هند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

भारत गणराज्य بهارات گنارایجا جمهوری هندوستان
پرچم نشان ملی هند
شعار ملی: सत्यमेव जयते «حقیقت به تنهایی پیروز است»[۱]
سرود ملی:
پایتخت  - مختصات جغرافیایی	دهلی نو 28°34′ N 77°12′ E
بزرگ‌ترین شهر	بمبئی
زبان رسمی	هندی, انگلیسی و ۲۱ زبان رسمی دیگر
نوع حکومت رئیس جمهور نخست وزیر	جمهوری فدرال پراتیبا پاتیل مانموهان سینگ
استقلال از بریتانیا اعلام رسمی جمهوری	۱۵ آگوست ۱۹۴۷ ۲۶ژانویه ۱۹۵۰
مساحت  - کل    - آبها (%)	‪۳٬۱۶۶٬۴۱۴* km² ‫(هفتم) ۹٫۵۶
جمعیت  - براورد ۲۰۰۷  - سرشماری ۲۰۰۱  - تراکم جمعیت	‪۱٫۲ میلیارد[۲] ‫(دوم) ‪۱٬۰۲۷٬۰۱۵٬۲۴۸ ‪۳۲۹/km² ‫(سی‌ویکم)
تولید ناخالص داخلی (برابری قدرت خرید)  - کل  - سرانه	براورد ۲۰۰۶ $۴٫۰۴۲ تریلیارد (چهارم) $۳٬۷۳۷ (۱۱۸ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۶)	۰٫۶۱۱ (۱۲۶ام) – متوسط
واحد پول	روپیه هند (₨) (‏INR)
منطقه زمانی  - در تابستان (DST)	IST (UTC+۵:۳۰) -
دامنه اینترنتی	.in
پیش‌شماره تلفن	+۹۱

برای دیگر کاربردها هند (ابهام‌زدایی) را ببینید.

جمهوری هند یا هندوستان کشوری است در جنوب آسیا. پایتخت آن دهلی نو است، از شمال غربی با پاکستان، از شمال با چین، بوتان، نپال و تبت و از شمال شرقی با برمه و بنگلادش همسایه‌است. جنوب آن نیز به اقیانوس هند محدود می‌شود.

هند دارای بیش از سی و پنج شهر بزرگ با جمعيت بالای يك ميليون نفر است. مومبائی (بمبئی)، کلکته، مدرس، بنگلور، حیدرآباد، اگرا، میسور، جی‌پور، گوا، پونا، بوپال، تریفندرام و احمدآباد از شهرهای مهم این کشور پهناور هستند.

فهرست مندرجات ۱ مشخصات کلی ۲ جغرافیا ۳ آب و هوا ۴ مردم ۵ زبان ۵.۱ زبان فارسی در هند ۶ ادیان ۷ تاریخ ۸ تقسیمات کشوری ۹ سیاست ۹.۱ احزاب مهم ۱۰ نظام قضائی ۱۱ موقعیت استراتژیک ۱۲ اقتصاد هند ۱۳ پول هندوستان ۱۴ تجارت خارجی و سرمایه گذاری ۱۵ انرژی ۱۶ کشاورزی ۱۷ تعطیلات رسمی ۱۸ رسانه‌ها ۱۹ پانویس ۲۰ منابع ۲۱ جستارهای وابسته ۲۲ پیوند به بیرون

[ویرایش] مشخصات کلی

• نام: «هند» (India) مشتق شده از واژهٔ «ایندوس» (Indus) در زبان فارسی باستاناست که به جای واژه سانسکریت «سیندو»(Sindhu) به‌کار می‌رفته و نام محلی رودخانه‌ای بوده است.^[۳] همچنین واژه «هندوستان» که به عنوان نام کامل این سرزمین در اغلب کشورها از جمله خود هند رواج دارد واژه‌ای فارسی است به معنی «سرزمین هندوها»^[۴]
• مساحت: ۳٫۱۶۶٫۱۴۴ کیلومتر مربع (بدون احتساب کشمیر آزاد و دیگر اراضی مورد مناقشه)،
• جمعیت: به طور تخمینی ۱٫۱۲۰٫۰۰۰٫۰۰۰ (درسال ۲۰۰۷)^[۵]- آب‌های داخلی ۶/۹٪
• رشد جمعیت: ۴/۱٪
• تولید ناخالص داخلی:۳٫۶۳۳ میلیارد دلار (چهارم) – سرانه:۳٫۱۴۴دلار (۱۲۲م)
• شاخص توسعه انسانی: ۶۰۲/۰ - (۱۲۷م)
• زبان رسمی: هندی
• شکل حکومت: دمکراسی مستقیم، جمهوری پارلمانی
• رئیس جمهور: پراتیبا پاتیل
• نخست وزیر: مانموهان سینگ
• واحد پول: روپیه هندوستان است كه اجزاء آن پيسه (يك صدم روپيه) می باشد. هر دلار آمریکا تقريبا برابر با 38 الی 43 روپيه است.
• پرچم هند: پرچم ملي كشور هند داراي سه رنگ افقي، از بالا به پايين، زعفراني، سفيد و سبز است. در وسط اين پرچم گردونه اي با بيست و چهار پره به رنگ سرمه‌اي است. رنگ زعفراني سمبل شجاعت، دليري، وارستگي و فداكاري، رنگ سفيد بيانگر خلوص و حقيقت و رنگ سبز به معناي ايمان، اعتقاد، باروري و حاصلخيزی است. گردونه پرچم كه به آن دهارما چاكرا گفته مي شود، نمادی باستانی در آيين بوداست كه توسط آشوكا پادشاه قدرتمند قرن چهارم قبل از ميلاد به عنوان گردونه قانون استفاده می‌شد.
• روز استقلال و روز جمهوری: کشور هندوستان در تاريخ 15 اوت 1947 و درست يك روز پس از استقلال پاكستان (از بريتانيای كبير) استقلال يافته است. قانون اساسی اين كشور نيز در تاريخ 26 نوامبر 1949 تصويب شد، ولی از آنجا كه برخی از مواد آن بلافاصله دستخوش تحول گرديد و بخش عمده اين قانون در تاريخ 26 ژانويه 1950 (كه به عنوان "روز آغاز" شناخته شده است) عملی گشت، اين روز در كشور هندوستان به عنوان "روز جمهوری" جشن گرفته می‌شود.

[ویرایش] جغرافیا

گستره هند، بخش اعظم جنوب آسيا و شبه قاره هند را به خود اختصاص داده است. اين كشور با پاكستان، بنگلادش، نپال، بوتان، چين و برمه هم مرز است. جغرافيای هند به طور كلی به سه بخش تقسيم می‌شود: فلات بلند هيماليا، جلگه گنگ و شبه جزيره جنوب هند كه مناطق مختلف كوهستانی، دره رود خانه‌ای، كوير، دشت و جنگل را در بر می‌گيرد. پائين‌ترين سطح هند، در اقيانوس هند، با ارتفاع صفر و بلندترين نقطه اين كشور، قله كانچنجنگا، با ارتفاع ۸۵۶۸ متر در هيماليا قرار دارد كه سومين قله مرتفع جهان است.^[۶]

جفرافیای هند بسیار گسترده‌است و کوه، بیابان ، دشت، تپه و فلات را شامل می‌شود و آب و هوای این کشور از حاره‌ای در مناطق جنوبی تا آب و هوای معتدل در شمال متغیر است. مساحت ناحیهِ قابل کشت هند ۱٫۲۶۹٫۲۱۹ کیلومتر مربع (۷۸/۵۶٪ کل مساحت کشور) است که به دلیل افزایش فشار از سوی جمعیت روبه رشد کشور و افزایش زندگی شهری رو به کاهش است.^[۲]

سطح نواحی پوشیده ازآب در هند معادل ۳۱۴٫۴۰۰ km² است و میانگین باران سالانه در این کشور ۱٫۱۰۰ میلی‌لیتر است. بیش از ۹۲ درصد استفادهِ آب در هند برای مصارف آب‌رسانی است که در سال ۱۹۷۴ حدود ۳۸۰ کیلومتر مربع بود و بر اساس پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۲۵ به سقف ۱٫۰۵۰ کیلومتر مربع می‌رسد که برابر با مصارف صنعتی و خانگی است. منابع آبی هند شامل رودخانه‌ها، کانال‌ها، آبگیرها، دریاچه‌ها و سواحل غربی و شرقی اقیانوس هند و سایر خلیج‌ها و خلیج کوچک برای بیش از ۶ میلیون نفر در بخش ماهیگیری اشتغال ایجاد کرده‌اند. هند ششمین کشور تولید کنندهِ ماهی در سطح جهان و دومین تولیدکنندهِ ماهی بومی در سطح جهان است.^[۲]

رودخانه‌های طويل هند، شامل: براهماپوترا و ايندوس 2900 كيلومتر، گنگا2500 كيلومتر، گوداواری 1470 كيلومتر، كريشنا1400 كيلومتر، يامونا 1370 كيلومتر و نارمادا 1300 كيلومتر هستند. هند از آب و هوایی بسیار متنوع بهره می‌برد، این کشور از شمال به بام دنیا رشته کوههای هیمالیا ختم می‌شود و رودخانه‌های متعددی که از این ارتفاعات سرچشمه می‌گیرند هوایی بارانی و خاکی بارآور را به نواحی شمالی هند می‌بخشند. رودهای گنگ و براهماپوترا مهم‌ترین این رودخانه‌ها هستند که هر دو به خلیج بنگال سرازیر می‌شوند. هندوها همچنین رود گنگ را مقدس می‌دانند.قله کانچنجونگا در رشته کوه‌های هیمالیا به ارتفاع ۸۵۶۸متر مرتفع ترین نقطه این کشور است.^[۷]

هند همچنین از حیات جانوری بسیار متنوعی بهره می‌برد، منطقه حفاظت شده‌ای به وسعت ۱۴۱۲ کیلومتر مربع در استان گجرات تنها پناهگاه باقیمانده حدود ۳۰۰ شیر آسیایی است. هند زیستگاه بسیاری از پستانداران بزرگ مانند فیل آسیایی، کرگدن تک شاخ و ببر می‌باشد. بیش از ۲۰۰۰گونه پرنده و سه نوع کروکودیل در این کشور زندگی می‌کنند.

منابع اصلی مواد معدنی هند شامل زغال‌سنگ (از لحاظ میزان ذخایر در سطح چهارم جهان قرار دارد) آهن، منگنز، میکا، بوکسیت، تیتانیوم، کرومیت، گاز طبیعی، الماس، نفت خام، سنگ آهک، توریوم (بیشترین در جهان در سواحل استان کرالا) می‌باشد. ذخایر نفت هند که در بمبئیهای در ساحل ماهاراشترا ،گجرات و در شرق اسام وجود دارند، بیش از ۲۵٪ از نیازهای داخل را برطرف می‌کنند.^[۸]

[ویرایش] آب و هوا

آب و هوای هند دارای تنوع بسيار قابل توجهی از كوهستانهای هميشه پوشيده از برف هيماليا تا منطقه حاره و گرمسيري ميانه و جنوب و كوير خشك غرب اين كشور است.

چهار فصل هند نيز شامل: سرد وخشك از ماه دسامبر تا فوريه،گرم و خشك از ماه مارس تا مه، فصل بارش ازماه ژوئن تا سپتامبرو معتدل در ماههاي اكتبر و نوامبر است .به طور ميانگين1000 تا1500 ميلمتر باران در سال، تقريبا سراسر هند را در بر مي گيردكه اين مقدار به2500ميليمتر در سواحل وناحيه شمال شرقي هند نيز مي رسد.^[۹] میانگین بارندگی سالانه در بنگال غربی به به بیش از ۱۱هزار میلیمتر در سال می‌رسد.^[۱۰]

[ویرایش] مردم

هند دومین کشور پرجمعیت دنیا است و قریب به یک ششم جمعیت جهان را در خود جای داده‌است، تنوع نژادی، فرهنگی، زبانی و مذهبی این کشور را چشم اندازی شگرف از همزیستی مسالمت آمیز میان اعتقادات گوناگون بخشیده‌است.

نژادمردم هند، شامل: 72 % هندوآريائی، 25 % دراويدی و 3 % نژاد زرد است که اين نژادها بر اساس شرايط مكانی، فرهنگی و دينی نيز دارای تقسيمات خاص خود هستند.

84.8 % مردم هند باسواد هستند که این آمار در مردان 75.3 % و در زنان 53.7% می باشد. ^[۲]

[ویرایش] زبان

طبق آمار رسمی دولت در سال 2001، در سرزمین هندوستان 29 زبان دارای گویشور بالای يك ميليون نفر است و 122 زبان دیگر دارای گویشورانی بيش از ده هزار نفر هستند. ^[۱۱] تعداد گويش‌ها، لهجه‏ها و زبان‌هایی که روزانه در این کشور مكالمه می‌شود بسیار بیش از این آمار است. در حالی که زبان‌های هندی و انگلیسی اراتباطات رسمی و امور دولتی را برعهده‌ دارند، هر ایالت دارای زبان‌های رسمی و ملی ویژه خود است به عنوان مثال زبان رسمی ايالت دهلی یا ناحیه ملی پایتخت به ترتيب انگليسی، اردو و هندی است.

در قانون اساسی هند، زبان هندی (از شاخه زبان‌های هند و ایرانی یا هندو اروپایی) زبان رسمی سراسر کشور اعلام شده‌است. افزون برآن در سال 2005 زبان‌هایی که به‌عنوان زبان‌های ملی هند شناخته شده‌اند به ۲۲ زبان رسید که عبارتند از: هندی، اردو، آسامی، اوریا، بنگالی، بودو، پنجابی، تالوگو، تامیل، دوگری، سانتالی، سانسکریت، سندی، گجراتی، کنکانی، کشمیری، کانادا، مالایالم، میتی، مایتیلی، مراتی و نپالی نیز به رسمیت شناخته شده‌اند.^[۱۲] این زبان‌ها به دو شاخه اصلی دراویدی (۲۲٪) که بیشتر در جنوب هند تکلم می‌شوند و هندو اروپایی(۷۰٪) تقسیم می‌شوند^[۱۳]

زبان‌های سانسکریت و تامیل زبان‌های اصلی و سنتی هند شناخته می‌شوند و در طول تاریخ طولانی این سرزمین در تغییر و تحول زبان‌های رایج در این منطقه زبان‌های فارسی و انگلیسی نقش مهمی بر عهده داشته‌اند. سالیان دراز حکومت استعماری بریتانیا بر شبه قاره و انجام بخش عمده‌ای از امور اداری به زبان انگلیسی موجب شده این زبان، زبان دوم بسیاری از مردم هند باشد.

[ویرایش] زبان فارسی در هند

نوشتار اصلی را بخوانید: زبان فارسی در شبه‌قاره هندوستان

زبان فارسی پیش از آنکه هندوستان مستعمره انگلستان شود، دومین زبان رسمی این کشور و زبان فرهنگی و علمی به‌شمار می‌رفت. اما پس از استعمار، انگلیسی‌ها د رسال ۱۸۳۲ با زور انگلیسی را جایگزین فارسی کردند.

زبان فارسی در دورهٔ غزنویان به هند راه یافت در آن دوره پارسی، زبان ادبیات، شعر، فرهنگ و دانش بود. با تأسیس امپراتوری مغول هندوستان به اوج پیشرفت خود در هند رسید و زبان رسمی هندوستان شد.

زبان فارسی هندوستان شاعران بزرگی همچون بیدل دهلوی ، و امیر خسرو دهلوی و دستگاه شعری سبک هندی را در خود پروراند. از دیگر شاعران نامدار فارسی زبان شبه قاره هندوستان، می‌توان از اقبال لاهوری نام برد.^[۱۴]

زبان فارسی هشت قرن پيش وارد هند شد، 700 سال بر تارك انديشه، روابط، سياست، اقتصاد و فرهنگ مردم هند حاكميت داشت. به گونه‌ای كه كليه آثار مهم فرهنگی، مذهبی، سياسی، ادبی، مكاتبات، اسناد شخصی ودولتی و احكام قضايی هند به زبان فارسی نوشته می‌شد. لازم به ذكر است كه هم‌اکنون در دانشگاه‌ها و كالج‌های هند بيش از پنجاه بخش زبان فارسی به‌فعاليت اشتغال دارند و بيش از يکصد مدرسه و دبيرستان فعالانه به تدريس زبان فارسی می‌پردازند.^[۱۵]

زبان فارسی از آن رو که قرن‌ها زبان رسمی دربار گورکانیان هند بود و علاوه بر آن تکلم گونه‌ای از زبان فارسی توسط اقلیت پارسیان هند، تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر زبان‌های رایج در شبه قاره هندوستان به‌ویژه بر زبان اردو داشته‌است.

[ویرایش] ادیان

هند همچنین معجونی از ادیان مختلف و فرقه‌های مذهبی گوناگون است که اکثرا از هندوئیسم، اسلام و بودیسم نشات گرفته‌اند.

حدود 80.5% مردم هند پیرو آئین‌های هندو و حدود 13.4% مسلمان هستند. هند هم چنین بیش از 2.3٪ مسیحی و 1.9٪ سیک دارد. هند اگرچه زادگاه آئین بودا بوده، اما جمعیت بودائیان هند در حال حاضر تنها حدود 0.8% برآورد می‌شود. همچنین پیروان آیین جینیسم0.8% و مجموع پیروان دین زرتشتی، یهودی، بهایی و بقیه مذاهب 0.4% می باشد.^[۱۶] با این وجود هند بزرگ‌ترین کلنی فرقه احمدیه و مذاهب ایرانی بهائی و زرتشتی در سراسر جهان است. مسلمانان بیشتر در دهلی، بنگال غربی و نواحی شمال غربی کشور زندگی می‌کنند و در کشمیر اکثریت جمعیت را تشکیل داده‌اند. به این ترتیب هند پس از اندونزی و پاکستان عظیم ترین جمعیت مسلمان جهان را داراست..^[۱۷]

زرتشتيان، ازمهمترين اقليتهای دينی هند هستند كه به ايراني و پارسی معروفند و طی بيش از پنج قرن از ايران به هند مهاجرت كرده‌اند و بيشتر در مناطق مختلف گجرات و مهاراشترا به مركزيت بمبئی اقامت دارند. اگر چه جمعيت آنان كمتر از200 هزار نفر است، اما نزديك به 17 % اقتصاد هند را در دست دارند. كمپانی‌های بزرگی مانند: "تاتا" و "گودريج"، متعلق به زرتشتيان است. گروه ديگری از اقليت های كم جمعيت بهراها هستند كه قدرت اقتصادی مهمی در هند دارند. صاحب كمپانی معروف "ويپرو" که جزو ثروتمندترين افراد جهان می‌باشد، از اين فرقه است.^[۱۸]

[ویرایش] تاریخ

نوشتار اصلی را بخوانید: تاریخ هند

قدمت انسان در شبه قاره هند به دويست تا چهارصد هزار سال ميرسد. اما اولين تمدن بزرگ به معنای واقعی آن، تمدن حوزه رود سند با قدمت نزديك به سه هزار سال است كه با تمدن شهر سوخته در ايران همزمان است و با آن مراودات نزديك داشته است و تقريبا پس از ورود آریائی‌ها بين سالهای 2000 تا 1800 قبل از ميلاد، هر دو از بين رفته‌اند.

ورود آريائيها به هند در فرهنگ دين و ادبيات و سيستم اجتماعي اين سرزمين نقش بسيار مهمی داشته است كه از آن جمله می‌توان به شكل گيري سانسكريت اوليه، تدوين متون مقدس هندوئی و سيستم طبقاتی جامعه هند اشاره نمود.

اولين دوران امپراتوری هند با حكومت سلسله موريا بين سالهای 326 تا 200 قبل از ميلاد شكل گرفت. قدرتمندترين حاكم تاريخ هند تا قبل از گوركانيان، آشوكای بزرگ نام دارد كه سومين شاه اين سلسله است. وی در تمام جنبه های هنری و اجتماعی و سيستم اداری از هخامنشيان ايران الهام گرفت. آثار بسيار مهم حجاری اين دوره مانند پيكره چهار شير (نماد ملی هند) بسيار تحت تاثير حجاری تخت جمشيد است.

دومين سلسله قدرتمند به نام گوپتا از سال 320 تا 550 ميلادی در شمال هند حاكميت داشته و پس از گوپتا‌ها تا قرن سيزده ميلادی حكومتهای زيادی در شمال هند با درگيری، شكست و پيروزی يكی پس از ديگري برروی كار آمدند. باتوجه به عدم قدرتمندی اين حكومتها، جنوب هند امنيت وآرامش بيشتری نسبت به شمال داشت و سرگرم تعامل و تجارت با اعراب مسلمان و منطقه جنوب آسيا بود و نقش مهمی در روابط خاور ميانه با خاور دور ايفا میكرد.^[۱۹]

اولين تماس اسلام با آسيای جنوبی، سال هفتصد و يازده ميلادی است كه مسلمانان تا كناره رود سند كه هم اكنون در پاكستان است پيش آمدند. در قرن دهم ميلادی سلطان محمود غزنوی پنجاب را تصرف كرد و بارها به شمال هند حمله كرد. تا قرن سيزدهم تاخت و تازهای زيادی به هند صورت می‌گرفت، اما چندان ماندگار نبودند، تا اينكه در اين زمان مسلمانان شهر دهلی را تصرف كردند و اولين حكومت مسلمانان، به نام دوران سلطنت يا غلامان مسلمان را بنيان گذاشتند واسلام رسماً بر هند حاكم شد. ^[۲۰]

در سال ۱۵۲۶ «بابر» از نوادگان تیمور بر هند تسلط یافت و سلسله گورکانیان یا امپراتوری مغولی هند را بنیان گذاشت. این سلسله از ۱۵۲۶ میلادی تا ۱۸۵۷ میلادی در بخش بزرگی از شبه قاره هند فرمانروایی ‌کرد. حکمرانان این سلسله به تدریج تمامی شبه قاره را تحت فرمان گرفتند اما پس از مدتی بخش هایی از جنوب هند از اختیار آنان خارج شد. این سلسله در نیمه سده ۱۷ میلادی و در زمان شاه جهان بزرگ‌ترین و ثروتمندترین امپراتوری جهان بود. این سلسله آخرین دوران طلایی امپراتوری های اسلامی به شمار می رود. در سال ۱۷۳۹ میلادی با حمله نادرشاه افشار به هندوستان مقدمات انقراض این امپراتوری فراهم شد و در سال ۱۸۵۷ پس از سال‌ها نبرد سرانجام کمپانی هند شرقی توانست این امپراتوری را منقرض کرده و سرزمین‌های آنرا تصرف کند.

در سال ۱۵۱۰ میلادی پرتغالیها به عنوان اولین مهاجمان اروپایی در گوا مستقر شدند. هنگامی که طوایف «مراتی» و «سیک» علیه حکومت پادشاهان گورکانی قیام کردند، بریتانیایی‌ها و فرانسوی‌ها در قرن ۱۸ مناطقی برای خود از هند جدا کردند و بنیاد حکومت بریتانیای کبیر در هند استوار گردید.

دولت بریتانیا بر اثر شورش‌های سال ۱۸۵۷ میلادی در هند، کمپانی هند شرقی بریتانیا را که گردانندهٔ هند بود منحل کرد و به این سرزمین خودمختاری داده شد. و در سالهای ۱۹۰۶ تا ۱۹۱۵، دولت بریتانیا ناچار شد که ادارهٔ بعضی از امور کشور را به مردم هند واگذار نماید.

در این هنگام رهبر بزرگ جنبش استقلال هند، ماهاتما گاندی قیام کرد و علیه استبداد بریتانیا به مبارزه پرداخت. سپس اختلاف شدیدی در بین سران هند و سران مسلمانان هند که رهبر آنها محمدعلی جناح بود بوجود آمد. قصد مسلمانان این بود که کشوری مرکب از مناطق مسلمان هند تشکیل دهند. در آن هنگام بریتانیا قوانینی وضع نمود که به‌موجب آن به هند و سیلان و پاکستان استقلال داده شد. در ماه اوت ۱۹۴۷ م. آخرین سرباز بریتانیایی خاک هند را ترک گفت، و در تاریخ ژانویهٔ ۱۹۵۰ هند حکومت جمهوری مستقل خود را اعلام نمود و به عضویت اتحادیه کشورهای مشترک المنافع بریتانیا درآمد. اختلافات مرزی دولت هند با پاکستان در منطقهٔ کشمیر هنوز برطرف نشده است.

[ویرایش] تقسیمات کشوری

کشور هنوستان شامل 28 ایالت و 7 ناحیه هم‌پیوسته است.^[۲۱]

ایالت‌های هند

1· آندرا پرادش 2· آروناچال پرادش 3· آسام 4· بیهار 5· چاتیسگر 6· گوآ 7· گجرات 8· هاریانا 9· هیماچال پرادش 10· جامو و کشمیر 11· جارکاند 12· کارناتاکا 13· کرالا 14· مادایا پرادش 15· ماهاراشترا 16· مانی‌پور 17· مگالایا 18· میزورام 19· ناگالند 20· اوریسا 21· پنجاب 22· راجستان 23· سیکیم 24· تامیل نادو 25· تریپورا 26· اوتار پرادش 27· اوتارانچال 28· بنگال غربی

ناحیه‌های هم‌پیوسته

A· جزایر آندامان و نیکوبار B· چندیگر C· دادرا و ناگار هاولی D· دامان و دیو E· لاکشادویپ F· ناحیه پایتختی ملی دهلی G· پودوچری

ن . ب . و ایالت‌ها و ناحیه‌های هند
ایالت‌ها	آندرا پرادش · آروناچال پرادش · آسام · بیهار · چتیسگر · گوآ · گجرات · هاریانا · هیماچال پرادش · جامو و کشمیر · جارکند · کارناتاکا · کرالا · مادیا پرادش · مهاراشترا · مانی‌پور · مگالایا · میزورام · ناگالند · اوریسا · پنجاب · راجستان · سیکیم · تامیل نادو · تریپورا · اوتار پرادش · اوتارکاند · بنگال غربی
ناحیه‌های هم‌پیوسته	جزایر آندامان و نیکوبار · چندیگر · دادرا و ناگار هاولی · منطقه پایتخت · دامان و دیو · لاکشادویپ · پودوچری

[ویرایش] سیاست

حکومت هند را بزرگترین دموکراسی جهان می‌نامند.^[۲۲][۲۳] استقلال هند (که در آن هنگام پاکستان، بنگلادش و نپال را هم دربر می‌گرفت.) ۱۵ اوت ۱۹۴۷ (۲۳ مرداد ۱۳۲۶) اعلام شد. جواهر لعل نهرو که پاندیت (معلم) خوانده می‌شدو یکی از بزرگ‌ترین رهبران جنبش استقلال هند از کنگره ملی هند بود. به عنوان اولین نخست‌وزیر هند انتخاب شد.

قانون اساسی هند در سال ۱۹۴۹ به تصویب رسید، از ۲۶ ژانویه ۱۹۵۰ به اجرا درآمد و از آن هنگام تاکنون بدون تغییر اساسی با موفقیت اجرا شده‌است. این قانون به دولت‌های ایالتی اختیارات گسترده‌ای اعطا کرده‌است.

در نظام سیاسی هند نخست وزیر بالاترین مقام اجرایی کشور است و رئیس جمهور مقامی تشریفاتی است که معمولاً از میان چهره‌های دارای محبوبیت گسترده در سراسر کشور انتخاب می‌شود.

حزبی كه اكثريت آرا را در انتخابات به دست آورد، نخست وزير را تعيين می كند و با احزاب ائتلافی هيئت دولت را تشكيل مي دهد. رئيس جمهور از جمعبندی آراء نمايندگان مجالس مركزی و ايالتی از ميان كانديداهای احزاب تعيين می گردد. كميسيون انتخابات اين كشور يك نهاد مستقل دولتي است كه اختيار كامل در تشخيص شرايط برگزاري ونظارت كامل بر برگزاري انتخابات را دارد. حداقل سن قانوني راي دهندگان 18 سال است.^[۲۴]

قوه مقننه هند دربرگیرنده دو مجلس با نام‌های لوک سابا (مجلس عوام) و راجیاسابا (مجلس سنا) ست. نمایندگان راجیا سابا ۲۵۰ نفرند که ۱۲ تن را رئیس جمهور برمی گزیند و بقیه را نمایندگان مجالس ایالتی. سناتورها باید در زمینه ادبیات، [[علم]، هنر و مسائل اجتماعی متخصص باشند. همچنین ریاست جلسات این مجلس با معاون رئیس جمهور است. لوک سابا ۵۴۵ نماینده دارد که ۵۳۰ تن با رای مستقیم شهروندان و ۱۳تن از ۷فرمانداری کل انتخاب می‌شوند، ۲نفر را نیز رئیس جمهور از میان بریتانیایی‌های هندی تبار برمی گزیند. نخست وزیر از سوی حزب حاکم لوک سابا معرفی می‌شود.

اولین انتخابات سراسری هند در ۱۹۵۲ برگزارشد، از آن زمان تا سال ۱۹۶۷ حزب کنگره پیوسته بیش از ۷۳٪ کرسی‌های لوک سابا را در اختیار داشت، اما پس از آن احزاب دیگر به ویژه حزب ناسیونالیست بهاراتیا جاناتا و احزاب ایالتی رشد چشمگیری را در محبوبیت خود شاهد بودند.

تنها یک بار وقفه‌ای در روند دمکراسی این کشور ایجاد شد، آن هم در اواخر دهه ۱۹۷۰ که درگیری‌های داخلی منجر به اعلام حالت فوق العاده از سوی ایندیرا گاندی و در نهایت سرنگونی دولت وی توسط ارتش شد. گفتنی است یکی از مهم‌ترین عوامل نارضایتی از ایندیرا گاندی برنامه‌های او برای ترویج تنظیم خانواده به منظور کاهش رشد سرسام‌آور جمعیت بود.

[ویرایش] احزاب مهم

بيش از 700 حزب سياسی در هند وجود دارد كه به سه گروه ملی، منطقه‏ای (ايالتی) و محلی تقسيم می‏شوند. از ميان آنها حزب كنگره، حزب بهاراتيا جاناتا (BJP) و حزب كمونيست ماركسيست هند (CPI-M)، از بزرگترين احزاب بشمار مي‏روند.

حزبکنگره ملی هند (INC) در سال 1885 تأسيس شد و در سال 1914 با ورود مهاتما گاندي به اين حزب دوره جديدي در فعاليتهای آن آغاز گرديد. گاندي با رهبری حزب كنگره پرچمدار نهضت استقلال هند شد و در اثر مبارزات اين حزب، سرانجام هند در سال 1947 به استقلال رسيد. حكومت هند پس از استقلال، بيش از چهار دهه در دست حزب كنگره قرار داشت.

حزب بهاریتا جاناتا (BJP) كه در سال 1980 تأسيس شد، طي 20 سال به تدريج از قدرت چشمگيري برخوردار گرديد. پس از واقعه تخريب مسجد بابری، اين حزب توانست طي سالهاي 1998 تا 2004 قدرت را در دست داشته باشد. اين حزب اگرچه مجدداً قدرت را به حزب كنگره واگذار كرد، ولي همچنان به عنوان يك رقيب جدی برای حزب كنگره باقی ماند.^[۲۵]

هند یک جمهوری فدرال است که از زمان اسنقلال، دولت مردم‌سالار داشته‌است. سیاست هند تحت قبضهِ میانه‌ـ‌چپ‌روها، کنگره ملی هند (INC)، راستی‌ها، حزب(Bharatiya Janata (BJP، چپی‌ها، حزب کمونیست هند (CPI)، حزب کمونیست هند(مارکسیست) و تعدادی حزب منطقه‌ای که یا میانه-راست و یا میانه-چپ هستند. با وجود طیف سیاسی گسترده و مختلف این احزاب، لزوم تشکیل دولت ائتلافی برای ایجاد حکومت، افزایش افراد طبقهِ اجتماعی متوسط که خواستار لیبرال شدن وکنترل کسری سالانه خصوصا در سطوح دولتی هستند، به‌این معنا است که تمامی احزاب سیاسی دیدی متعادل نسبت به اصلاحات اقنصادی دارند. ^{[۲۶][۲۷][۲۸]}

[ویرایش] نظام قضائی

هند به تبعیت از حقوق انگلستان از سیستم حقوق عرفی (Common law) پیروی می‌کند. تشکیلات قضائی این کشور نیز با وجود پذیرش فدرالیسم در قانون اساسی بسیار منسجم است و تمایل زیادی به یک پارچگی دارد. سلسله مراتب دادگاه‌ها دراین کشور به این صورت است:

• دیوان عالی (Supreme Court of India)
• دادگاه عالی ایالتی(The High Court)
• دادگاه تالی (Subordinate court)

دادگاه‌های تالی دارای شعب کیفری و حقوقی می‌باشند و در سطح شهرها فعالیت می‌کنند البته در روستاها خانه‌های انصاف (پنجایات) نیز وجود دارد که معتمدین محلی به حل اختلاف از طریق کدخدامنشی مبادرت می‌کنند.

دیوان عالی هند از یک رئیس و ۲۵قاضی عضو تشکیل می‌شود که توسط رئیس جمهور پس از مشورت با رئیس دیوان و وزرای کابینه انتخاب می‌شوند، رئیس دیوان نیز از سوی رئیس جمهور با مشورت قضات دیوان ودادگاه‌های عالی ایالتی تعیین می‌شود. دیوان عالی این کشور از لحاظ گستردگی اختیارات در موقعیت کم نظیری قرار دارد، این دیوان نقش نگهبان قانون اساسی را ایفا می‌کند و توان لغو قوانین مجلس فدرال و مجالس ایالتی را داراست و در موارد اختلاف میان دولت فدرال و دولت‌های ایالتی رای دیوان حرف اخر را می‌زند. این دیوان همچون مجلس لردان انگلیس بالاترین مرجع پژوهش در کشور است و در مواردی که حکم اعدام صادر شده، استیناف از دیوان به شکل یک حق پذیرفته شده‌است.

علاوه بر این قوه قضائیه از قوه مقننه کاملاً مستقل است، حقوق و مزایای قضات و مخارج نظام قضائی از ردیف بودجه مجزائی تامین می‌شود که مستلزم رای گیری در پارلمان نیست، مجلس حتی از بحث درباره اختیارات و تصمیمات قضات دیوان عالی و دادگاه‌های عالی ممنوع است مگر زمانی که پیشنهاد برکناری قاضی توسط رئیس جمهور مطرح شود و مجلس با دو سوم آراء آن را تصویب کند.

[ویرایش] موقعیت استراتژیک

در قاره آسیا یک بازی ۴ نفره بین چین، هند، ژاپن و ایالات متحده آمریکا در جریان است. هند عضو ناظر پیمان امنیتی سازمان همکاری شانگهای می‌ باشد. هند با رهبران چین برای رفع اختلافات مرزی وارد مذاکره شده. چین هم قصد دارد با دور زدن اتحاد ژاپن و آمریکا و دنبال کردن سیاست «دیپلماسی نامتقارن» جایگاه نوینی در عرصه جهانی برای خود تعریف کند. پرفسور یانگ بایون، کارشناس مرکز تحقیقات آسیا و اقیانوس آرام در دانشگاه بیدا در پکن می‌گوید: «ما با هند نقاط مشترک بسیاری داریم، از جمله تمدنی درخشان، دوران تحقیر استعماری و جمعیت بالا» او با ارائه این فهرست می‌خواهد نشان دهد که بین این دو غول آسیایی تجانس بیش از تفاوت است.

بازگشایی گذرگاههای مرزی به ویژه گذرگاه ناتو لا (Nathu la pass) - که در ارتفاع ۴۰۰۰ متری از سطح دریا واقع شده و زمانی یکی از راههای ارتباطی معروف جاده ابریشم بوده‌ است - پس از ۵۰ سال نشانگر قدمی بزرگ به جلو در روابط بین دو دولت است. روابطی که بر اثر حمایت سنتی هندیها از خودمختاری تبت و پناه دادن به دالایی لاما رهبر معنوی بودائیان جهان و همچنین اختلافات مرزی کهنه سالهای متمادی دستخوش تنش‌های همیشگی بود.

[ویرایش] اقتصاد هند

نوشتار اصلی را بخوانید: اقتصاد هند

اقتصاد هند چهارمین اقتصاد بزرگ جهان است. هند با رشد اقتصادی متوسط بالاتر از ۸ درصد طی سه سال گذشته به یک قدرت اقتصادی تبدیل شده‌است. این میزان رشد نزدیک به رشد اقتصادی کشور همسایه آن چین است. طبق سنجشی که طبق برابری قدرت خرید صورت گرفته، اقتصاد هند با داشتن تولید ناخالص داخلی (GDP) ۶۱۱/۳ تریلیون دلار، در مقام چهارم را دارد.^[۲] میلیونها تن هنور در فقر شدید زندگی می‌کنند و در آمد سرانه ۷۲۰ دلار آمریکا برابر با ۳۶۵ پوند در سال است. مشکلات زیربنایی نیز در هند ادامه دارد.

اگرچه هنوز بیش از ۳۴٪ جمعیت هند کمتر از یک دلاردر روز درامد دارند(رتبه ۲۲ دنیا) و حدود ۸۰٪ مردم با کمتر از دو دلار در روز زندگی می‌کنند،(رتبه ۱۶دنیا) و بیش از۳۰۰میلیون نفر در زیر خط فقر زندگی می‌کنند، اما پیشرفت‌های اقتصادی عظیم این کشور در چند سال اخیر رشد اقتصادی هند را به رقم ۸٪ رسانده و کارشناسان پیش بینی می‌کنند، در سال‌های اینده هند به رشد اقتصادی ۱۰٪ در سال نیز نائل شود.

اگر روزی نام هند فقر و تنگدستی را به یاد می‌آورد، اکنون پیشرفت‌های اقتصادی و رنسانس علمی این کشور توجه همگان را به خود جلب کرده‌است. مدت‌هاست که سرمایه گذاری‌های عظیم خارجی در این کشور امری عادی به شمار می‌آید و فروش کالاهای هندی در بازارهای جهان به شدت افزایش یافته‌ است.

کارشناسان سرآغاز پیشرفت‌های اقتصادی هند را سال ۱۹۹۱ می‌دانند. در این سال