سنگ‌نوردی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از دیواره‌نوردی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

سنگ‌نوردی یا صخره‌نوردی گونه‌ای فعالیت است که فرد با استفاده از طناب و ابزار فنی ویژه به بالا و پایین رفتن یا حرکت افقی بر روی صخره‌های طبیعی یا دیواره‌های سالنی می‌پردازد.

رشته‌های سنگ‌نوردی[ویرایش]

دیواره‌نوردی[ویرایش]

به گونه‌ای از ورزش سنگ‌نوردی گفته می‌شود که در آن صعود بیش از یک طول طناب (یک طول طناب معمولاً ۵۰ متر است) است. دیواره‌نوردی خود دارای انواع گوناگونی مانند صعود مصنوعی و صعود طبیعی (یا کلاسیک) است. این سبک‌ها از دید نوع حمایت‌های میانی و میزان اتکای صعودکننده به ابزارها یا توان بدنی خود از هم جدا می‌شوند. پارک ملی یوسیمیتی یکی از پرآوازه‌ترین مکان‌های دیواره‌نوردی است.

سنگ‌نوردی اسپورت[ویرایش]

سنگ‌نوردی اسپورت صعودهای کوتاه (میانگین ۲۵ متر) با حمایت طناب از زمین، که صعودکننده تنها به توان بدنی خود متکی است.

بولدرینگ (Bouldering)[ویرایش]

  • در طبیعت: صعود در مسیرهای بسیار کوتاه (تا ۱۵ حرکت) بروی تخته سنگ‌های کوتاه که لازمه ان استفاده از مهارت است. در بولدرینگ حمایت با طناب انجام نمی‌شود و در عوض از تشک‌های مخصوص به نام بولدرینگ پد (bouldering pad) استفاده می‌شود.
  • داخل سالن: همانند بولدرینگ در طبیعت، فرد مسیرهای کوتاه و مهارتی را روی دیواره، بالا می‌رود. حد مجاز ارتفاع صعود بولدرینگ سالن معمولاً در حدی است که پایین‌ترین بخش بدن نباید بیشتر از چهار متر از زمین فاصله بگیرد. حمایت با طناب انجام نمی‌شود و صعودکننده روی تشک می‌افتد. در رقابت‌های بولدرینگ، بر خلاف سرطناب، فرد می‌تواند بیشتر از یک تلاش روی مسیر داشته باشد. امتیاز فرد با شمار مسیرهای کامل شده و شمار تلاش‌های لازم مشخص می‌شود.

سنگ‌نوردی سالنی[ویرایش]

سنگ‌نوردی سالنی (که نام رسمی آن صعودهای ورزشی است) در ابتدا تلاشی برای شبیه‌سازی سنگ‌نوردی اسپورت در طبیعت بود که به تدریج به رشتهٔ ورزشی مستقلی تبدیل شد. دیواره‌های سنگ‌نوردی سالنی از جنس فایبرگلاس یا چوب هستند. گیره‌های مصنوعی به وسیلهٔ پیچ و مهره روی این دیواره‌ها نصب می‌شوند. این رشته هم‌اکنون زیر نظر فدراسیون جهانی صعودهای ورزشی فعالیت می‌کند.

سرطناب[ویرایش]

سرطناب یا «سختی مسیر» عمده‌ترین رشتهٔ سنگ‌نوردی سالنی است. در این رشته فرد مسیری روی دیواره بلند را بالا می‌رود و در هنگامام صعود، طناب متصل به هارنس (صندلی صعود) را یک‌به‌یک در حمایت‌های میانی (اسلینگ) می‌اندازد. امتیاز فرد با شمار گیره‌هایی که گرفته‌است مشخص می‌شود.

سرعت[ویرایش]

در رشتهٔ سرعت، فرد، مسیر سرعت استاندارد تعیین شده توسط فدراسیون جهانی صعودهای ورزشی را روی دیوارهٔ ۱۵ متری با حمایت از بالا به سرعت بالا می‌رود. رکورد جهانی در قسمت مردان در حال حاضر در اختیار رضا علی‌پور شنازندی فرد سنگ‌نورد ایرانی، اهل قزوین با ثبت زمان ۵ ثانیه و ۴۸ صدم ثانیه است.[۱][۲][۲]

درجه سختی مسیر[ویرایش]

درجه سختی مسیرهای اسپورت طبیعی و مسیرهای بلند سالنی باعدد ۵ (از ۱ تا ۴ مربوط به کوهنوردی است) و پس از آن با عددی بین ۹ تا ۱۵ مشخص می‌شود. در آخر حروف a، b، c، d برای تقسیم‌بندی هر عدد به کارمی رود. برای نمونه: ۵٫۱۰c.

مسیرهای ۵٫۹ برای آموزش به مبتدیان به کار می‌روند. ۵٫۱۰ و ۵٫۱۱ کمی پیشرفته‌ترند و برای مسابقات سطح پایین استفاده می‌شوند. ۵٫۱۲ و ۵٫۱۳ ویژه مسابقات سطح بالاترند و ۵٫۱۴ و ۵٫۱۵ سخت‌ترین مسیرهای صعود شده هستند. این درجه‌بندی، معمولاً توسط افراد با تجربه و خبره و با استفاده از یک الگوی ویژه مشخص می‌شوند.[۳]

در ایران[ویرایش]

مدیریت[ویرایش]

رشته صعودهای ورزشی در ایران زیر نظر فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی فعالیت می‌کند.

ورزشکاران[ویرایش]

از میان سنگ‌نوردان نام‌آوز ایرانی می‌توان به رضا علی‌پور سنگ‌نورد ایرانی، اهل قزوین، حمیدرضا توزنده، غلامعلی برات‌زاده و فرناز اسماعیل‌زاده اشاره کرد.[۱][۲][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳]

دیواره‌های ایران[ویرایش]

  • علم‌کوه (در دو بخش شمالی و غربی) در استان مازندران-کلاردشت. این دیواره به بلندی نزدیک به ۴۵۰ متر به قله علم‌کوه می‌رسد که دومین قله بلند ایران (۴۸۵۰ متر) است. از مسیرهای شناخته‌شده دیواره شمالی علم‌کوه می‌توان به لهستانی‌ها (۴۸، ۵۰ و ۵۲) - روست علایی - فرانسوی‌ها - آرش - همدانی‌ها - اراکی‌ها اشاره کرد.
  • بیستون این دیواره در استان کرمانشاه ۱۲۰۰ متر بلندی دارد؛ و از مسیرهای شناخته‌شده آن می‌توان به جانپناه - کام اژدها - هاری روست - منصور علایی اشاره کرد.
  • یافته این دیواره ۳۰۰ تا ۴۰۰ متری در استان لرستان و دوازده کیلومتری شهر خرم‌آباد قرار دارد. از مسیرهای شناخته‌شده آن می‌توان به مانا - آریا اشاره کرد.
  • لجور در شهرستان شازند اراک، دیدار و تولد از جمله مسیرهای شناخته‌شده این دیواره هستند.
  • اخلمد این دیواره در استان خراسان رضوی و شهرستان مشهد قرار دارد. سفید - آشیانه - سعید از مسیرهای شناخته‌شده این دیواره هستند.
  • پل خواب این دیواره در استان البرز قرار دارد و پرترددترین دیواره ایران است. مسیرهای شناخته‌شده آن: سی سخت - چکش - برونو - اچ - چکاد - آرزو - یاد یاران - ایران سوئیس هستند.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «اولین مدال جهانی تاریخ سنگ‌نوردی «ایران» طلایی شد/ «علیپور» قهرمان جام جهانی». فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران. ۲۴ مهر ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۳.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «یوزپلنگ ایرانی». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۶ شهریور ۱۳۹۴.
  3. «جدول درجه‌بندی سختی صعودهای ورزشی».
  4. «بی‌توجهی به «یوز ایرانی» که 5 مدال جهانی دارد». خبرگزاری فارس. ۲۱ مرداد ۱۳۹۴.
  5. «قهرمانی رضا علیپور در جام جهانی سنگ نوردی». خبرگزاری مهر. ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۶.
  6. «رضا علیپور اوسین بولت سنگنوردی جهان». خبرگزاری جمهوری اسلامی. ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۶.
  7. ترکیب نهایی تیم ملی سنگ نوردی اعزامی به رقابت‌های جهانی ایتالیا اعلام شد
  8. IFSC - International Federation of Sport Climbing: General result M E N speed
  9. «مسابقات سنگ‌نوردی قهرمانی آسیا رسماً در پارک ملت تهران آغاز شد». فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ ژوئن ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۴ خرداد ۱۳۹۲.
  10. «سرعت «فرناز اسماعیل‌زاده» همه را به هیجان آورد». فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ ژوئن ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۴ خرداد ۱۳۹۲.
  11. «رضا علیپور و کسب مدال نقرهٔ سرعت آسیا». فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران. ۳ خرداد ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ ژوئن ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۴ خرداد ۱۳۹۲.
  12. ««غلامعلی برات زاده»؛ بهترین بهترین‌ها». فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۴ خرداد ۱۳۹۲.
  13. ««ایران» قهرمان «آسیا» شد». فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ ژوئن ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۴ خرداد ۱۳۹۲.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]