گورکانیان
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
گورکانیان هند (که امپراتوری مغولی هند یا امپراتوری بابری هم نامیده میشوند و خود خویش را تیموری مینامیدند)، امپراتوری بزرگی است که بهدست نوادگان امیر تیمور در هندوستان ایجاد شد. این سلسله از ۱۵۲۶ میلادی تا ۱۸۵۷ میلادی در بخش بزرگی از شبه قاره هند شامل کشورهای امروزی هند، پاکستان، بنگلادش و بخش هایی از افغانستان امروزی فرمانروایی کرد. حکمرانان این سلسله به تدریج تمامی شبه قاره را تحت فرمان گرفتند اما پس از مدتی بخش هایی از جنوب هند از اختیار آنان خارج شد. این سلسله در نیمه سده ۱۷ میلادی و در زمان شاه جهان بزرگترین و ثروتمندترین امپراتوری جهان بود. این سلسله آخرین دوران طلایی امپراتوریهای اسلامی بهشمار میرود. در سال ۱۷۳۹ میلادی با حمله نادرشاه افشار به هندوستان مقدمات انقراض این امپراتوری فراهم شد و در سال ۱۸۵۷ پس از سالها نبرد سرانجام کمپانی هند شرقی توانست این امپراتوری را منقرض کرده و سرزمینهای آنرا تصرف کند.
[ویرایش] تاریخچه
پس از مرگ تیمور ترکان عثمانى و آل جلایر و ترکمانان، برخی سرزمینهایی را که تیمور گرفته بود تصرف کردند. بااین همه، فرزندان تیمور موفق شدند که شمال ایران را در مدت یک سده تحت فرمانروایی خود نگاهدارند. ولی آنان اغلب با یکدیگر در کشمکش بودند. سرانجام شاهرخ موفق شد که مناقشات اقوام خود را تا حدى رفع و قدرت و اعتبار کشور را نگهداری کند. ولی پس از مرگ او منطقه تحت فرمانش به قسمتهاى کوچکتر مجزا شد و صفویان توانستند آنها را به حکومت خود پیوست کنند.
با این حال خاندان تیمورى از میان نرفت و نوادگان تیمور به سرکردگی بابر چندی پستر فرمانروایی خود را به هندوستان بردند و دولت سلسلهٔ بابرى را بنیاد گذاردند که اروپائیان آن را مغول کبیر مینامند.
زبان رسمی در دربار بابری، فارسی بود و فرهنگ ایرانی نفوذ قابل توجهی در این دربار داشت و همین باعث گسترش زبان فارسی و فرهنگ ایرانی در شبه قاره هند شد.
[ویرایش] پادشاهان بابری
دوران شکوه امپراتوری گورکانی تا اواسط پادشاهی اورنگزیب عالمگیر بود که اروپاییان به این دوره مغول کبیر میگویند، پس از وی یعنی در دوران مغول صغیر از قدرت این امپراتوری به شدت کاسته شد.
بهادرشاه دوم آخرین فرمانروای گورکانی بود که در سال ۱۸۵۷ میلادی تاج و تخت را به انگلیسیها واگذار کرد. بهاین ترتیب کشور هند که در روزگار اکبرشاه و شاهجهان و اورنگزیب سیر تمدن را آغاز کرده بود رو به ضعف نهاد.
| پادشاهان گورکانی هندوستان | ||||||||||||
| پادشاه | آغاز پادشاهی | پایان پادشاهی | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بابر (ببر) | ۱۵۲۶ | ۱۵۳۰ | ||||||||||
| همایون | ۱۵۳۰ | ۱۵۴۰ | ||||||||||
| دوران تصرف افغانها | ۱۵۴۰ | ۱۵۵۵ | ||||||||||
| همایون | ۱۵۵۵ | ۱۵۵۶ | ||||||||||
| اکبرشاه | ۱۵۵۶ | ۱۶۰۵ | ||||||||||
| جهانگیرشاه | ۱۶۰۵ | ۱۶۲۷ | ||||||||||
| شاه جهان | ۱۶۲۷ | ۱۶۵۸ | ||||||||||
| اورنگزیب | ۱۶۵۸ | ۱۷۰۷ | ||||||||||
| بهادرشاه اول | ۱۷۰۷ | ۱۷۱۲ | ||||||||||
| جهاندار شاه | ۱۷۱۲ | ۱۷۱۳ | ||||||||||
| فرخسیار شاه | ۱۷۱۹ | ۱۷۱۹ | ||||||||||
| رفیع الدرجات | ۱۷۱۹ | ۱۷۱۹ | ||||||||||
| رفیع الدولت(شاهجهان دوم) | ۱۷۱۹ | ۱۷۱۹ | ||||||||||
| نیکوسیر | ۱۷۲۰ | ۱۷۲۰ | ||||||||||
| محمد ابراهیم | ۱۷۲۰ | ۱۷۲۰ | ||||||||||
| محمد شاه | ۱۷۱۹ | ۱۷۲۰ | ||||||||||
| محمد شاه (که از نادرشاه افشار شکست خورد.) | ۱۷۲۰ | ۱۷۴۸ | ||||||||||
| احمدشاه بهادر | ۱۷۴۸ | ۱۷۵۴ | ||||||||||
| عالمگیر دوم | ۱۷۵۴ | ۱۷۵۹ | ||||||||||
| شاهجهان سوم | ۱۷۵۹ | ۱۷۵۹ | ||||||||||
| شاه عالم دوم | ۱۷۵۹ | ۱۸۰۶ | ||||||||||
| اکبرشاه دوم | ۱۸۰۶ | ۱۸۳۷ | ||||||||||
| بهدرشاه دوم | ۱۸۳۷ | ۱۸۵۷ | ||||||||||
[ویرایش] منابع
|
||||||||||||||
