شاخص توسعه انسانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
نمودار جهانی شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۴ میلادی)      بالا (0.800–1)     متوسط (0.500–0.799)     پائین (0.300–0.499)     آمار دقیقی وجود ندارد(نقشه مخصوص برای افراد کور رنگ)
اقتصاد  ن . ب . و 
اقتصاد خرد
اقتصاد کلان
اقتصاد پولی و مالی
مکاتب اقتصادی
نظام اقتصادی
اقتصاددانان


شاخص توسعه انسانی (در زبان انگلیسی: Human Development Index بصورت خلاصه شده: HDI)، نام جدولی است تناسبی که در آن کشورهای جهان بر اساس فاكتورهایی از جمله درآمد سرانه واقعی، نرخ باسوادی، آموزش، بهداشت، تغذیه و نيز امید به زندگی (در بدو تولد) مورد مقایسه قرار می‌گیرند.

شاخص توسعه انسانی از سال ۱۹۹۱ میلادی توسط برنامه توسعه سازمان ملل متحد به مرحله اجرا گذاشته شد و از آن پس هر ساله فهرستی از کشورهای جهان را به ترتیب بالاترین تا پائین ترین رتبه‌ها را در مقایسه با نمودارها و کشورهای دیگر منتشر می‌کند. شاخص توسعه انسانی یکی از نمودارها و منابعی است که توسعه اقتصادی در کشورها و نحوه آن را نشان می‌دهد.

شاخص توسعه انسانی به معنای رتبه بندی کشورها از نظر پیشرفتهای توسعه انسانی و متوسط آسودگیهای زندگی است. کشورهایی که در رده‌های بالای شاخص توسعه انسانی قرار دارند، کشورهای توسعه یافته و کشورهایی که در رده‌های پائین شاخص توسعه انسانی قرار دارند، کشورهای توسعه نیافته و عقب افتاده‌تری از نظر پیشرفتهای جهانی هستند.


فهرست مندرجات

[ویرایش] فرمول شاخص توسعه انسانی

نمودار شاخص توسعه انسانی بین سالهای ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۴ میلادی.
     کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی      کشورهای اروپایی و کشورهای آسیای مرکزی و میانه      کشورهای آمریکای جنوبی و کارائیب      کشورهای شرق آسیا      کشورهای عربی      کشورهای جنوب آسیا      کشورهای شاخ آفریقا

In general to transform a raw variable, say x, into a unit-free index between 0 and 1 (which allows different indices to be added together), the following formula is used:

  • x-index = \frac{x - \min\left(x\right)} {\max\left(x\right)-\min\left(x\right)}

where \min\left(x\right) and \max\left(x\right) are the lowest and highest values the variable x can attain, respectively.

The Human Development Index (HDI) then represents the average of the following three general indices:

  • Life Expectancy Index = \frac{LE - 25} {85-25}
  • Education Index = \frac{2} {3} \times ALI + \frac{1} {3} \times GER
  • GDP Index = \frac{\log\left(GDPpc\right) - \log\left(100\right)} {\log\left(40000\right) - \log\left(100\right)}

LE: Life expectancy
ALR: Adult literacy rate
CGER: Combined gross enrollment ratio
GDPpc: GDP per capita at PPP in USD

UNDP has created a technical note on the definition of the HDI (see links below).

[ویرایش] اثرات جنگ بر روی کشورهای همسایه و بازتاب آن در HDI

کشورهايی که در مناطق بحرانزده قرار دارند حتی اگر خود دچار بحران نباشند به علت نگرانی از سرايت ناامنی و بی ثباتی به داخل خاک خود ناگزير از پرداخت هزينه هايی برای حفظ آمادگی نظامی خود می‌شوند و از سوی ديگر ميزان سرمايه‌گذاری خارجی در چنين کشورهايی کاهش می يابد و شبکه‌های دادوستد کالا با مشکل مواجه می‌شوند. این رخدادها دارای تأثیرات مستقیم در شاخص توسعه انسانی هستند.


[ویرایش] جایگاه ایران در رتبه بندی شاخص توسعه انسانی

توسعه سازمان ملل متحد منتشر می‌شود، در سال ۲۰۰۷ میلادی، ایران رتبه ۹۴ام را به دست آورد. [۱]

[ویرایش] جستارهای دیگر

[ویرایش] منابع

برگرفته از «http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D8%AE%D8%B5_%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87_%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C»