زبان ترکی استانبولی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ترکی استانبولی
Türkçe
تلفظ [ˈtyɾct͡ʃɛ] ( گوش بدهید)
سخن‌گویان ترکیه، آلمان، بلاروس، مقدونیه, قبرس شمالی, یونان,[۱] جمهوری آذربایجان,[۲] کوزوو, رومانی، عراق[۳]
کل سخن‌گو ۶۲ تا ۸۰ میلیون
خانواده‌های زبانی تُرکی
  • اُغوز
    • اُغوز غربی
      • ترکی استانبولی
Standard forms
گویش‌ها
رسم‌الخط لاتین (الفبای ترکی استانبولی)
ترکی استانبولی بریل
وضعیت رسمی
زبان رسمی در  ترکیه
 جمهوری ترک قبرس شمالی (به رسمیت شناخته شده توسط ترکیه)
 قبرس
 کوزوو (لغو در سال ۱۹۹۹)[۴]
زبان اقلیت  مقدونیه (به رسمیت شناخته شده)
 رومانی (به رسمیت شناخته شده)[۵]
تنظیم کننده فرهنگستان زبان ترکی استانبولی
کدهای زبان
ISO 639-1 tr
ISO 639-2 tur
ISO 639-3 tur

ترکی استانبولی (به ترکی استانبولی: Türkçe و یا Türkiye Türkçesi) یکی از زبان‌های شاخه جنوب غربی یا گروه اوغوز، زبان‌های ترکی است که ۸۳،۰۰۰،۰۰۰ نفر در سراسر جهان به عنوان زبان نخست یا دوم با آن سخن می‌گویند[۶] [۷] [۸] [۹] این زبان رایج‌ترین زبان از شاخه‌ی زبان‌های ترکی می‌باشد. جغرافیای آن شامل ترکیه و قبرس شمالی و قسمت‌های کوچکی در عراق، یونان، بلغارستان، جمهوری مقدونیه، کوزوو، آلبانی و دیگر قسمت‌های شرقی اروپا را شامل می‌ود. سالانه جمعیت بسیاری نیز از ترکیه به غرب اروپا و بویژه آلمان مهاجرت می‌کنند که موجب تکلم ترکی در آن مناطق می‌گردد.

ریشهٔ زبان ترکی را می‌توان در آسیای مرکزی جست. با گسترش قلمرو امپراتوری عثمانی این زبان که زبان رسمی آن‌ها بود اصلاحات بسیاری می‌یافت. به طور مثال آتاتورک (اولین رییس جمهور ترکیه) در سال ۱۹۲۸، الفبای عثمانی را با الفبای آوایی لاتین جایگزین نمود و کلمات بیشمار عربی، فارسی و... را از این زبان حذف نمود.[۱۰]

الفبای ترکی استانبولی[ویرایش]

آتاترک و تدریس نمادین ۲۹ حرف جدید ترکی در شهر سینوپ ۱۹۲۸ میلادی

الفبای ترکی استانبولی، از بیست و نه حرف از حروف لاتین تشکیل شده است. که با تغییرات جزئی بصورت الفبای ترکی در آمده است. تغییر خط و جایگزینی حروف لاتین به جای حروف عربی با قانون شماره ۱۳۵۳ که در سال ۱۹۲۸ میلادی به تصویب رسید و مقرر گردید که حروف الفبای عربی، از مجموعه سازمانی الفبا و زبان کشور ترکیه نسخ و به جای آن ۲۹ حرف از حروف لاتین جایگزین گردد. بدین طریق سیستم نوشتاری ترکیه از ترکی عثمانی به ترکی لاتین (Latince yazılan türkçe) تغییر یافت. این حروف عبارتند از:

A a, B b, C c, Ç ç, D d, E e, F f, G g, Ğ ğ, H h, I ı, İ i, J j, K k, L l M m, N n, O o, Ö ö, P p, R r, S s, Ş ş, T t, U u, Ü ü, V v, Y y, Z z

واژه نامه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "The Muslim Minority of Greek Thrace". 
  2. Taylor & Francis Group (2003). Eastern Europe, Russia and Central Asia 2004. Routledge. p. 114. ISBN 978-1-85743-187-2. Retrieved 2008-03-26. 
  3. Encyclopaedia Britannica, Expo 70 Edition Vol 12, p.529
  4. "Kosova: Turkish Becomes Official Language". 2006-09-25. Retrieved 2013-01-11. 
  5. "Recognized Minority Languages of Romania". Conventions.coe.int. Retrieved 2011-11-03. 
  6. European Commission (2006). "Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Survey)"
  7. Katzner
  8. Turkish Language Program" , Syracuse University"
  9. Ethnologue report for Southern
  10. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «[:en:Turkish_language Turkish_language]»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

Wikipedia
ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد به زبان ترکی استانبولی موجود است.