حمام بلور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۱۵′۴۶.۱۵″ شمالی ۴۹°۵۹′۲۹.۰۱″ شرقی / ۳۶.۲۶۲۸۱۹۴°شمالی ۴۹.۹۹۱۳۹۱۷°شرقی / 36.2628194; 49.9913917

حمام بلور - موزه سنگ
Chalhoz-hammambolur.JPG
چال حوض حمام بلور
نام حمام بلور - موزه سنگ
کشور  ایران
استان استان قزوین
شهرستان قزوین
اطلاعات اثر
کاربری گرمابه
کاربری کنونی موزه سنگ
دیرینگی دوره صفوی
دورهٔ ساخت اثر دوره صفوی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۳۹۶۸
تاریخ ثبت ملی ۱۰ مهر ۱۳۸۰

حمام بلور قزوین از حمام‌های منسوب به دورهٔ صفویه و قاجاریه در بافت قدیم شهر قزوین است. تا کنون هیچ نام و نشان و مستنداتی از بانی و سازنده آن پیدا نشده و تاریخ دقیق ساخت آن مشخص نیست. این حمام با مساحتی نزدیک به ۱۲۰۰ متر مربع در یکی از محله‌های تاریخی شهر قزوین به نام محله آخوند قرار گرفته‌است.

معماری بنا[ویرایش]

معماری بنا بویژه نقاشی‌های موجود در سربینه و کشف سفال‌های مختلف نشان از ساخت آن در دوره صفویه و تکمیل و بازسازی آن در دوره قاجار دارد. در قسمت زیر گنبد سربینه حمام چهار لایه نقاشی بر روی لایه‌ای از آهک وجود دارد.[۱] نقاشی‌های گل و طبیعت مربوط به دوره صفوی و تمثال‌های انسان مربوط به دوره قاجاری است. این نقاشی‌ها هنگام عملیات مرمت در زیر کاشی‌هایی که در دوران معاصر بر روی دیوارهای حمام نصب شده بود، پبدا شده‌اند. این حمام تا اواخر دهه ۷۰ خورشیدی مشغول به کار بوده‌است.

فضاهای حمام در زیرزمین واقع شده‌است که با گذشتن از ۱۳ پله به داخل سربینه وصل می‌شود و برخی تاق‌ها و گنبدهای آن نیز از پشت بام حدود ۶۰ تا ۱۹۰ سانتی‌متر از سطح معبر مجاور بالاتر است. ورودی به بخش گرمخانه حمام در امتداد کانال پاشویه حوض می‌باشد. پس از عبور از راهرو با اندکی انحراف به چپ وارد فضای گرمخانه می‌شویم.[۲] زیباترین بخش حمام، بخش گرمایشی حمام (طبقه جهنم) است که در کف گرمخانه واقع شده و اصطلاحاً به آن گربه رو می‌گویند. این قسمت ما را به یاد سیستم‌های گرمایش از کف امروزی انداخته و نشان از هنر و دانش معماری آن روزگار دارد. دیگر قسمت‌های حمام شامل: خزانه آب گرم، چال حوض یا استخر آب سرد، نظافتخانه، اعیانی، آتشخانه و سرویس بهداشتی می‌باشد.[۳]

موزه سنگ[ویرایش]

با ابتکار سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری قزوین، موزه سنگ شهر قزوین هم اکنون در این بنا قرار گرفته‌است.

ثبت ملی[ویرایش]

حمام بلور قزوین به شماره ۳۹۶۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پانویس[ویرایش]