فهرست فرعون‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

این نوشتار فهرستی از فرعونهای مصر باستان را از دوران آغازین دودمانی پیش از هزاره سوم پیش از میلاد تا پایان دودمان بطلمیوسی بر پایه خط زمانی شامل می‌شود.

زمان‌های نوشته شده تقریبی هستند. این فهرست بر پایه بررسی‌های پایگاه داده مصر دیجیتال برای دانشگاه‌ها نوشته شده. این پایگاه داده را موزه مصرشناسی دانشگاه پتری اداره می‌کند. اگر در جایی اطلاعاتی از منبع دیگری آورده شده باشد، نام آن منبع در پانویس نوشته شده است.

دوره‌های تاریخی[ویرایش]

دوره پیش دودمانی: مصر سفلی[ویرایش]

مصر سفلی تشکیل شده از مناطق شمالی رود نیل و دلتای آن است:

نام توضیحات تاریخ (پ. م.)
سکیو تنها از روی سنگ پالرمو شناخته شده ؟
خیو تنها از روی سنگ پالرمو شناخته شده ؟
تیو تنها از روی سنگ پالرمو شناخته شده ؟
تش تنها از روی سنگ پالرمو شناخته شده ؟
نهب تنها از روی سنگ پالرمو شناخته شده ؟
وزنر تنها از روی سنگ پالرمو شناخته شده ؟

دوره پیش دودمانی: مصر علیا[ویرایش]

مصر علیا شامل بخش‌های جنوبی نیل و بیابانهایش می‌شود:

نام توضیح تاریخ (پ. م.)
شاه عقرب یکم قدیمی‌ترین آرامگاه در ام‌القعاب نشان شاه عقرب را دارد ۳۲۰۰؟
ایری هور ۳۱۵۰؟
کا ۳۱۰۰
شاه عقرب دوم ۳۱۰۰
نارمر شاهی که دو مصر را یکپارچه کرد ۳۱۰۰

دودمان یکم[ویرایش]

نام توضیح تاریخ (پ. م.)[۱]
هور آها یا منس منس به احتمالی همان نارمر یا هور آها یا شاه عقرب بوده است. او مصر علیا و سفلی را یکپارچه ساخت ۳۰۳۲-۳۰۰۰
دجر - ۲۹۹۹-۲۹۵۲
مرنیث - -
دجت - ۲۹۵۲-۲۹۳۹
دن - ۲۹۳۹-۲۸۹۲
آنجیب - ۲۸۹۲-۲۸۸۶
سمرخت - ۲۸۸۶-۲۸۷۸
قاعا - ۲۹۱۶-۲۸۹۰

دودمان دوم[ویرایش]

فرمانروایان دودمان دوم میان سال‌های ۲۶۸۶-۲۸۹۰ فرمانروایی کردند:

نام توضیح تاریخ
هوتپ سخموی - ۳۸ سال
رانب - ۳۹ سال
نینت جر - ۴۰ سال
ونگ - ۸ سال
سنج - ۲۰ سال
پریبسن - ۱۷ سال
سخمیب -
خسه‌خموی - ۱۷ تا ۱۸ سال

پادشاهی کهن[ویرایش]

پادشاهی کهن دوره‌ای از تاریخ مصر در هزاره سوم پیش از میلاد است که در آن مصر نخستین پیشرفت‌های عظیم خود در زمینه تمدن و شهرسازی را تجربه کرد. این دوره در بر گیرنده دودمان سوم تا دودمان ششم (۲۱۸۱-۲۶۸۶ پ. م.) است. این دوران پس از خود دوره‌ای از هرج و مرج، از هم گسیختگی، و افول فرهنگی را تجربه کرد که مصرشناسان به آن دوره نخست میانی - یا آنگونه که مصریان نوشته‌اند "دوره نخست بیماری" - می‌گویند.

پایتخت مصر در دوره پادشاهی کهن شهر ممفیس بود؛ جایی که فرعون جوزر در آن دستگاه فرمانروایی خود را برپا کرد. این دوره اما بیشتر به خاطر ساخته شدن تعداد زیادی هرمهای بزرگ و کوچک در آن شناخته شده است. به همین دلیل، پادشاهی کهن را «عصر اهرام» نیز می‌نامند.

دودمان سوم[ویرایش]

دودمان سوم از سال ۲۶۸۶ تا ۲۶۱۳ پ. م. برپا بود.

نام توضیح تاریخ(پ. م.)
جوزر هرم پلکانی را با کمک وزیرش ایمهوتپ ساخت ۲۶۶۸-۲۶۴۹، بررسی‌های رادیوکربنی تاریخ ۲۶۹۱-۲۶۲۵ را نشان می‌دهند[۲]
سخم‌خت - ۲۶۴۹-۲۶۴۳
ساناخت - ۲۶۸۶-۲۶۶۸
خبا - ۲۶۴۳-۲۶۳۷
هونی - ۲۶۳۷-۲۶۱۳

دودمان چهارم[ویرایش]

دودمان چهارم از سال ۲۶۱۳ تا ۲۴۹۸ فرمانروایی کرد. هرم‌های بزرگی چون مجموعه اهرام جیزه در این دوره ساخته شدند.

نام توضیح تاریخ (پ. م.)
سنفرو او هرم خمیده را ساخت؛ هرمی که در میانه خود با تغییر زاویه همراه می‌شود. او را همچنین سازنده نخستین "هرم واقعی" در تاریخ مصر می‌دانند. ۲۶۱۳-۲۵۸۹
خوفو او که در یونانی به نام خئوپس شناخته می‌شود، سازنده هرم بزرگ جیزه است. ۲۵۸۹-۲۵۶۶
جدفرع - ۲۵۶۶-۲۵۵۸
خفرع او سازنده ابوالهول بزرگ جیزه است و هرمی که در جیزه ساخته دومین هرم بزرگ در آن منطقه است ۲۵۵۸-۲۵۳۲
منکورع هرم او در میان اهرام سه‌گانه جیزه سومین هرم و کوچکترین آن‌ها است ۲۵۳۲-۲۵۰۳
شپ‌سسکاف - ۲۵۰۳-۲۴۹۸

دودمان پنجم[ویرایش]

دودمان پنجم مصر از سال ۲۴۹۸ تا ۲۳۴۵ فرمانروایی کرد.

نام توضیح تاریخ (پ. م.)
اوسرکاف در هرم خود در سقاره به خاک سپرده شده ۲۴۹۸-۲۴۹۱
ساحورع او گورستان پادشاهی را به ابو صیر منتقل کرد ۲۴۹۰-۲۴۷۷
نفریرکارع کاکای - ۲۴۷۷-۲۴۶۷
شپسس‌کارع - ۲۴۶۷-۲۴۶۰
نفرفرع - ۲۴۶۰-۲۴۲۵
نیوسررع - ۲۴۲۵-۲۴۲۲
منکاوحور کایو - ۲۴۲۲-۲۴۱۴
جدکارع - ۲۴۱۴-۲۳۷۵
اوناس - ۲۳۷۵-۲۳۴۵

دودمان ششم[ویرایش]

دودمان ششم میان سال‌های ۲۳۴۵ تا ۲۱۸۱ پیش از میلاد فرمانروایی می‌کرد:

نام توضیح تاریخ (پ. م.)
تتی ۲۳۴۵-۲۳۳۳
اوسرکارع ۲۳۳۳-۲۳۳۲
پپی یکم - ۲۳۳۲-۲۲۸۳
مرنرع یکم - ۲۲۸۳-۲۲۷۸
پپی دوم - ۲۲۷۸-۲۱۸۴
نفرکا در دوران پپی دوم فرمانروایی می‌کرد، به گمانی پسرش بوده ۲۲۰۰-۲۱۹۹
نفر بر پایه فهرست تورین دو سال و یک ماه و یک روز پادشاهی کرد ۲۱۹۷-۲۱۹۳
آیا بر پایه فهرست تورین ۴ سال و ۲ ماه پادشاهی کرد ۲۱۹۳-۲۱۷۶
مرنرع دوم پسر پپی که به نوشته فهرست تورین تنها برای ۱ سال فرمانروایی کرد ۲۱۸۴
سیپتاه یکم ۲۱۸۴-۲۱۸۲

دوره نخست میانی[ویرایش]

دوره نخست میانی (۱۱۹۱-۲۱۸۱ پ. م.) دوره‌ای است که از پایان پادشاهی کهن تا آغاز پادشاهی میانه ادامه داشت و در آن یکپارچگی مصر فرو پاشید و فرمانروایان محلی هر یک ادعای استقلال کردند.

در نزدیکی سال ۲۱۶۰ پ. م. تعدادی از شاهان در مصر سفلی تلاش داشتند تا مصر را با مرکزیت هراکلئوپولیس یکپارچه کنند. این تلاش‌ها در هنگامی بود که خط دیگری از فرعون‌ها در مصر علیا، که در تبس فرمانروایی می‌کردند، همین هدف را در ذهن می‌پروراندند. از این رو برخورد این دو گروه اجتناب‌ناپذیر بود.

در ۲۰۵۵ پ. م. یکی از نوادگان فرعون اینتف سوم توانست شاهان هراکلئوپولیس را شکست دهد و دو سرزمین را بار دیگر یکپارچه کند. از این رو منتوهوتپ دوم بنیان‌گذار دودمان یازدهم و نخستین فرعون پادشاهی میانه گشت.

دودمان‌های هفتم و هشتم[ویرایش]

دودمان‌های هفتم و هشتم از ۲۱۸۱ تا ۲۱۶۰ پ. م. در ممفیس فرمانروایی می‌کردند.

نام توضیح تاریخ
نفرکارع یکم -
نچرکارع -
منکارع -
نفرکارع دوم -
نفرکارع نبی -
جدکارع شمای -
نفرکارع خندو -
نفرکامین -
نیکارع -
نفرکارع تررو -
نفرکاهور -
نفرکارع پپیسنب -
نفرکامین آنو -
قاکارع ایبی - ۲۱۶۹-۲۱۶۷
نفرکورع دوم - ۲۱۶۷-۲۱۶۳
نفرکوهور - ۲۱۶۳-۲۱۶۱
نفریرکارع - ۲۱۶۱-۲۱۶۰

دودمان نهم[ویرایش]

دودمان نهم از ۲۱۶۰ تا ۲۱۳۰ پ. م. فرمانروایی می‌کرد. فهرست تورین نام ۱۸ پادشاه دو دودمان نهم و دهم را ذکر کرده. از این میان ۱۲ نام گم شده‌اند و ۴ تا بخشی‌شان سالم مانده.[۳]

نام توضیح تاریخ
مان‌تو می‌نویسد که آختوئس این دودمان را بنیان گذاشت ۲۱۶۰ تا؟
-
نفرکارع سوم -
ختی -
سِنِنح یا سِتوت -
-
مریبرع ختی -
شِد— -
ح— -

دودمان دهم[ویرایش]

دودمان دهم دودمانی محلی در مصر سفلی بود که از ۲۱۳۰ تا ۲۰۴۰ پ. م. فرمانروایی می‌کرد.

نام توضیح تاریخ
مریهاثور - ۲۱۳۰ تا؟
نفرکارع چهارم -
وانکارع (آختوئس سوم) -
مریکارع - تا ۲۰۴۰؟

دودمان یازدهم[ویرایش]

دودمان یازدهم دودمانی محلی با ریشه‌های علیایی داشت که از ۲۱۳۴ تا ۱۹۹۱ پ. م. فرمانروایی می‌کرد.

نام توضیح تاریخ
منتوهوتپ یکم -
اینتف یکم - ۲۱۳۴-۲۱۱۷
اینتف دوم - ۲۱۱۷-۲۰۶۹
اینتف سوم - ۲۰۶۹-۲۰۶۰

پادشاهی میانه[ویرایش]

پادشاهی میانه (۲۰۶۰-۱۸۰۲ پ. م.) دوره‌ای است میان پایان دوره نخست میانی تا آغاز دوره دوم میانی. علاوه بر دودمان دوازدهم، بخشی از دودمان یازدهم نیز در این بازه تاریخی قرار می‌گیرد؛ بازه‌ای که به خاطر افزایش داد و ستد کالا در مصر با کشورهای خارجی شهرت دارد. این داد و ستد البته باعث نفوذ تدریجی هیکسوسها به مصر از راه مرزهای شمالی گشت و تصرف مناطق شمالی مصر توسط آن‌ها و آغاز دوره دوم میانی را در پی داشت.

ادامه دودمان یازدهم[ویرایش]

نام توضیح تاریخ
منتوهوتپ دوم با تصرف همه مناطق مصر در سال ۲۰۴۰، پادشاهی میانه آغاز شد ۲۰۶۰-۲۰۱۰
منتوهوتپ سوم - ۲۰۱۰-۱۹۹۸
منتوهوتپ چهارم - ۱۹۹۷-۱۹۹۱

دودمان دوازدهم[ویرایش]

دودمان دوازدهم میان سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۸۰۲ پیش از میلاد فرمانروایی می‌کرد و توسط مصریان پس از خود به عنوان یکی از پرشکوه‌ترین دودمان‌هایشان معرفی شد.

نام توضیح تاریخ
آمنمهات یکم ۱۹۹۱-۱۹۶۲
سنوسرت یکم - ۱۹۷۱-۱۹۲۶
آمنمهات دوم - ۱۹۲۹-۱۸۹۵
سنوسرت دوم - ۱۸۹۷-۱۸۷۸
سنوسرت سوم قدرتمندترین فرمانروای پادشاهی میانه ۱۸۷۸-۱۸۶۰
آمنمهات سوم - ۱۸۶۰-۱۸۱۵
آمنمهات چهارم - ۱۸۱۵-۱۸۰۷
سوبک‌نفرو از معدود شهبانویان مصر ۱۸۰۷-۱۸۰۲

دوره دوم میانی[ویرایش]

دوره دوم میانی (۱۸۰۲-۱۵۵۰ پ. م.) دوره‌ای از ناآرامی و نبود یکپارچگی در مصر است که میان دو دوره پادشاهی میانه و پادشاهی نوین قرار گفته. در این هنگام هیکسوس، که فرمانروایی‌هایشان دودمان‌های پانزدهم و شانزدهم را تشکیل می‌دهند، بخش شمالی مصر را در اختیار خود گرفته بودند.

دودمان سیزدهم بسیار ضعیف‌تر از دودمان دوازدهم بود و توانایی نگهداری کنترل خود بر همه مصر را نداشت. خاندان محلی حاکم بر خاسو، در زمین‌های مردابی غرب دلتا، رابطه خود با حکومت محلی را گسستند و دودمان چهاردهم را پدید آوردند.

هیکسوس‌ها برای نخستین بار در حوالی سال ۱۷۲۰ پیش از میلاد کنترل شهر اواریس را در دست گرفتند. سالیتیس، بنیان‌گذار دودمان پانزدهم، توانست مناطقی از شمال مصر را در دوره فرمانروایی ددموسه یکم اشغال کند. در همان هنگام که ممفیس به تصرف هیکسوس‌ها درآمد، خاندان‌های محلی بومی در تبس اعلام استقلال کردند و دودمان هفدهم را بنیان گذاشتند. این دودمان در نهایت به سلطه و حضور هیکسوس در مصر پایان داد و شاهانی چون کاموسه آن‌ها را به آسیا بازگرداندند.

دودمان سیزدهم[ویرایش]

بنا بر گفته مان‌تو، دودمان سیزدهم از ۱۸۰۲ تا ۱۶۴۹ پیش از میلاد برای ۱۵۳ یا ۱۵۴ سال فرمانروایی کرد.

نام توضیح تاریخ
سوبک‌هوتپ دوم یا وگاف ۴ سال ۱۸۰۲-۱۷۹۹
آمنمهات پنجم - ۱۷۹۵-۱۷۹۲
آمنی قماعو -
هوتپیب‌رع -
آمنمهات ششم
سمنکارع -
سوبک‌هوتپ دوم -
رنسنب
هور
سجفاکارع
وگاف
خنجر
اینتف پنجم
سوبک‌هوتپ سوم
نفرهوتپ یکم
سوبک‌هوتپ چهارم
سوبک‌هوتپ پنجم
سوبک‌هوتپ ششم
وهیب‌رع ایبیو
مرنفررع ای
مرهوتپ‌رع اینی
سانخن‌رع سوجتو

دودمان چهاردهم[ویرایش]

دودمان چهارم دودمانی محلی در شرق دلتای نیل به مرکزیت خاسو بود که میان سال‌های ۱۷۰۵ تا ۱۶۹۰ پیش از میلاد فرمانروایی می‌کردند.

نام توضیح تاریخ
نهه‌سی ۱۷۰۵
خاخه‌ره‌رع -
نبه‌فاورع - ۱۷۰۴
سهب‌رع؟ -
مرجفارع؟ ۱۶۹۹
سواجکارع؟ -
نبجفارع؟ - ۱۶۹۴
وبنرع؟
_
چفارع؟
وبنرع ۱۶۹۰

موقعیت دو فرعون زیر نامشخص است:

نام توضیح تاریخ
ششی -
یاکوب‌هر -

دودمان پانزدهم[ویرایش]

دودمان پانزدهم از میان مردمان هیکسوس برخاست و تسلطی کوتاه‌مدت بر بیشتر منطقه نیل گستراند. این دودمان میان سال‌های ۱۶۷۴ تا ۱۵۳۵ فرمانروایی می‌کرد.

نام توضیح تاریخ
سالیتیس -
سکیر هار -
خیان ۳۰ تا ۴۰ سال فرمانروایی کرد
آپوپی ۴۰ سال یا بیشتر فرمانروایی کرد
خامودی - ۱۵۵۵-۱۵۴۴

دودمان شانزدهم[ویرایش]

دودمان شانزدهم دودمانی محلی در تبس بود که بنا به گفته کیم ریهولت، برای ۸۰ تا ۱۰۰ سال بر بخشی از مصر فرمانروایی می‌کرد.

نام توضیح تاریخ
_ نام نخستین پادشاه این دودمان در فهرست تورین پاک شده است
چهوتی ۳ سال فرمانروایی کرد
سوبک‌هوتپ هشتم ۳ سال فرمانروایی کرد
نفرهوتپ سوم ۱ سال یا بیشتر فرمانروایی کرد
منتوهوتپ ششم ۱ سال فرمانروایی کرد
نبیریو یکم ۲۶ سال فرمانروایی کرد
نبیریو دوم
سمنرع
ببی‌آنخ ۱۲ سال فرمانروایی کرد
سخم‌رع شدواست

دودمان هفدهم[ویرایش]

دودمان هفدهم در مصر علیا قرار داشت و میان سال‌های ۱۶۵۰ تا ۱۵۵۰ فرمانروایی کرد. با ظهور شاهانی چون تائو دوم ملقب به تائو شجاع و کاموسه، کارزارهای قدرتمندی برای بیرون راندن "اشغالگران" هیکسوس از مصر آغاز شد و در پایان منجر به برآمدن پادشاهی نوین شد.

نام توضیح تاریخ
راهوتپ ۱۶۵۰؟
سوبکم‌سف یکم ۳ سال فرمانروایی کرد
اینتف ششم
اینتف هفتم
سخمرع هروهیرماآت اینتف
سوبکم‌سف دوم
سناختن‌رع اهمسه ۱۵۵۸
تائو دوم ۱۵۵۸-۱۵۵۴
کاموسه ۱۵۵۴-۱۵۴۹

منابع[ویرایش]

  1. Regine Schulz (۲۰۰۲). Egypt: The World of the Pharaohs. Konemann. شابک ‎۳۸۹۵۰۸۹۱۳۳. 
  2. Christopher Bronk Ramsey (۲۰۱۰). «Radiocarbon-Based Chronology for Dynastic Egypt». Science (۳۲۸). بازبینی‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۲. 
  3. «فهرست پادشاهان تورین در دودمان‌های نهم و دهم». بازبینی‌شده در ۱۴ آوریل ۲۰۱۲.