سازمان اکو

برای دیگر کاربردها، اکو (ابهام‌زدایی) را ببینید.

لوگوی اکو

نقشه کشورهای عضو اکو

سازمان همکاری اقتصادی (به انگلیسی: Economic Cooperation Organization)‏، به طور مخفف اکو یک سازمان اقتصادی منطقه‌ای است. سه کشور ایران، پاکستان و ترکیه در سال ۱۳۴۱ (۱۹۶۲) نخستین بار این سازمان را پایه‌ریزی کردند.

این سازمان در ابتدا با نام «آر سی دی» - که نام اختصاری سازمان همکاری عمران منطقهای - است، آغاز به کار کرد. پس از انقلاب ایران (۱۳۵۷) در ایران، کار سازمان با وقفه مواجه شد و در سال ۱۳۶۴ با نام «اکو» حیات خود را از سر گرفت.

پس از فروپاشی شوروی، در سال ۱۳۷۲ کشورهای افغانستان، جمهوری آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان، قرقیزستان، ازبکستان، و تاجیکستان نیز به سازمان اکو پیوستند. این سازمان هم‌اکنون با ده عضو، حدود ۳۳۰ میلیون تن جمعیت و ۸،۶۲۰،۶۹۷ کیلومتر مربع وسعت کشورها، امکانات نفت، گاز و صنعت در اختیار دارد.

طبق اساسنامه این سازمان، اکو برای بهبود شرایط توسعه اقتصادی پایدار کشورهای عضو تلاش می‌کند؛ و برای حذف تدریجی موانع تجاری در این منطقه فعالیت دارد. از دیگر اهداف اکو، تهیه برنامه مشترک برای توسعه منابع انسانی در این ده کشور است. این سازمان هم‌چنین برای تسریع برنامه توسعه حمل و نقل و ارتباطات فعالیت می‌کند. زبان رسمی اکو انگلیسی است و مقر اصلی آن، شهر تهران در ایران است.

اهداف [ویرایش]

ارتقای شرایط برای توسعه اقتصادی پایدار و افزایش سطح زندگی و رفاه مردم.
گسترش تجارت درون منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و حذف موانع تجاری.
تلاش در جهت ادغام تجارت کشورهای منطقه با تجارت جهانی و ارتقای همکاری‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، فنی و علمی.
توسعه زیربناهای حمل و نقل و ارتباطات.
توسعه همگرایی بخش دولتی و خصوصی با تاکید بر آزادسازی اقتصادی.
تدوین برنامه مشترک جهت توسعه منابع انسانی و بهره‌برداری از منابع طبیعی.

تشکیلات [ویرایش]

نشست سران که هر دو سال یکبار جهت اتخاذ رهنمودهای کلی برگزار می‌گردد.
شورای وزیران که بالاترین رکن تصمیم گیری و سیاستگذاری سازمان است و سالی یکبار تشکیل جلسه می‌دهد.
شورای نمایندگان دائم بازوی اجرایی شورای وزیران است و هر ماه در سطح سفرا در تهران تشکیل جلسه می‌دهد.
شورای برنامه ریزی منطقه‌ای سالی یکبار در سطح روسای سازمانهای برنامه‌ریزی کشورهای عضو تشکیل جلسه می‌دهد و وظایفی از قبیل تدوین برنامه‌های عملی برای تحقق اهداف سازمان، بررسی برنامه‌های گذشته و پیشنهاد تشکیل نهادهای منطقه‌ای را به عهده دارد.

معرفي اداره اكو وظيفه اصلي به عنوان مرجع ملي (اصلي) هماهنگ كننده ارتباط نهادها و دستگاه هاي اجرايي با دبيرخانه و نمايندگي دایم ج.ا.ا در اكو. يك يا دو كارشناس با توجه به اهميت و حجم كار در هر يك از مديريت هاي فوق در اداره امور اكو مشغول انجام وظيفه است. بعنوان مثال كليه فعاليت هاي صنعت، كشاورزي و توريسم منطقه از طريق كميته صنعت اداره اكو با نهادهاي داخلي و همچنين نهادهاي خارجي در كشورهاي منطقه هماهنگ مي گردد. هر يك از مديريت هاي سازمان نيز ساليانه كارگاه هاي آموزشي و همچنين اجلاس هايي را در سطح كارشناسي، مقامات ارشد و وزرا برگزار مي كنند. دبيرخانه اكو

مقر دبيرخانه سازمان در تهران است. دبيرخانه مسوول هماهنگي و نظارت بر اجراي فعاليت هاي اكو و كمك به برگزاري نشست ها مي باشد. دبيرخانه متشكل از دبيركل، معاونين، مديران و كاركنان است. شوراي وزيران از ميان نامزدهاي انتخاب شده از سوي كشورهاي عضو دبيركل را براي يك مدت سه ساله غير قابل تمديد انتخاب مي نمايد. دبيركل بالاترين مقام اجرايي سازمان مي باشد. منبع: سایت وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران و دبیرخانه اکو

شرایط عضویت [ویرایش]

شرایط عضویت در اکو همجواری با منطقه‌است.

علل عدم موفقیت کشورهای عضو [ویرایش]

عدم موفقیت کشورهای عضو این سازمان در تداخل منافع، اختلافات سیاسی و... است.

نشست سران [ویرایش]

دهمین نشست سران اکو در ۲۱ اسفند ۱۳۸۷ در تهران برگزار شد. در این نشست یکروزه، ریاست سازمان اکو از الهام علی‌اف رئیس جمهوری آذربایجان به محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهوری ایران منتقل شد. ریاست اکو یکساله‌است.

یازدهمین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان اکو دیماه ۱۳۸۹ به ریاست رئیس‌جمهور کشورمان در کاخ "چراغان " استانبول برکزار شد و کشورمان که ریاست دوره‌ای این اجلاس را برعهده داشت، این مسئولیت را به ترکیه واگذار کرد.

دبیر کل‏‎‎‎ها [ویرایش]

#	دبیر کل	دوران دبیر کلی
#	دبیر کل	از	تا
۱	علیرضاسالاری	۱۹۸۸	۱۹۹۲
۲	شمشاد احمد	۱۹۹۲	۱۹۹۶
۳	اوندر اوزار	۱۹۹۶	۲۰۰۰
۴	عبدالرحیم گواهی	آگوست ۲۰۰۰	ژوئیه ۲۰۰۲
۵	سید مجتبی ارسطو	ژوئیه ۲۰۰۲	آگوست ۲۰۰۳
۶	بکژاسار نربایف	آگوست ۲۰۰۳	ژانویه ۲۰۰۴
۷	اشکات اورازبای	ژانویه ۲۰۰۴	آگوست ۲۰۰۶
۸	خورشید انور	آگوست ۲۰۰۶	آگوست ۲۰۰۹
۹	محمدیحیی معروفی	آگوست ۲۰۰۹	اکنون
منبع		وب‌گاه رسمی اکو