ایل افشار
| ترکهای افشار |
|---|
| کل جمعیت |
|
۳۵۵٬۰۰۰ نفر[۱] |
| نواحی با بیشترین جمعیت |
| ایران، ترکیه و افغانستان |
| زبانهای رایج |
| ترکی افشاری |
| ادیان و مذاهب |
| اسلام شیعه |
افشارها طایفهای از ترکهای اغوز هستند که در ایران، ترکیه و افغانستان پراکندهاند.[۲] مراکز اصلی سکونت آنان استانهای فارس، کرمان و خراسان است؛ اما تیرههایی از آنان را در استانهای آذربایجان، زنجان، قزوین، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد و همدان میتوان یافت.[۳]
محتویات |
معرفی
اَفشار یا اوشار یکی از ایلهای ترکمان[۴][۵][۶][۷][۸][۹] است که در زمان شاه اسماعیل صفوی همراه با شش ایل بزرگ از آناتولی عثمانی به ایران آمدند و پایههای دودمان صفوی را بنیاد گذاردند. این ایل به دو شعبه بزرگ تقسیم میشد: یکی قاسملو و دیگری ارخلو یا قرخلو؛ نادر شاه افشار از شعبه اخیر بود. طایفه قرخلو را شاه اسماعیل از آذربایجان به خراسان کوچاند و در شمال آن سرزمین، در نواحی ابیورد و دره گز و باخرز تا حدود مرو مسکن داد؛ تا در برابر ازبکان و ترکمن ها مهاجم سدی باشند. تعداد بسیاری از این ایلها در زمان شاه عباس اول در ایل شاهسون ادغام گشتند. ایل افشار ترک زبانند[۱۰]
افشارها در صحنه تاریخ
افشارها تحت اداره آقسنقر اتابکان موصل را تشکیل دادند و اینها در فتح آناطولی نقش مهمی ایفا نمودند. از طرف ملکشاه آقسنقر قاسمالدوله لقب گرفت و ولایت حلب یافت. عمادالدین زنگی حکومت اتابکان موصل را تشکیل داد(۱۱۴۶_۱۱۲۸) و از طرف خلیفه اقب فاتح گرفت و در جنگهای صلیبی شرکت کرد. پسر و جانشین نورالدین محمود به علم و ادبیات علاقه داشت. شیرکوه (ابوحارث اسدالدین) و صلاحالدین ایوبی تحت لوای او بودند و به کمک او حکومت فاطمی را برانداختند(۱۱۷۱). بعد از صلاحالدین فرزندش نتوانست قدرت پدر را پیدا کند و در قرن سیزده میلادی تابع مغولها شدند. در نتیجه افشارها به جنوب آناطولی کوچ کردند و به کمک دیگر ترکمنان حکومت خانی قرهمان را تشکیل دادند.
افشارهای آناطولی بیشتر از احفاد سه خانوادهاند که از حلب آمدهاند و عبارتند از:
- قوت بیگلی اوغوللاری
- گؤندؤز اوغوللاری
- کوپک اوغوللاری
تیرههای مستقل ایل افشار
پورممشالو، پیرمرادلو، آقاجانلو، ولیپور، قرایی، میرحسینی، فارسیمدان، میرجانی، قرهقویونلو، قرهگزلو، حمزهخانی، برآوردی، عمویی، غنچها، صادقی، رایینی، شهسواری، جامعبزرگی، مرادی، ساوندر، خبری.[۱۱]
فرهنگ و رسوم
قالیچههای افشار
از نظر قالیبافی، چادر نشینان افشار گره ترکی و روستائیان گره فارسی به کار میبرند. در واقع اصالت قالیچههای کرمان را در کارهای ایلات افشار باید جستجو کرد که نقشه و طرز بافت آنها وجه مشترکی از هنر مردم آذربایجان و کرمان است که به خوبی با هم آمیخته شدهاست.[۱۲]
افشارهای ایران
افشارهای ایران عبارتند از:قره حسنلو ، قره گوزلو ، گندزلو، بکیشلو ،سعیدلو ، قرالرلو ،بدیرلو،عربلو، طرزیلو، شاملو، اصانلو، قاسملو، ایناللو، آراشلو، گؤندؤزلو، تکشلو، کهگیلولو، قرخلو، تکهلو و ایمیرلوو ... این طایفهها از قبیلههای گؤندؤزلو و کؤپکلو و افشارهایی که از آسیای میانه آمدهاند، تشکیل یافتهاست.[۱۳]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Joshua Project - Azerbaijani People Cluster Great Commission Status
- ↑ ایران تاریخ، فرهنگ، هنر زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، 1385
- ↑ ایران تاریخ، فرهنگ، هنر، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، ۱۳۸۵(بخش زبان و خط)
- ↑ http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-c3e1a26362c34adebd653ebfb3bf2dad-fa.html
- ↑ دایرةالمعارف بزرگ اسلامی - افشار
- ↑ Joshua Project - Ethnic People Groups of the Turkic Peoples Affinity Bloc
- ↑ Tapper, Richard (1997). «Frontier Nomads of Iran: A Political and Social History of the Shahsevan.» Cambridge University Press, ISBN 0-521-58336-5, 9780521583367, Page 44
- ↑ Reid,.J. J. (2000). «Crisis of the Ottoman Empire: Prelude to Collapse 1839-1878.» Franz Steiner Verlag, ISBN 3-515-07687-5, 9783515076876, Page 210
- ↑ Peter Malcolm Holt, Ann Katherine Swynford Lambton, Bernard Lewis (1977). «The Cambridge History of Islam» Cambridge University Press, ISBN 0-521-29135-6, 9780521291354, Page 430
- ↑ شهرداری کرمان
- ↑ شهرداری کرمان
- ↑ استان کرمان
- ↑ تورک دؤنیاسی ال کتابی، آنکارا، ۱۹۷۶، ص. ۸۴۳
- ورودی «AFŠĀR» در دانشنامهٔ ایرانیکا.
|
|||||
