ملک سیاه کوه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۹°۵۱′۳۱.۹۵۰″ شمالی ۶۰°۵۲′۱۹.۷۰۷″ شرقی / ۲۹.۸۵۸۸۷۵۰۰°شمالی ۶۰.۸۷۲۱۴۰۸۳°شرقی / 29.85887500; 60.87214083

میل مرزی ۱۸۶، ملک سیاه کوه، سال ۱۸۹۶، مک‌ماهون[۱]
ملک سیاه کوه نقطهٔ مشترک مرزی ایران، افغانستان و پاکستان
ملک سیاه
ملک سیاه

ملک سیاه کوه[۲] آتشفشانی خاموش با ارتفاع ۱۶۰۵ متر[۳][۴] (۱۶۴۲ متر از سطح دریا)[۵] است که در شمال شهر زاهدان و در میان روستاهای لار پایین، قرقروک و حرمک قرار دارد. این کوه نقطهٔ مشترک مرزی دهستان حرمک استان سیستان و بلوچستان ایران، ولسوالی چهاربرجک ولایت نیمروز افغانستان و بخش چاغی ایالت بلوچستان پاکستان است که در کنار جادهٔ ۹۵، در حدود ۳۵ کیلومتری زاهدان جای‌گرفته‌است.[۶][۷] رباط قلعه در پاکستان در ۶ کیلومتری[۸] و رباط جعلی[۹] در افغانستان در نزدیکی این کوه قرار دارند.[۱۰]

مرز[ویرایش]

دو خط مستقیم از این کوه جداکنندهٔ ایران از افغانستان و پاکستان هستند. خط شمالی، خط حکمیت گلدسمید و مک‌ماهون به سالهای ۱۸۷۲[۱۱] و ۱۹۰۳[۱۲] و خط جنوبی، خط حکمیت ۱۸۹۶[۱۳] هولدیش و قرارداد ۱۹۰۵ هستند.[۱۴] خط مستقیم میانی بین افغانستان و پاکستان، خط ۱۸۹۳ دیورند است.[۱۵] در سال ۱۸۹۶ هنری مک‌ماهون انتخاب نقطهٔ مرزی سه‌گانه را با بنای آخرین میل مرزی به شمارهٔ ۱۸۶ بر انتهای شمالی خط‌الرأس ملک سیاه کوه به پایان رساند.[۱۶] همچنین در سال ۱۳۳۶ این کوه طی قراردادی بین دولتهای ایران و پاکستان به عنوان نقطهٔ پایانی مرز مشترک به تصویب رسید.[۱۷]

کوه‌های پیرامون[ویرایش]

پیرامون این کوه بین عرضهای شمالی '۵۶ °۲۹ تا ۴۲ '۴۷ °۲۹ و طولهای شرقی '۵۷ °۶۰ تا ۳۰ '۴۹ °۶۰ کوه‌هایی رشته‌ای و پیوسته با گستردگی شمال‌غرب به جنوب‌شرق قرار دارند. در پایین‌دست ملک سیاه، کوهی مخروطی و منفرد به نام کوه لار (کوه بتمو)[۱۸] قرار دارد،[۶] که رگه‌های طلا در آن کشف‌شده‌است.[۱۹][۲۰]

باورها[ویرایش]

طرح زیارتگاه اثر آرنولد هنری ساویج لندور

در نزدیکی روستای چاه دیوان آرامگاه ملک سیاه کوه قرار دارد، این «زیارتگاه فرشتهٔ تپه‌های سیاه» شاید یک باور جان‌گرایانهٔ پیش از اسلام باشد.[۱۶] گزارش ساویج لندور دربارهٔ رسوم بازدیدکنندگان این آرامگاه در اوایل قرن بیستم چنین است: «هرساله در بهار مردم بلوچ به زیارت آرامگاه ملک سیاه می‌آیند و عروسکهای عجیبی ساخته‌شده با جزئیات نمادین را پیشکش می‌کنند.»[۲۱][۲۲]

برخی براین‌باورند که چاکرای ششم زمین یا چشم سوم آن ملک سیاه کوه و مکانی مقدس است.[۲۳][۲۴]

در همین زمینه[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «The Frontiers of Baluchistan». World Digital Library. 41. بازبینی‌شده در ۶ مه ۲۰۱۷. 
  2. «کد عارضه ۴۱۵۱۴۷ ملک سیاه کوه». پایگاه ملی نام‌های جغرافیایی ایران، سازمان نقشه‌برداری کشور. بازبینی‌شده در ‏‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸. 
  3. U.S. National Imagery and Mapping Agency. «NH 41-9 Zahedan, Iran; Pakistan; Afghanistan». The University of Texas at Austin. بازبینی‌شده در ۴ مه ۲۰۱۷. 
  4. نقشه راه‌های ایران. انتشارات گیتاشناسی، ۱۳۸۶. 
  5. «بانک اطلاعاتی استان‌ها، سیستان و بلوچستان». سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری. بازبینی‌شده در ۲ مه ۲۰۱۷. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ مجید کوهستانیان. «پترولوژی و ژئوشیمی سنگهای آذرین کمپلکس ملک سیاه کوه (شمال زاهدان)». پایان‌نامه، دانشکده علوم دانشگاه تهران، خرداد ۱۳۷۷. بازبینی‌شده در ۱ مه ۲۰۱۷. 
  7. «International Boundary Study». March 28, 1979. بازبینی‌شده در ۶ مه ۲۰۱۷. 
  8. Bouillane de Lacoste. «Around Afghanistan». 1908. 181,182. بازبینی‌شده در ۴ مه ۲۰۱۷. 
  9. «List of Government Inactive Schools 1395». وزارت معارف افغانستان. بازبینی‌شده در ۵ مه ۲۰۱۷. 
  10. «Geology, Water, and Windin the Lower Helmand Basin,Southern Afghanistan». USGS. بازبینی‌شده در ۵ مه ۲۰۱۷. 
  11. «GOLDSMID, Major-General Sir Fredrick John». Encyclopædia Iranica. بازبینی‌شده در ۷ مه ۲۰۱۷. 
  12. «HELMAND RIVER iv. IN THE LATE 19TH AND 20TH CENTURIES». Encyclopædia Iranica. بازبینی‌شده در ۷ مه ۲۰۱۷. 
  13. «HOLDICH, THOMAS HUNGERFORD». Encyclopædia Iranica. بازبینی‌شده در ۷ مه ۲۰۱۷. 
  14. Mclachlan، Keith. The Boundaries of Modern Iran. Routledge، 2016. 
  15. Bradnock، Robert W.. The Routledge Atlas of South Asian Affairs. Routledge، 2016. 166. 
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ TATE. The Frontiers of Baluchistan. WHITERBY & CO.، 1909. 41. 
  17. «قانون مربوط به قرارداد مرزی ایران و پاکستان». مرکز پژوهشهای مجلس، ۱۷ بهمن ۱۳۳۶. بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۱۷. 
  18. «کد عارضه ۴۱۵۱۰۵ لار». پایگاه ملی نام‌های جغرافیایی ایران، سازمان نقشه‌برداری کشور. بازبینی‌شده در ‏‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸. 
  19. ۲۹°۳۹′۵۰″ شمالی ۶۰°۵۴′۲۳″ شرقی / ۲۹.۶۶۳۸۹°شمالی ۶۰.۹۰۶۳۹°شرقی / 29.66389; 60.90639 (اندیس جنوب کوه لار) «اندیس جنوب کوه لار». پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور. بازبینی‌شده در ۷ مه ۲۰۱۷. 
  20. ۲۹°۴۱′۳۶″ شمالی ۶۰°۵۳′۳۶″ شرقی / ۲۹.۶۹۳۳۳°شمالی ۶۰.۸۹۳۳۳°شرقی / 29.69333; 60.89333 (اندیس کوه لار) «اندیس کوه لار». پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور. بازبینی‌شده در ۷ مه ۲۰۱۷. 
  21. Savage Landor، Arnold Henry. Across Coveted Lands. MACMILLAN AND CO. , Limited، 1902. 289. 
  22. «Across Coveted Lands, Volume 2, Chapter XXVII, Page 289». Project Gutenberg. بازبینی‌شده در ۳ مه ۲۰۱۷. 
  23. Hall، Judy. Crystals and Sacred Sites. 2012. 81. 
  24. Bertulli، Margaret. Gaia's Sacred Chakras. 2004. 4. 
  25. Bouillane de Lacoste، Henri. Autour de l'Afghanistan; aux frontières interdites. 1908. 178.