گاهشمار تاریخ ایران
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
This is a timeline of ایرانian history. To read about the background to these events, see تاریخ ایران. See also the فهرست شاهان ایران and Supreme Leaders of Iran and the list of years in Iran.
This timeline is incomplete; some important events may be missing. Please help add to it.
۹th century [ویرایش]
| Year | Date | Event |
|---|---|---|
| ۸۱۹ (میلادی) | سامانیان, the Iranian empire which was founded by سامان خدا. | |
| ۸۲۱ (میلادی) | طاهریان founded by Tahir, Iranian general of Abbasids, after declaring his independence from the Caliphate. | |
| ۸۶۷ (میلادی) | صفاریان, the Iranian empire which was founded by یعقوب لیث. |
۱۰th century [ویرایش]
| Year | Date | Event |
|---|---|---|
| ۹۲۸ (میلادی) | زیاریان, the Iranian empire which was founded by مرداویج زیاری. | |
| ۹۳۴ (میلادی) | آل بویه, an Iranian empire which was the first شیعه dynasty of Iran. |
۱۲th century [ویرایش]
| Year | Date | Event |
|---|---|---|
| ۱۱۸۹ (میلادی) | Third Crusades, Teutonic Knights marched through the middle east, destroying lots of cities in their paths (The March on the Holy Land). |
۱۶th century [ویرایش]
| Year | Date | Event |
|---|---|---|
| ۱۵۰۱ (میلادی) | شاه اسماعیل یکم established himself in تبریز and declared himself the missiar of India. | |
| ۱۵۱۴ (میلادی) | August ۲۳ | جنگ چالدران: The امپراتوری عثمانی inflicted a severe defeat on a numerically superior Persian force, opening north western فلات ایران to their occupation. |
| September ۷ | The امپراتوری عثمانی sultan entered تبریز. | |
| A mutiny in the امپراتوری عثمانی army forced the sultan to withdraw. | ||
| ۱۵۲۴ (میلادی) | May ۲۳ | شاه اسماعیل یکم died. He was succeeded by his son شاه تهماسب یکم. |
| ۱۵۹۰ (میلادی) | May ۲۱ | Treaty of Istanbul between Iran and Ottoman Empire.Iran loses Caucasus and west Iran territories. |
۱۷th century [ویرایش]
| Year | Date | Event |
|---|---|---|
| ۱۶۰۹ (میلادی) | November | Battle of DimDim: The Persian army laid siege to a مردم کرد fortress on the banks of دریاچه ارومیه. |
| ۱۶۱۰ (میلادی) | Battle of DimDim: The fortress was taken, and its occupants were massacred. | |
| ۱۶۲۹ (میلادی) | January ۱۹ | شاه عباس یکم died. His grandson شاه صفی succeeded him. |
| ۱۶۳۹ (میلادی) | عهدنامه قصرشیرین between Persia and Ottoman Empire. (Present day border line between ایران and عراق) | |
| ۱۶۴۲ (میلادی) | شاه صفی died. He was succeeded by شاه عباس دوم. | |
| ۱۶۶۶ (میلادی) | شاه عباس دوم died. He was succeeded by شاه سلیمان. |
۱۸th century [ویرایش]
| Year | Date | Event |
|---|---|---|
| ۱۷۰۹ (میلادی) | April ۲۱ | میرویس خان هوتک, the leader of the غلجائی clan and mayor of قندهار, killed the Persian-appointed governor گرگین خان گرجی (صفوی) and declared himself King of ایران. |
| ۱۷۲۲ (میلادی) | July | Russo-Persian War (1۷۲۲-۱۷۲۳): A امپراتوری روسیه military expedition sailed in support of the independence of two مسیحیت kingdoms, کارتلی and ارمنستان ایران. |
| ۱۷۲۳ (میلادی) | September ۱۲ | Russo-Persian War (1۷۲۲-۱۷۲۳): The shah signed a peace treaty ceding the cities of دربند (روسیه) and باکو and the provinces of شیروان (جمهوری آذربایجان), استان گیلان, استان مازندران and گرگان to the امپراتوری روسیه. |
| ۱۷۴۶ (میلادی) | September ۴ | عهدنامه گردان between Ottoman Empire and Iran:Border line drawn in Treaty of Zuhab confirmed. Iranian pilgrimers are allowed to مکه. |
| ۱۷۹۵ (میلادی) | September ۱۱ | Battle of Krtsanisi: The Persian army demolished the armed forces of Kartl-Kakheti. |
| ۱۷۹۶ (میلادی) | April | Persian Expedition of 1796: The tsarina of امپراتوری روسیه launched a military expedition to punish Persia for its incursion into the Russian protectorate of Kartl-Kakheti. |
۱۹th century [ویرایش]
| Year | Date | Event |
|---|---|---|
| ۱۸۰۴ (میلادی) | Russo-Persian War (۱۸۰۴-۱۸۱۳): امپراتوری روسیه forces attacked the Persian settlement of واغارشاپات. | |
| ۱۸۱۳ (میلادی) | October ۲۴ | Russo-Persian War (1804-۱۸۱۳): According to the عهدنامه گلستان, the Persian Empire ceded its قفقاز جنوبی territories to امپراتوری روسیه. |
| ۱۸۲۶ (میلادی) | July ۱۶ | Russo-Persian War (182۶-۱۸۲۸): The Persian army invaded the امپراتوری روسیه-owned خانات تالش. |
| ۱۸۲۸ (میلادی) | February ۲۱ | Russo-Persian War (182۶-۱۸۲۸) Facing the possibility of a امپراتوری روسیه conquest of تهران, Persia signed the عهدنامه ترکمانچای. |
| ۱۸۸۱ (میلادی) | September ۲۱ | Persia officially recognized امپراتوری روسیه's annexation of خوارزم in the پیمان آخال. |
۲۰th century [ویرایش]
| Year | Date | Event |
|---|---|---|
| ۱۹۴۱ (میلادی) | August ۲۱ | اشغال ایران در جنگ جهانی دوم: Three اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی armies invaded Iran from the north. |
| September ۱۷ | Anglo-Soviet invasion of Iran: The اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی and بریتانیا armed forces met in تهران. | |
| ۱۹۴۵ (میلادی) | November | The اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی established the فرقه دموکرات آذربایجان in Iranian Azerbaijan. |
| ۱۹۴۶ (میلادی) | January ۲۲ | The اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی-backed Kurdish Republic of Mahabad declared its independence from Iran. |
| March ۲ | Iran crisis: بریتانیا troops withdrew from Iran. The اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی violated its prior agreement and remained. | |
| May ۹ | Iran crisis: The اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی withdrew from Iran. | |
| December ۱۱ | Iran regained control over the territory of the فرقه دموکرات آذربایجان. | |
| December ۱۵ | Iran conquered مهاباد. | |
| ۱۹۷۹ (میلادی) | February ۱۱ | Iranian Monarchy collapsed as the result of the انقلاب ۱۳۵۷ ایران. |
| April ۱ | After a referendum, تاریخ جمهوری اسلامی ایران was declared. |
۲۱st century [ویرایش]
| Year | Date | Event |
|---|---|---|
| ۲۰۰۱ (میلادی) | ژوئن ۲۰۰۱ | انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۰): President سید محمد خاتمی was reelected by a vast majority. |
| ۲۰۰۵ (میلادی) | June ۲۴ | انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۴): [[محمود احمدینژاد] |
