آل اخشید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

آلِ اَخْشید، اخشیدیان یا اخشیدیبّه، سلسله‌ای از فرمانروایان فَرْغَانه که میان سال‌های ۳۲۳-۳۵۸ قمری/۹۳۵-۹۶۹ میلادی به تفاریق بر مصر و شام فرمان راندند.[۱]

اِخشید واژه‌ای سغدی به معنی شاه و فرمانروا است. این واژه هم‌ریشه با واژهٔ فارسی شاه و پارسی باستان خشایاثیه است. عنوان شاد در ترکی قدیم نیز از همین واژهٔ سغدی به وام گرفته شده‌است.[۲] بر پایه منابع اسلامی تا مدتی گمان بر این بود که عنوان اخشید تنها برای فرمانروایان فرغانه کاربرد داشته‌است ولی یافت شدن نوشته‌ای به خط کوفی در محل باستانی افراسیاب (سمرقند باستان و پایتخت سغد) نشان داد که این عنوان کاربرد گسترده‌تری داشته‌است. در این نوشته از غورک، واپسین فرمانروای مستقل سمرقند به عنوان «اخشید سغد» یاد شده‌است.[۲]

فرمانرواها[ویرایش]

فرمانروایان این سلسله بدین قرارند:[۳]

نام فرمانروا سال فرمانروایی
محمد بن طغج اخشید ۳۲۳ق/۹۳۵م
ابوالقاسم اونجور بن احمد ۳۳۴ق/۹۴۶م
ابوالحسن علی بن محمد ۳۴۹ق/۹۶۱م
کافور اخشیدی ۳۵۵ق/۹۶۶م
ابوالفوارس احمد بن علی ۳۵۸ق-۳۵۷ق/۹۶۹م-۹۶۸م

منابع[ویرایش]

  1. رضا رضازده لنگرودی. «آل اخشید». دایرةالمعاف بزرگ اسلامی. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ frantz.grenet.free.fr، بازدید: دسامبر ۲۰۰۸
  3. کلیفورد ادموند بوسورث. سلسله‌های اسلامی. ترجمهٔ فریدون بدره‌ای. مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی(پژوهشگاه)، ۱۳۷۱.