لیتوانی

جمهوری لیتوانی
Lietuvos Respublika
لیتوانی
جمهوری لیتوانی Lietuvos Respublika; لیتوانی
پرچم	نشان
	شعار ملی: "قدرت ملت در یکپارچگی اوست"
	سرود ملی: ; سرود ملی لیتوانی;
پایتخت; (و بزرگترین شهر)	ویلنیوس; شرقی′۱۹°۲۵ شمالی′۴۱°۵۴ / ۲۵٫۳۱۷غرب ۵۴٫۶۸۳جنوب
زبان رسمی	لیتوانیایی
نوع حکومت	جمهوری
نام حاکمان ; • رئیس جمهور; • نخست‌وزیر	; دالیا گریبائوسکایته; آندریوس کوبیلیوس
موارد منجر به تشکیل; لهستان/لیتوانی; اشغال توسط روسیه/پروسیا; اعلان استقلال; اولین اشغال توسط شوروی; دومین اشغال توسط شوروی; استقلال دوباره	; ۱۵۶۹; ۱۷۹۵; ۱۶ فوریه ۱۹۱۸; ۱۵ ژوئن ۱۹۴۰; ۱۹۴۴; ۱۱ مارس ۱۹۹۰
مساحت
جمعیت
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۶)	۰.۸۶۹ (بالا) (۴۳ام)
واحد پول	لیتاس لیتوانی (LTL)
منطقه زمانی	EET (ساعت جهانی+2)
دامنه اینترنتی	.lt
پیش‌شماره تلفنی	+۳۷۰+

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

مختصات: شرقی′۱۹°۲۵ شمالی′۴۱°۵۴ / ۲۵٫۳۱۷غرب ۵۴٫۶۸۳جنوب / -۲۵٫۳۱۷;-۵۴٫۶۸۳

جمهوری لیتوانی (به لیتوانیایی: Lietuvos Respublika) کشوری است در شمال شرقی اروپا که از شمال به لتونی، از مشرق و جنوب شرقی به بلاروس، از جنوب به لهستان، از جنوب غربی به روسیه (منطقه برون‌بومی کالینینگراد) و از مغرب به دریای بالتیک محدود می‌شود .

جمعیت لیتوانی ۳٫۲ میلیون نفر و پایتخت و بزرگ‌ترین شهر آن ویلنیوس است.

مرکز جغرافیایی اروپا نزدیک ویلنیوس است.[۱]

پیش از بحران مالی جهانی که از ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۰ به‌درازا کشید، لیتوانی یکی از سریع‌ترین رشدهای اقتصادی در اتحادیه اروپا را دارا بود. لیتوانی از اعضای سازمان ناتو، شورای اروپا و اتحادیه اروپا است.

کشور لیتوانی در ۲۱ دسامبر ۲۰۰۷ به عضویت کامل پیمان شنگن درآمد و در سال ۲۰۰۹، ویلنیوس به فراخور هزاره نام‌گذاری‌اش، به عنوان پایتخت فرهنگی اروپا در آن سال شناخته شد.

[ویرایش] تاریخ

در خلال سده چهاردهم میلادی دوک‌نشین اعظم لیتوانی شامل کشورهای امروزی بلاروس، اوکراین و بخش‌هایی از لهستان و روسیه می شد و بزرگ‌ترین کشور اروپا به شمار آمد. این دوک‌نشین بعدها تکه‌تکه شد و بیشتر سرزمین آن به امپراتوری روسیه ضمیمه شد.

پس از پایان جنگ جهانی یکم، در تاریخ ۱۶ فوریه ۱۹۱۸ قرارنامه استقلال لیتوانی به امضا رسید و در آن برپایی دوباره یک کشور مستقل در این سرزمین اعلام شد. از سال ۱۹۴۰ لیتوانی نخست از سوی اتحاد شوروی و سپس از سوی آلمان نازی به اشغال درآمد. با نزدیک شدن پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۴ و واپس‌نشینی آلمان‌ها، شوروی لیتوانی را اشغال کرد. از آن پس، لیتوانی با نام جمهوری سوسیالیستی لیتوانی شوروی، یکی از جمهوری‌های شوروی شد. در ۱۱ مارس ۱۹۹۰، لیتوانی نخستین جمهوری اتحاد شوروی بود که اعلام استقلال کرد.

[ویرایش] زبان

نوشتار اصلی:زبان لیتوانیایی

زبان لیتوانیایی‌ یکی از زبان‌های هند و اروپایی و از شاخه زبان‌های بالتیک است. این زبان با الفبای لاتین نوشته می‌شود و ۳۲ حرف دارد. این زبان همچنین بسیار به زبان لاتویایی نزدیک است. زبان‌های شاخه بالتیک ویژگی‌های زیادی از زبان اصلی هندواروپاییان را حفظ کرده‌اند و به این خاطر همانندی‌های زیادی با زبان‌های باستانی هندواروپایی هم‌چون اوستایی و سانسکریت از خود نشان می‌دهند.

پیش از سده شانزدهم که نخستین آثار ادبی به زبان لیتوانیایی منتشر شد، زبان نوشتاری اصلی در این منطقه لاتین بود و آثار زیادی به زبان لاتین در سرزمین لیتوانی نوشته می‌شد.