حماس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

در بی‌طرفی این مقاله یا بخش اختلاف نظر وجود دارد. لطفاً به گفتگوهای صفحهٔ بحث مراجعه کنید.

حرکة المقاومة الاسلامیة جنبش مقاومت اسلامی فلسطین حماس
رهبر	خالد مشعل اسماعیل هنیه
تاسیس	۱۹۸۷
دفتر	شهر غزه
محل فعالیت	غزه کرانه باختری رود اردن
ایدئولوژی سیاسی	ناسیونالیسم فلسطینی اسلام‌گرایی، ناسیونالیسم مذهبی[۱] [۲]
دین	اسلام (سنی شافعی)
ملیت	فلسطینی
وب‌گاه	عربی انگلیسی شبکه تلویزیونی الاقصی

حماس که مخفف نام «حرکت مقاومت اسلامی» (به عربی: حرکة المقاومة الاسلامیة) است، یک سازمان اسلام‌گرای ^[۳] فلسطینی است که دارای شاخه‌های سیاسی، نظامی و رسانه‌ای نیز هست. این سازمان، هدف خود را «نابودی کشور اسرائیل»^[۴] و جای‌گزینی آن با کشوری اسلامی به نام «فلسطین» اعلام کرده‌است. این سازمان هم‌اکنون اکثریت کرسی‌های مجلس قانون‌گذاری حکومت خودگردان فلسطین را در اختیار دارد.^{[نیازمند منبع]}

حماس از تابستان ۲۰۰۷ میلادی، کنترل نوار غزه را در دست دارد.^[۵] هرچند در کرانه باختری رود اردن، تمامی اعضای این گروه، از تمام پست‌های اجرایی اخراج و فعالیت‌های نظامیان آن غیرقانونی اعلام شده است^[۶]

فهرست مندرجات ۱ تاریخچه ۲ اتهام ارتباط با تروریسم ۳ فعالیت سیاسی ۴ تحریم اروپا ۵ حمایت ایران ۶ درگیری با فتح ۷ رابطه با مصر ۸ سپر انسانی ۹ واکنش نسبت به اعدام صدام حسین ۱۰ تسلیحات نظامی و کشتار غیر نظامیان ۱۱ حمله به مسجد ابن تیمیه در شهر رفح ۱۲ مراجع

[ویرایش] تاریخچه

حماس در سال ۱۹۸۷ توسط شیخ احمد یاسین، عبدالعزیز رنتیسی و محمد طه در جریان انتفاضه اول به عنوان شاخه فلسطینی اخوان‌المسلمین بنیان‌گذاری شد. حماس تاکنون عملیات‌های انتحاری، حملات راکتی و تهاجمات نظامی پرشماری را علیه نظامیان و شهروندان اسرائیلی انجام داده‌است. آن‌ها دامنه فعالیت‌های خود را به عملیات‌های نظامی محدود نکرده‌اند و با اجرای برنامه‌های اجتماعی متعدد حضور پررنگی در زندگی مردم نوار غزه و کرانه باختری داشته‌اند^[۷]. ساخت بیمارستان‌ها، مراکز آموزشی و کتابخانه‌ها به محبوبیت آنان نزد بخش مهمی از فلسطینیان منجر شده‌است.^[۸]

[ویرایش] اتهام ارتباط با تروریسم

اتحادیه اروپا، ایالات متحده آمریکا، اسرائیل، ^[۹] و کانادا^[۱۰]، حماس را گروهی تروریستی می‌دانند. استرالیا و بریتانیا فقط شاخه نظامی حماس یعنی گردان‌های عزالدین قسام را در فهرست گروه‌های تروریستی خود قرار داده‌اند. فعالیت آن‌ها در اردن هم غیرقانونی است.^[۱۱]

[ویرایش] فعالیت سیاسی

حماس همچنین یک حزب سیاسی فلسطینی به شمار می‌آید. آن‌ها اگرچه پیمان‌های اسلو را قبول ندارند، با حکومت خودگردان فلسطین همکاری کرده، وارد مهمترین نهادهای وابسته به آن شدند و حتی با پیروزی خود در انتخابات شورای قانونگذاری فلسطین به حزب حاکم مجلس قانون‌گذاری فلسطین تبدیل شده‌اند. حماس پس از پیروزی در این انتخابات دولت خود به ریاست اسماعیل هنیه را تشکیل داد. در انتخابات مجلس فلسطین ۲۰۰۶ که در ژانویه سال ۲۰۰۶ برگزار شد، حماس با بدست آوردن بیشترین کرسی، حزب حاکم پارلمان شد و اسماعیل هنیه به عنوان نخست وزیر حکومت خودگردان فلسطین معرفی شد.^[۱۲]

[ویرایش] تحریم اروپا

پس از پیروزی حماس در انتخابات اتحادیه اروپا اعلام کرد تنها در صورتی کمک‌های خود به ارزش چند صد میلیون دلار به فلسطین را ادامه خواهد داد که حماس اسرائیل را به رسمیت بشناسد، خشونت‌ها را پایان دهد، وتوافقات دولت‌های قبل را بپذیرد.^[۱۳]

[ویرایش] حمایت ایران

جمهوری اسلامی ایران این گروه را به رسمیت شناخته، علناً از آن جانبداری و حمایت معنوی می‌کند و کمک‌های مالی فراوانی را به این گروه اهدا کرده‌است.^[۱۴][۱۵]

در پی درگیری‌های گستردهٔ ژوئن ۲۰۰۷، که میان گروه شبه‌نظامی حماس و گروه رقیب آن، فتح در سرزمینهای فلسطینی رخ داد و درپی بدست گیری قدرت در نوار غزه توسط گروه حماس و عملکردهای این گروه در حمله به پایگاه‌ها و رهبران جنبش فتح در سرزمینهای فلسطینی مقامات امنیتی فلسطینی از جناح فتح و همچنین برخی کشورهای عربی منطقه خاورمیانه، حکومت ایران را متهم به نقش داشتن در «آموزش نظامی شبه نظامیان حماس در به دست گرفتن کنترل نوار غزه و همچنین کمکهای مالی» به این گروه معرفی کردند.^[۱۶][۱۷]

این در حالی است که منوچهر متکی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در مصاحبه‌ای مطبوعاتی در قطر این اتهامات را رد کرد و مدعی شد که ایران تنها از گروه حماس، «حمایت معنوی» می‌کند.^[۱۸]

با وجود تکذیب دولت ایران، یک مقام حماس در گفتگو با روزنامه تایمز لندن آموزش شبه نظامیان حماس در ایران و توسط سپاه پاسداران را تایید کرد.وی گفت که ۳۰۰ تن از نیروهای حماس برای طی دوره‌های آموزشی مخفیانه به ایران اعزام شده‌اند. به گفته وی از هنگام آغاز درگیری‌ها تا کنون هفت گروه برای طی دوره‌های شش ماهه به ایران اعزام شده‌اند.این فرمانده ارشد گفت:«ایران مادر ما بوده و به ما اطلاعات و تجهیزات نظامی داده و به لحاظ مالی از ما حمایت می‌کند.» ^{[۱۹] [۲۰]}

[ویرایش] درگیری با فتح

پس از پیروزی حماس در انتخابات سال ۲۰۰۶ درگیری‌های مسلحانه بین گروه فتح وحماس افزایش پیدا کرد بطوریکه تا سال ۲۰۰۷ صدها فلسطینی در درگیری‌های خیابانی دوطرف درگیری کشته شدند.^[۲۱]

[ویرایش] رابطه با مصر

در سال ۲۰۰۸ میلادی احمد ابوالغیط وزیر خارجه مصر ضمن اعلام اینکه مصر هرگز سیطره حماس بر نوار غزه را به رسمیت نمی‌شناسد، مقاومت حماس رامضحک خواند وحملات موشکی حماس به اسرائیل را فرصتی برای حمله اسرائیل به فلسطین قلمداد کرد.^[۲۲]دولت مصر همچنین تدابیر امنیتی گسترده‌ای رابرای کنترل مرزهای خود در طول نوازغزه برای جلوگیری از قاچاق اسلحه از مصر به سرزمین‌های تحت سیطره حماس در نظر گرفته‌است.^[۲۳]

[ویرایش] سپر انسانی

در سال ۲۰۰۶ اسماعیل هنیه رهبر حماس پس از شرکت در یک گرد هم آیی مردمی بصورت سپر انسانی برای جلوگیری از بمباران خانه یکی از اعضای کمیته مقاومت مردمی فلسطین در غزه، اعلام کرد که این اقدام اولین گام برای حفاظت از خانه‌ها و فرزندانمان است.^[۲۴]در سال ۲۰۰۶حماس از گروهی از زنان فلسطینی خواسته بود که به مسجدی بروند که تحت محاصره نیروهای اسرائیلی بود و اعضای حماس درآن پناه گرفته بودند، اسرائیل این اقدام را استفاده از سپر انسانی خواند.^[۲۵]

[ویرایش] واکنش نسبت به اعدام صدام حسین

پس از اعدام صدام حسین، حماس و هواداران آن، این اعدام را محکوم کرده و برای او در شهرهای فلسطینی «خیمه عزا» به پا کردند.^[۲۶]

[ویرایش] تسلیحات نظامی و کشتار غیر نظامیان

حماس تا کنون بکمک حملات انتحاری^[۲۷] و سلاح‌هایی همانند موشک زمین به زمین القسام موفق به کشتن افراد متعددی در اسرائیل شده‌است.^[۲۸]

سازمان‌های بزرگ حقوق بشر تا کنون این حملات را محکوم کرده‌اند. دیدبان حقوق بشر بطور نمونه، در سال ۲۰۰۲ خواستار مجازات اعضای حماس در دادگاه کیفری، «برای جنایات علیه بشریت» شد.^[۲۹]

[ویرایش] حمله به مسجد ابن تیمیه در شهر رفح

در پی اعلام تشکیل «امارات اسلامی» در نوار غزه، توسط عبدالطیف موسی، رهبر یک سازمان اسلام‌گرای نزدیک به القاعده، بنام جند انصارالاسلام در تاریخ ۱۴ اوت ۲۰۰۹ میلادی، درگیری‌های گسترده‌ای میان طرفداران گروه جند انصارالاسلام و شبه‌نظامیان عضو گروه حماس درگرفت. با حمله شبه‌نظامیان حماس به مسجد ابن تیمیه که طرفداران عبدالطیف موسی در آن سنگر گرفته بودند، ده‌ها تن کشته و زخمی شدند.^{[۳۰][۳۱][۳۲]}

[ویرایش] مراجع