رئیس‌جمهور ترکیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ریاست جمهوری ترکیه
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı forsu.svg
نشان رئیس جمهور ترکیه
متصدی فعلی
رجب طیب اردوغان

از ۶ شهریور ۱۳۹۳
لقب محترم
گمارنده مجلس بزرگ ملی ترکیه
مدت تصدی ۵ سال، یکبار تمدیدپذیر
نخستین متصدی مصطفی کمال آتاترک
بنیادگذاری مصطفی کمال آتاترک
وبگاه tccb.gov.tr

رئیس‌جمهور ترکیه عالیترین مقام سیاسی کشور ترکیه است. با توجه به نظام پارلمانی در جمهوری ترکیه مقام ریاست جمهوری ترکیه بیشتر یک مقام تشریفاتی است، اما قانون اساسی ترکیه اختیاراتی همچون حق وتوی مصوبات پارلمان و انتصاب مقام‌های دولتی از جمله قضات و رؤسای دانشگاه‌ها را به او بخشیده است. او در عین حال فرمانده کل قوا نیز محسوب می‌شود.

انتخاب رییس جمهور[ویرایش]

انتخاب رییس جمهوری توسط مجلس بزرگ ملی فرایندی پیچیده دارد و رای گیری می‌تواند تا چهار مرحله ادامه داشته باشد.

رییس جمهوری با رای دست کم دو سوم نمایندگان مجلس ملی برای دوره‌ای پنج ساله انتخاب می‌شود (قبلاً این مدت ۷ سال بود ولی در سال ۲۰۰۷ به ۵ سال تقلیل یافت) و در صورتی که هیچیک از نامزدهای احراز این سمت نتواند در دو دور اول رای گیری به این حد نصاب دست یابد، دور سوم رای گیری برگزار می‌شود و دارنده اکثریت مطلق آرابه ریاست جمهوری می‌رسد.

در صورتی که حتی در این مرحله نیز هیچیک از نامزدها نتواند دست کم به اکثریت مطلق دست یابد، دور چهارم رای گیری برگزار می‌شود و نامزد دارای بیشترین تعداد آرا رییس جمهوری ترکیه اعلام می‌شود.

اختیارات رییس جمهور[ویرایش]

رییس جمهوری می‌تواند قوانین مصوب پارلمان را برای بررسی مجدد به پارلمان بازگرداند و برای اصلاح یا لغو برخی از قوانین فرمان برگزاری همه پرسی صادر کند.

رییس جمهوری از سوی مجلس بزرگ ملی (پارلمان) فرماندهی عالیه نیروهای مسلح ترکیه را در دست دارد و انتصاب رییس ستاد مشترک از جمله اختیارات اوست.

ریاست شورای امنیت ملی نیز بر عهده رییس جمهوری است و در صورت لزوم، وی حق دارد با اعلام وضعیت اضطراری، برای دوره‌ای معین قوانینی را به صورت فرمان‌های ریاست جمهوری صادر کند و به اجرا بگذارد.

انتصاب اعضای شورای آموزش عالی و روسای دانشگاه‌های ترکیه و همچنین قضات دادگاه قانون اساسی، اعضای شورای دولتی و تعدادی دیگر از مقامات ارشد قضایی نیز از دیگر اختیارات اوست.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]