۲۳ سال پیش از میلاد. ماساگت‌ها و همسایگانشان نشان داده می‌شوند.

ماساگت (به یونانی Μασσαγέται، Massagetai) یا ماساژت یکی از اقوام ایرانی‌تبار [۱][۲][۳][۴][۵] و یک تیرهٔ سکایی نیمه‌صحراگرد در آسیای میانه بودند.

در روزگار مادها، سکاها فراوان به مرزهای ایران می‌تاختند. اینان گاه با آشور همپیمان می‌شدند و زمانی زیر فرمان خود مادها با آشوریان می‌جنگیدند. با آغاز کار هخامنشیان درگیریهای مرزی با سکاها دنباله داشت

داریوش بزرگ دیگر پادشاه هخامنشی برای تنبیه آنها تا مرکز اروپا پیشروی کرد. دسته‌های بسیاری از آنان به شاهنشاهی هخامنشی پیوستند و به عنوان سرباز برای آنان جنگیدند. از نامدارترین آنها می‌توان از سکاهای تیزخود نام برد.

با گذشت زمان گروهی از اینان به جنوب شرقی ایران کوچیدند و این سرزمین را به نام خود سکستان (سیستان) خواندند.

ماساگت‌ها از تیره‌های سکایی و آریایی در شرق دریا کاسپین و کناره‌ی رود آراکس (=سیر دریا) بودند. انگاره‌هایی که کوشش می‌کند جایگاه این تیره (و شه‌بانوی آن‌ها یا دربیک‌ها) را به غرب دریای کاسپین بکشاند و آن‌ها را دارای تباری غیر هندواروپایی نشان دهند از دید علمی نادرست است [۶]

نام[ویرایش]

درباره نام ماساگت پژوهشگران تاکید دارند که ماساگت به معنی "بزرگ" گت است.[۷][۸] همچنین باور دیگری نیز وجود دارد ، ماساژت‌ها که در اصل از سکاها بودند، معنی نامشان "نیرومند" گت می‌باشد."[۹]

همچنین ماسا در زبان پهلوی به معنی بزرگ است.در اوستا نیز ماسا به معنی بزرگی استفاده شده است.[۱۰]

منطقه[ویرایش]

هردوت می‌گوید ماساژت‌ها در صحرای بزرگی در شرق دریای خزر زندگی می‌کنند.[۱۱]ولی چند بار اشاره می‌کند که آنها فراتر از رودخانه ارس (Araxes) هستند.[۱۲]پژوهشگران هویت‌های گوناگونی را برای این رودخانه ارائه کرده‌اند.هردوت درک اندکی درباره جغرافیای آسیا و اروپا داشته است و احتمالا رودخانه متعددی را در اظهارات خود با ارس اشتباه گرفته است و منظور او در واقع سیحون (Jaxartes) رودخانه ای در شرق دریای خزر جایی که ماساگت‌ها حضور داشته‌اند ، بوده است.[۱۳]

منابع[ویرایش]

  1. Abaev, V. I and H. W Bailey. “ALANS”. In Encyclopædia Iranica. vol. 1. New York: Bibliotheca Persica Press, 1985. 801-803. 
  2. Karasulas, Antony. Mounted Archers Of The Steppe 600 BC-AD 1300 (Elite). Osprey Publishing, 2004, ISBN 184176809, p. 7.
  3. Wilcox, Peter. Rome's Enemies: Parthians and Sassanids. Osprey Publishing, 1986, ISBN 0-85045-688-6, p. 9.
  4. Gershevitch, Ilya. The Cambridge History of Iran (Volume II). Cambridge University Press, 1985, ISBN 0-521-20091-1, p. 48.
  5. Grousset, René. The Empire of the Steppes. Rutgers University Press, 1989, ISBN 0-8135-1304-9, p. 547.
  6. محسنی، محمد رضا 1389: "پان ترکیسم، ایران و آذربایجان"، انتشارایت سمرقند، ص 194
  7. Leake, Jane Acomb (1967). The Geats of Beowulf: a study in the geographical mythology of the Middle Ages (illustrated ed.). University of Wisconsin Press. p. 68. 
  8. Maurus, Rabanus (1864). Migne, Jacques Paul, ed. De universo. Paris. "The Massagetae are in origin from the tribe of the Scythians, and are called Massagetae, as if heavy, that is, strong Getae." 
  9. Dhillon, Balbir Singh (1994). History and study of the Jats: with reference to Sikhs, Scythians, Alans, Sarmatians, Goths, and Jutes (illustrated ed.). Canada: Beta Publishers. p. 8. ISBN 1-895603-02-1. "The classical and modern authorities say that the word "Massagetae" means "great" Getae (Jats). The ninth-century work De Universo of Rabanus Maurus states, "The Massagetae are in origin from the tribe of the Scythians, and are called Massagetae, as if heavy, that is, strong Getae."" 
  10. Rishi, Weer Rajendra (1982). India & Russia: linguistic & cultural affinity. Roma. p. 95. 
  11. Herodotus, The Histories, 1.204.
  12. Herodotus, The Histories, 1.202.
  13. Herodotus, The Histories, translation by Robin Waterfield, with notes by Carolyn Deward (1998), p. 613, notes on 1.201-16.
  • Cernenko. E., The scythians 700 - 300 BC, ISBN 085 045 47 86
  • تاریخ ماد - دکتر خنجی PDF
  • تاریخ ماد. دیاکونوف. ترجمه کریم کشاورز، تهران: نشر امیرکبیر.
  • Cernenko ,The scythians 700 - 300 BC E.
  • کمرون، جرج. ایران در سپیده دم تاریخ. ترجمه حسن انوشه. تهران، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۹
  • Diakonoff, I. M. "Media". In Ilia Gershevitch ed. Cambridge History of Iran, Vol. II. CUP, Cambridge, 1985

جستارهای وابسته[ویرایش]