اقتصاد خرد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

اقتصاد خرد (به انگلیسی: Microeconomics) شاخه‌ای از علم اقتصاد است که به مطالعه منحصر به فرد اقتصاد، تجزیه و تحلیل بازار، رفتار مصرف‌کنندگان و خانوارها و بنگاه‌ها می‌پردازد و اساس آن مدل‌های ریاضی است. در اقتصاد خرد چگونگی رفتار انسان‌ها و انتخاب‌هایشان را در سطح واحدهای خرد یا کوچک اقتصادی مانند یک فرد، یک بنگاه، یک صنعت یا بازار یک کالای خاص بررسی می‌کند و به چگونگی تعامل بین خریداران و مصرف‌کنندگان و عوامل مؤثر در انتخاب خریداران می‌پردازد. اقتصاد خرد به‌خصوص به الگوی عرضه و تقاضا برای کالاها و خدمات و همچنین تعیین قیمت خروجی در بازارهای خاص توجه دارد و معمولاً در بازارهایی که در آن کالاها در حال خرید و فروش هستند کاربرد دارد.

تفاوت بین اقتصاد خرد و کلان[ویرایش]

اقتصاد خرد یا اقتصاد میکرو راجع به رفتارهای گروه های انفرادی است، حال آنکه اقتصاد کلان یا ماکرو، رفتارهای اقتصادی در سطح کلی را مورد بررسی قرار می دهد. اقتصاد خرد، مباحثی چون رفتار مصرف کنند، رفتار تولید کننده و چگونگی تعیین قیمت در بازارهای مختلف را دربر می گیرد. حال آنکه اقتصاد کلان، تغییرات متغیرهای اقتصادی از قبیل درآمد ملی، سطح اشتغال و سطح عمومی قیمت ها را مورد مطالعه و تحلیل قرار می دهد.[۱]

تعاریف اولیه[ویرایش]

  • کالای مکمل و کالای جانشین: کالاهای مکمل کالاهایی هستند که به موازات یکدیگر مورد تقاضا واقع می شوند، مثل اتوموبیل و لاستیک اتومبیل. کالاهای جانشین به آن دسته از کالاها اطلاق می شود که بتوان جانشین یکدیگر شودند مثل فندک به جای کبریت.[۲]
  • کالای مادی و کالای غیرمادی: کالا ها بر دو نوع هستند. یا مادی اند (مثل نان و کره و اتومبیل) یا غیرمادی اند، یعنی خدماتی هستند (مثل خدمات مشاوره‌ای، خدمات بانکی و بیمه).[۳]

اهداف اقتصاد خرد[ویرایش]

یکی از اهداف اقتصاد خرد بررسی بازار و برقرار کردن یک رابطهٔ نسبی پولی بین کالاها و خدمات است. همچنین به بررسی موارد شكست بازار (مواردی كه بازار قادر به تولید نتیجهٔ مطلوب و درخور نبوده) می‌پردازد و تئوری‌هایی را برای داشتن یک بازار رقابتی شرح می‌دهد.

در نظریه عرضه و تقاضا معمولاً فرض بر این قرار داده می‌شود که فضا کاملاً رقابتی است. این بدین معناست که خریداران و فروشندگان بسیاری در بازار وجود دارند و هیچ کدام از آنها نمی‌توانند بر قیمت‌ها تأثیر بگذارند. درمعادلات زندگی واقعی این فرض با مشکل مواجه است زیرا بسیاری از خریداران و فروشندگان این توانایی را دارند که بر قیمت‌ها تأثیرگذار باشند. در خصوص نظریهٔ عرضه و تقاضا در اغلب موارد تجزیه و تحلیل پیچیده‌ای نیاز است تا بتوان یک مدل عرضه و تقاضا ارائه داد.

زمینه‌های مهم در علم اقتصاد خرد[ویرایش]

اقتصاد خرد خود به سه بخش تقسیم می شود: برقراری تعادل عمومی، انتخاب تحت عدم اطمینان، تئوری بازیها و در نظر گرفتن کشش عرضه و تقاضا درون سیستم بازار.

قانون تقاضا و عرضه[ویرایش]

آلفرد مارشال، اقتصاد دان برجسته انگلیسی

بازار رقابت کامل، بازاری است که در آن تعداد زیادی فروشنده، کالاهای مشابه را به تعداد زیادی خریدار عرضه می کنند. قیمت در بازار به وسیله عرضه و تقاضا تعیین می شود. آلفرد مارشال، عرضه و تقاضا را به دو لبه قیچی تشبیه می کند که برای بریدن پارچه لازم است. او معتقد است که عرضه و تقاضا مانند دو تیغ قیچی، به یکدیگر کمک کرده، قیمت کالاها در بازار را تعیین می کنند. عرضه منعکس کنند شرایط کمیابی و تقاضا بیان کننده خواسته ها و نیاز افراد می باشند. اگر کالایی کمیاب باشد ولی کسی تمایلی برای خرید آن نداشته باشد، واضح است که آن کالا نمی تواند قیمتی داشته باشد.[۴]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • محتشم دولتشاهی، طهماسب. مبانی علم اقتصاد، اقتصاد خرد، اقتصاد کلان. تهران: انتشارات خجسته، 1387. شابک ‎۹۶۴-۹۰۱۱۹-۵-۱. 

ویکی‌پدیای انگلیسی http://en.wikipedia.org/wiki/Microeconomics

Mas-Colell, Andreu, Michael D. Whinston & Jerry R. Green: Microeconomic Theory; دانشگاه آکسفورد Press.

اقتصاد چیست؟، محمد مهدی بهکیش، نشر نی، چاپ دوم،۱۳۸۱

Rubinstein, Ariel: Lecture Notes in Microeconomic Theory; Princeton University Press

طبیبیان، محمد: اقتصاد خرد پیشرفته (مباحثی از مبانی نظری و کاربرد آن)؛ انتشارات پیشبرد.

جستارهای وابسته[ویرایش]