مجارستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری, جستجو

مختصات: شرقی′۱۵°۱۹ شمالی′۲۶°۴۷ / ۱۹٫۲۵غرب ۴۷٫۴۳۳جنوب / -۱۹٫۲۵;-۴۷٫۴۳۳

جمهوری مجارستان
Magyar Köztársaság
مجارستان
پرچم نشان
شعار ملیموجود نیست
سرود ملیIsten, áldd meg a magyart
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
بوداپست
شرقی′۴۰°۱ شمالی′۲۰°۲ / ۱٫۶۶۷غرب ۲٫۳۳۳جنوب / -۱٫۶۶۷;-۲٫۳۳۳
زبان رسمی مجاری
نوع حکومت جمهوری پارلمانی
نام حاکمان 
رئیس جمهور
نخست‌وزیر

پاول اشميت
ویکتور اوربان 
مساحت
 -  مساحت ۹۳٬۰۳۰کیلومتر مربع (۱۰۹ام)
 -  آب‌ها (٪) ۰٫۷۴
 -  تراکم جمعیت ۱۰۹‎/km۲‏ (۹۴ام)
واحد پول فورینت (HUF)
منطقه زمانی CET (ساعت جهانی+1)
 -  تابستانی (DST) CEST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .hu
پیش‌شماره تلفنی +۳۶+



مجارستان (به مجاری: Magyarország)کشوری است در اروپای مرکزی. پایتخت آن بوداپست است. مساحت آن ۹۳۰۳۰ کیلومتر مربع است.

محتویات

[ویرایش] تاریخ

تاريخ مهاجرت قوم مجار به جلگه دانوب دقيقاً معلوم نيست. اين قوم به‌صورت قبايلی به‌تدريج از آسيا و نواحی غربی سيبری به اين سرزمين آمده و پس از زدوخوردهای فراوان با ديگر قبايل برای تصاحب اراضی پربرکت سرانجام در جلگه دانوب بين نژادهای ژرمن و اسلاو حائل گرديده‌اند. اين تاريخ را حدود سال ۸۹۶م. می‌دانند، يعنی زمانی‌‌که قبايل مجار به رهبری پرنس آرناپه ساکن حوزه کارپات (سرزمينی که از لحاظ آب و مراتع غنی بوده) را تماماً و يا به‌طور وسيعی تصرف کردند و امروز به‌نام «مجارستان» و «ترانسيلوانيا» خوانده می‌شود.


حوزه کارپات که از لحاظ جغرافيايی در مرکز اروپا واقع شده از دوران ماقبل تاريخ توسط بشر اوليه اشغال شده بود. مردم دوران اوليه عصر آهن و به‌دنبال آن سلتها به‌نوبت در شروع دورهٔ حاضر توسط رومی‌ها شکست خوردند. ايالات رومی پانونيا و داسيا که در زمان حکومت تيبريوس و تراجان به‌تصرف درآمده بودند، دربرگيرنده قسمتی از آنچه مجارستان می‌شد بودند. پس از چهار قرن فرمانروايی رومی‌ها به‌واسطه مهاجرت عظيمی منقرض گرديد. هونها به رهبری پادشاه معروف خود آتيلا که آلمانی‌الاصل بود، آستروگوتها ژپيدها و لونگوبارها و به‌دنبال آن‌ها آوارها که از نژاد هون‌ها بودند برای زمان کوتاهی در اين مکان سکنی گزيدند.


با انقراض امپراتوری آوار به‌دست شارل ماگن، تنها گروه‌های کوچکی از آوارها در درهٔ رود دانوب باقی ماندند. وضعيت اجتماعی و اقتصادی اين مردمان تقريباً هم‌سطح مجاری‌های غالب بود و به‌همين علت باعث همزيستی و بعدها جذب شدن آن‌ها توسط مردم مجار می‌گرديد.


در قرن دهم هفت قبيله فاتح مجار که با هم متحد بودند تحت رهبری پرنس آرپاد مؤسس اولين سلسله مجار قرار داشتند و قدرت را به فرزندش کيزاسپرو سپردند. در سال ۹۷۲ گيزا[۱] به‌عنوان يکی از سران قبايل مجار به رياست اتحاديه‌ای که از اين قبايل به‌وجود آمده بود انتخاب شد و به اتفاق همسرش سارولت[۲] به آئين مسيحيت گرويد و پس از وی فرزندش استوان اول[۳] که در تاريخ مجارستان نسبت به سن استفان[۴] (استفان مقدس) (۱۰۳۸ -۹۹۷) شهرت دارد در سال ۱۰۰۰م. به‌عنوان نخستين پادشاه مجارستان تاج‌گذاری کرد. وی که در کودکی غسل تعميد داده شده بود بعد از تحکيم حکومت خود به‌عنوان اولين پادشاه مجارستان مسئله مسيحی کردن مجارها را رسميت بخشيد و به تأسيس صومعه و بنا‌نهادن کليسا اقدام کرد. سن استفان برای استقرار نظام پادشاهی و پی‌ريزی يک نظم اجتماعی پايدار کوشش‌های فراوانی نمود و مردم را مجبور کرد از آیين جاهلانه قديمی به‌سمت مسيحيت بگروند.


در اواخر قرن ۱۱ کليسا استفان اول را به ‌خاطر خدمات وی به مقدس ملقب نمود. وی دو مجموعه عقايد برای اداره امور کشور تنظيم کرد. وی پادشاهی جنگجو بود. در جنگی که با «کنراد»[۵] امپراتور ژرمن نمود وی را شکست داد و تا حوالی وين پيشروی کرد، و به‌علت ثروت سرشار حاصل از جنگ دانوب، خطر همسايگان اعم از امپراطوری ژرمن و بيزانس وجود داشت. مجارها نخست با بيزانس از در دوستی درآمدند و پس از شکست ژرمن‌ها در سال ۱۱۰۸ که با غلبه بر سپاهيان هانری پنجم در پوترن به‌دست آمد از جانب ژرمن‌ها آسوده‌خاطر گشتند. در سال ۱۱۸۱ با استقرار بلغارها و تشکيل دولت بلغار مرز مشترک مجارستان و بيزانس از بين رفت و خطر دوم که متوجه مجارها بود منتفی گشت. در قرن ۱۲ قدرت حکومت مرکزی رو به زوال نهاد و با رشد فئوداليسم قدرت سيستم ملوک‌الطوايفی افزايش يافت. از زمان مرگ استفان اول يک دوره ناامنی شروع شد که طی آن شورش نجيب‌زادگان پيرو مذهب قديمی پاگان، اصلاحات اجتماعی و مذهبی پادشاه را به مخاطره انداخت. در هر حال اين شورش فرونشانده شد و حملات آلمان‌ها از غرب و کومان‌ها از شرق سرکوب گرديد.


طی قرون ۱۱ و ۱۲ پادشاهان سلسله «آرپاد» مجارستان را يک‌پارچه نگه داشته و در مقابل سياست‌های توسعه‌طلبانه امپراتوری مقدس روم، قسطنطنيه و پاپ در رم مبارزه نمودند. سرانجام پيشرفت نسبتاً صلح‌آميز مجارها در قرون وسطی با حمله مغول‌ها به رهبری پاتوخان در سال‌ها (۴۴ - ۱۲۴۱) دچار وقفه شد و ارتش مجارستان شاه بلدی چهارم به‌سختی توسط مغول‌ها تارومار شد.


اوج شکوه و عظمت هنگری در قرون وسطی روزگار سلطنت لوئی اول (بزرگ) (۸۲ - ۱۳۴۲) بود؛ زيرا نفوذش تا دريای بالتيک، دريای سياه، دريای مديترانه می‌رسيد. جنگ با ترک‌ها در سال ۱۳۸۹ صورت گرفت و ترک‌ها تا دريای بالکان پيش رفتند و مدت‌های دراز هنگری در چنگال ترکان عثمانی و قسمتی از خاک مجارستان زير فرمان جابرانه خانواده‌ها هابسبورگ اطريش گرفتار بود.


اين سياست حفظ قدرت مرکزی توسط «ماتيوس هون‌يادی» (۱۴۹۰ - ۱۴۵۸) که از پادشاهان بسيار محبوب و موفق بود دنبال گرديد. با مهار کردن قدرت بارون‌ها و تشکيل يک ارتش قوی اجير شده، وی امنيت و آسايش برای مردم شهر و روستا را به ارمغان آورد، در حالی‌که سياست خارجی توسعه‌طلبانه وی موجب هراس بود مع‌هذا دربار با شکوه و کتابخانه عظيم گرونسيانا برای وی در سرتاسر اروپا شهرت آفريد. جانشينان شاه ماتيوس در هر حال قادر نبودند که با قدرت رو به افزايش بارون‌ها مقابله کنند. افزايش فشار روستایيان موجب گرديد که تخم نارضايتی در ميان آنان کاشته شود؛ به‌طوری‌که در سال ۱۵۱۴ منجر به جنگ دهقانی بزرگی به رهبری گيورگ دوژا[۶] از اهالی ترانسيلوانيا گرديد. به‌هرحال ارتش دهقانی با نبردهای خونينی از هم پاشيد و شکست آن منجر به کيفر خونينی برای دهقانان گرديد. در اين شرايط تهديد ترک‌ها برای اشغال کشوری که به‌دليل اختلافات داخلی از هم پاشيده شده بود يک خطر جدی به‌شمار می‌آمد. در سال ۱۵۲۶ ارتش بزرگ سلطان سليمان دوم قوای شاه جوان لوتيز دوم را در «نبرد موهاچ» نابود کرد.

[ویرایش] تقسیمات کشوری

شهرستان‌های مجارستان

مجارستان از ۱۹ شهرستان تشکیل شده‌است به علاوه بوداپست که متعلق به هیچ شهرستانی نیست و مستقل است.شهرهای مهم مجارستان شامل دبرسن، میشکولتس، سگد، پچ و گیور هستند.

[ویرایش] سیاست

پارلمان مجارستان در بوداپست

رئیس جمهوری از بین اعضای مجمع ملی برای یک دوره پنج ساله برگزیده می‌شود.مقام او تا حدود زیادی تشریفاتی است و اما بصورت اسمی وی فرمانده رئیس نیروهای مسلح و دارای قدرت‌های از جمله نامزدی برای نخست وزیری است که که باید توسط اکثریت آرای اعضای پارلمان، بر پایه پیشنهاد ارائه شده توسط خود رئیس جمهوری انتخاب شود.

[ویرایش] جغرافیا

[ویرایش] همسایگان مجارستان

مرزهای مجارستان کنونی پس از پایان جنگ جهانی اول و فروپاشی امپراطوری اتریش-مجارستان تثبیت شد. در شمال هم‌مرز است با جمهوری اسلواکی با مرز مشترک ۵۱۵ کیلومتر.

در شرق آن کشور رومانی با مرز مشترک ۴۴۳ کیلومتر قرار دارد.

در شمال‌شرقی مجارستان جممهوری اوکراین با مرز ۱۰۳ کیلومتری قرار دارد.

در جنوب هم‌مرز است با جمهوریهای پیشین یوگوسلاوی (صربستان ۱۵۱کیلومتر، کرواسی ۳۲۹ کیلومتر، اسلوونی ۸۲ کیلومتر).

در غرب مجارستان کشور اتریش با مرز ۳۶۶ کیلومتری جای گرفته‌است.


[ویرایش] مردم

کل جمعیت مجارستان بالغ بر ۱۰٬۳۱۳٬۸۸۳ نفر (سازمان ملل متحد ۱۹۹۵) است. ۸۸٪ جمعیت کشور از مجارها تشکیل شده و دیگر تیره‌های ساکن این کشور رومانیایی‌ها، صربها، کرواسی‌ها، آلمان‌ها، و شمار نسبتاً زیادی از کولی‌ها هستند. مطالعات ژنتیکی نشان داده است که مجارها فقط 13 درصد از ژن‌های اقوام اورالی را دارا هستند. [۷] زبان رسمی مجارستان مجاری است. ۷۰٪ مردم مسیحی کاتولیک و ۲۵٪ پروتستان میاشند.این کشور زمستانهای سردی داشته و تابستانها، درجه حرارت دشتهای مرکزی، افزایش شدیدی دارد. معادن بوکسیت بسیار غنی در این کشور، شناسایی شده و به بهربرداری رسیده است. نیمی از صادرات مجارستان را ماشین آلات کشاورزی، ابزار مهندسی و غلات و ماشینهای صنعتی تشکیل می‌دهند.

[ویرایش] فرهنگ

[ویرایش] نگارخانه تصاویر

[ویرایش] پانویس

  1. Géza
  2. Sarolta
  3. István
  4. St. Stephen
  5. Konrad
  6. Dózsa György
  7. Genetic structure in relation to the history of Hungarian ethnic groups
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار منابعی در رابطه با مجارستان موجود است.



ابزارهای شخصی
گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
گشتن
چاپ/برون‌ریزی
جعبه‌ابزار
زبان‌های دیگر