یموت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مرد یموت در اوایل قرن بیستم در منطقه چله‌کن در ساحل جنوب شرقی دریای خزر

یُموت‌ها یکی از طوایف ترکمن هستند که محل سکونت اصلی آنان در مناطق شمالی استان گلستان از مراوه‌تپه تا بندر ترکمن، منطقه کراسنوودسک (ترکمن باشی) در سواحل جنوبی ترکمنستان و خیوه و داش‌اغوز در شمال ترکمنستان است.[۱].

یموت‌ها در روزگار چنگیزخان و تیمور گورکانی زمینهای کنونی را که در دست دارند به دست آورده، سکنی گرفتند. زمانی که خاندان اتابکان حکمرانی می‌کردند یموت‌ها در منطقهٔ شمال و شمال شرق ایران فعالیت‌های زیادی در ترکمن کردن منطقه داشتند. محل استقرار اولیهٔ یموت‌ها عبارتند از: خواجه‌نفس، گمیشان، خلیج حسنقلی،چله‌کن (چهارکنچکیشلر و اترک.

درحال حاضر بخشی از زبان ادبی ترکمن و برنامه‌های رادیویی بر گویش یموت مبتنی است. امروزه بر روی پرچم ملی ترکمنستان پنج نقش قالی متعلق به هر یک از پنج قبیله اصلی کشور یعنی تکه، یموت، ارساری، گوکلان و ساریق وجود دارد.[۲]

طوایف فرعی[ویرایش]

قبیله‌های یموت از حدود مغرب به مشرق به این ترتیب مقیم هستند: جعفربای، آتابای، یلِقی، داز، دوَجی، بکه، بهلکه، بدراق، ایمیر، کوچُک، سَلّاخ، قُجُق (قوجق)، قان یوخمز و ایگدیر.

شیرمحمدلی یا شیرمامدلی طایفه‌ای از ترکمن‌های یموت، از شاخهٔ آق آتابای از شاخهٔ آتابای است.[۳] در ایران سکونت اصلی آنها حاشیه رودخانهٔ اترک و منطقهٔ داشلی برون، اینچه برون و گنبد کاووس است. از منظر پراکنش جغرافیای جمعیتی و از لحاظ اهمیت نیز در بین آتابای‌ها بعد از طایفهٔ یُلمه قراردارند.[نیازمند منبع]


منبع[ویرایش]