شاپور سوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شاپور سوم
شاهنشاه ساسانی
ShapurIIICoinHistoryofIran.jpg
سکه‌ای از شاپور سوم
دوران ۳۸۳ میلادی - ۳۸۸ میلادی
درگذشت ۳۸۸ میلادی
پیش از بهرام چهارم
پس از اردشیر دوم
پدر شاپور دوم
مادر سیتیل‌هورا
فرزندان یزدگرد یکم
دین زرتشتی

شاپور سوم یا شاهپور سوم از ۳۸۳ تا سال ۳۸۸ میلادی، دوازدهمین پادشاه ساسانی و پسر شاپور دوم بود.[۱] در زمان پادشاهی او اعیان قدرت را در اختیار داشتند و اردشیر در واقع دست نشاندهٔ همین نجبا بود و چون به رغم تمایلات تعصب‌آمیز و ضد مسیحی موبدان کوشید تا مگر با امپراتور روم روابط دوستانه برقرار کند، ناخرسندی نجبا را برانگیخت و به تحریک آن‌ها کشته شد.[۱] جانشینان شاپور دوم یعنی برادرش اردشیر دوم و دو پسرش شاپور سوم و بهرام چهارم شاهزادگان ضعیف‌النفسی بودند و در زمان آن‌ها اعیان دولت به آسانی اقتداری را که در عهد شاپور از دست داده بودند، به چنگ آوردند. پادشاه نخستین یعنی اردشیر دوم را اعیان خلع کردند و آن دو نفر دیگر هم به مرگی ناگهانی وفات یافتند.[۲]

رویداد دیگر دوره حکومت شاپور سوم، جنگ او با قبایل عرب است و به این سبب مشهور به «غازی» گردید. این پادشاه تا سال ۳۸۸ سلطنت کرد.[۳]

تقسیم ارمنستان بین ایران و روم[ویرایش]

نقش برجسته شاپور سوم
نقشهٔ ارمنستان ایران بین سال‌های ۳۸۷ تا سال ۵۹۱ میلادی

در سال ۳۸۴ ایران و روم[۴][۵]، ارمنستان را بین خود تقسیم کردند که بخش شرقی آن سهم ایران شد و بخش غربی که کوچکتر بود، نصیب روم گردید، اما در هر دو بخش شاهزادگان اشکانی همچنان فرمانروایان دست نشانده بودند. کشمکشها در باب ارمنستان بین ایران و بیزانس از این پس هم بارها پدید آمد، اما این تقسیم بندی تا پایان عهد ساسانیان، بیش و کم، همچنان معتبر باقی ماند.[۶]

شاپور سوم در تاق بستان[ویرایش]

شاپور دوم و شاپور سوم، در تاق بستان نزدیک کرمانشاه.

کتیبهٔ پهلوی ساسانی، به امر شاپور دوم، در غار کوچک طاق بستان، در کنار نقش دو شاپور ساخته شده و حاکی از اسامی و القاب شاپور دوم و پدر و جد اوست. در سمت چپ کتیبهٔ فوق، کتیبهٔ شاپور سوم است که نام والقاب شاپور سوم و پدر و جد او آورده شده‌است.[۷]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ زرین کوب، ص ۴۵۴
  2. کریستن سن، ص ۲۷۸
  3. قانعی، سعید. پادشاهان ساسانی. پل، ۱۳۸۸. 
  4. پیرنیا، ص ۳۰۷
  5. History of Armenia ویکی‌پدیای انگلیسی، بازدید ۲۲ ژوئن ۲۰۱۰
  6. زرین کوب، ص ۴۵۵
  7. کریستن سن، ص ۷۱

منابع[ویرایش]

  • زرین کوب، عبدالحسین. تاریخ مردم ایران قبل از اسلام. تهران: انتشارات امیر کبیر، ۱۳۶۴
  • کریستن سن، آرتور. ایران در زمان ساسانیان، تهران: انتشارات امیر کبیر، ۱۳۶۷
  • پیرنیا، حسن (مشیرالدوله). تاریخ باستانی ایران. تهران: انتشارات دنیای کتاب، ۱۳۶۲
  • تورج دریایی؛ شاهنشاهی ساسانی

پیوند به بیرون[ویرایش]

پادشاه پیشین:
اردشیر دوم
شاپور سوم
sh h p w h r y 
شاهنشاه ایران

۳۸۳ - ۳۸۸ میلادی

جانشین:
بهرام چهارم