پرش به محتوا

رودخانه لار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
لار
Map
ویژگی‌های ظاهری
دهانهدریای مازندران
طول۷۰ کیلومتر

رود لار، رودی است در استان تهران واقع در البرز مرکزی که از دره لار لواسانات در نزدیکی کوه دماوند سرچشمه گرفته و به سد لار می‌ریزد. سرریز آب رودخانه لار از سد لار به رود هراز می‌ریزد که واقع در استان مازندران بوده و به دریای مازندران می‌ریزد.

رودخانه لار، رودی دائمی و پرآب با طولی حدود ۷۰ کیلومتر و حوزهٔ آب‌گیر بیش از ۱۲۵۰ کیلومتر مربع است و نزدیک به ۴۰ درصد از آب رود هراز را تأمین می‌کند. میانگین آبدهی سالانه آن حدود ۴۳۵ میلیون مترمکعب برآورد شده است.

این رود با گذر از دره‌ها، ورود به سد لار و دریافت شاخه‌هایی چون چهل‌بره، دلی‌چای، خشکه‌لار و گل‌سرداب، در ناحیه پلور به رود هراز می‌پیوندد.

در مجاورت رودخانه لار مراتع و چراگاه‌های طبیعی و گسترده‌ای وجود دارد و به همین سبب از نظر دامداری حائز اهمیت می‌باشد. همچنین این منطقه به دلیل وفور ماهی قزل‌آلا و طبیعت سرسبز و زیبا از نظر گردشگری نیز مورد توجه می‌باشد و مورد استفاده گسترده مردم تهران قرار دارد.

به منظور بهره‌برداری مناسب از آب رودخانه لار، سدی به همین نام بر روی آن احداث شده است.

مسیر

[ویرایش]

رودخانهٔ لار، یکی از شاخه‌های اصلی و پرآب رود هراز، از کوه‌های برفگیر و پرباران کلون بستک با ارتفاع حدود ۳۰۰۰ متر و نیز از دامنه‌های کوه‌های پالون‌گردن و خرسنگ در شمال‌شرق شمیرانات و نواحی لواسانات در شرق و شمال شرقی استان تهران سرچشمه می‌گیرد.[۱] شاخه‌های متعددی مانند دلی‌جوی، آب باران و سفیدآب به آن می‌پیوندند و در مسیر خود با رودهای چهل‌بره، الرم، سیاه‌پلاس و دلی‌چای درهم می‌آمیزد. رودخانه لار پس از تأمین آب سد لار، سرریز خود را به رود هراز می‌ریزد که در استان مازندران جریان دارد و در نهایت به دریای خزر منتهی می‌شود. این رود با آبیاری زمین‌های پلور و پیوستن به رود پلور، از این نقطه به بعد با نام هراز شناخته می‌شود.

رودخانهٔ لار در مسیر خود به منطقه کمردشت وارد می‌شود و با آب رود چهل‌بره درمی‌آمیزد. آن‌گاه در دره کوه چاهک که سد لار بر دهانه آن بسته شده است، به رودخانه‌های الرم و سیاه‌پلاس می‌پیوندد. این رودخانه پس از تأمین‌کردن آب سد، با آب‌سفید مخلوط و راهی منطقه چال می‌شود. رودخانه لار در این ناحیه، آب رودخانه دلی‌چای را دریافت می‌کند و به سوی منطقه نیاک جریان می‌یابد. این رود سپس با ورود به استان مازندران، زمین‌های آبادی پلور را آبیاری و در شمال این منطقه با رودخانه پلور تلاقی می‌کند و از این پس به هراز تغییر نام می‌دهد.[۲] رود هراز دامنه‌های جنوبی و شرقی کوه دماوند را دور می‌زند. سپس در مسیر خود در جهت شمال، شاخه‌های متعددی همچون رودخانه‌های لاسم، دینان، آب‌رزان، سیاه‌رود و شیرکلا را دریافت می‌کند و پس از تلاقی با شاخه مهم رودخانه نور در ۲۴ کیلومتری شمال شرقی آمل وارد دریای خزر می‌شود.

در لغتنامه دهخدا چنین آمده است: لار. (اِخ) (رود…) نام رودی به شمال شرقی تهران که از کوه مرتفع کلون بسته واقع در شمال ناحیهٔ لواسان و رودبار و لورا و شهرستانک جاری است و دارای چشمه‌های متعدد مانند سفید آب و ملک چشمه و چهل چشمه است و پس از طی درّهٔ لار به مازندران می‌رود. (جغرافیای سیاسی کیهان).[۳]

منابع

[ویرایش]
  1. 1. لار، رودخانه | دانشنامه تهران بزرگ | مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. Cgie.org.ir. Published 2025. Accessed November 10, 2025. https://www.cgie.org.ir/fa/article/239068/لار،-رودخانه
  2. افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، تهران، ۱۳۷۳ ش، ج۲، ص۲۶۰.
  3. لغتنامه دهخدا
نقشهٔ البرز مرکزی
قله‌ها
1علم‌کوه
2آزادکوه
3دماوند
4دوبرار
5دوخواهران
6قلعه‌گردن
7گرگ
8خلنو
9مهرچال
10میشینه‌مرگ
11ناز
12شاه البرز
13سیالان
14توچال
15وروشت
16پهنه‌حصار
  D پیست دیزین
  E امامزاده هاشم
  K تونل کندوان
  * سد لتیان
  ** سد لار
  -۲۵–۵۰۰ متر
  ۵۰۰–۱۵۰۰ متر
  ۱۵۰۰–۲۵۰۰ متر
  ۲۵۰۰–۳۵۰۰ متر
  ۳۵۰۰–۴۵۰۰ متر
  ۴۵۰۰–۵۶۱۰ متر
رودها
1الموت
2چالوس
3دوهزار
4هراز
5جاجرود
6کرج
7کجور
8لار
9نور
10سرداب
11سه‌هزار
12شاه‌رود
شهرها
1آمل
2چالوس
3کرج