لیره ترک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
لیره ترک
1 Coin
Turkish lira symbol 8x10px.png1 Coin
کد ایزو ۴۲۱۷ TRY (TRL was used before 2005)
استفاده‌کنندگان  ترکیه
 جمهوری ترک قبرس شمالی
تورم ۷.۳۱% CPI, ۱.۸۸% PPI
منبع Central Bank of the Republic of Turkey
یکا جزء
1/100
نشان Turkish lira symbol black.svg[۱]
سکه‌ها
استفادهٔ متداول 5kr, 10kr, 25kr, 50kr, Turkish lira symbol 8x10px.png1
استفادهٔ به‌ندرت 1kr
اسکناس‌ها Turkish lira symbol 8x10px.png5, Turkish lira symbol 8x10px.png10, Turkish lira symbol 8x10px.png20 Turkish lira symbol 8x10px.png50 Turkish lira symbol 8x10px.png100 Turkish lira symbol 8x10px.png200
بانک مرکزی بانک مرکزی جمهوری ترکیه
وب‌گاه [http://www.tcmb.gov.tr www.tcmb.gov.tr]
چاپخانه CBRT Banknote Printer
وب‌گاه [http://www.tcmb.gov.tr www.tcmb.gov.tr]
ضراب‌خانه Turkish State Mint
وبگاه [http://www.darphane.gov.tr www.darphane.gov.tr]

لیره ترک (نشان:Turkish lira symbol 8x10px.png با کد ایزوی 4217 TRY) یکای پول کشورهای ترکیهترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی جمهوری ترک قبرس شمالی می باشد. یکای زیرین لیره کروش میباشد. هر صد کروش مساوی یک لیره می باشد. چاپ پول در ترکیه بر عهده به بانک مرکزی ترکیه میباشد.[۲]

از تاریخ۳۱ ژانویه ۲۰۰۵ صفر از چرخش پولی پاک شد و از آن پس به آن لیره ترک جدید یا YTL (به ترکی استانبولی: Yeni Türk lirası) گفته شد. و از تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۰۹ از YTL به TL تغییر کرد.

تاکنون بر روی پولبرگ های لیره فقط نگاره آتاتورک و عصمت اینونو نقش بسته اند. البته عصمت اینونو فقط یک رییس جمهور بین سالهای 1938 تا 1950 بود.[۳]

تاریخچه[ویرایش]

برای اولین بار لیره به دستور عبدالمجید یکم در پنجم ژانویه 1843 با نام لیره عثمانی زده شد. سکه عثمانی به نام لیره زرد نامیده میشد.[۴]

انتشارات[ویرایش]

نسخه یکم[ویرایش]

نسخه
اول (سریE۱) سال ۱۹۲۷
تصویر ارزش ابعاد رنگ اصلی شناخت
جلو پشت جلو پشت
E1 1 TL ön yüz.JPG یک لیره 90 × 166 mm سبز زیتونی ساختمان مجلس، قلعه آنکارا, karasabanla çift süren bir köylü ساختمان سابق نخست وزیری
E1 5 TL ön yüz.jpg E1 5 TL arka yüz.JPG پنج لیره 94 × 170 mm آبی تیره قلعه آنکارا و ساختمان مجلس، یک بزقورت آق کؤپرو
E1 10 TL ön yüz.jpg E1 10 TL arka yüz.JPG ده لیره 99 × 175 mm افلاطون قلعه آنکارا و تصویر یک بزقورت نمایی از قلعه آنکارا
E1 50 TL ön yüz.jpg E1 50 TL arka yüz.jpg پنجاه لیره 108 × 185 mm قهوه‌ای و سبز زیتونی موتیفی در وسط و تصویری از آتاترک در راست Afyon şehrinden bir görünüm
E1 100 TL ön yüz.jpg E1 100 TL arka yüz.jpg صد لیره 112 × 189 mm سبز زیتونی [[پرتره مصطفی کمال آتاترک تصویری از یک روستا
E1 500 TL ön yüz.jpg E1 500 TL arka yüz.jpg پانصد لیره 120 × 194 mm قهوه‌ای و زرد Solda Sivas Gökmedrese, sağda Atatürk portresi Sivas şehrinden bir görünüm
E1 1000 TL ön yüz.jpg E1 1000 TL arka yüz.jpg هزار لیره 124 × 201 mm آبی تیره Atatürk portresi Sakarya demiryolu hattı
منابع: TCMB - Turkish Banknotes.info

نسخه دوم[ویرایش]

سری دوم (E2 serisi) (1937 - 1942)
نگاره ارزش ابغاد رنگ اصلی Bilgi تاریخ
روی پشت Önyüz Arkayüz Tedavüle çıkarılışı Tedavülden çekilişi
50 Kurus on.jpg
50 Kurus arka.jpg
پنجاه کروشی 55 × 125 mm Ön yüz : Sarı ve açık yeşil
Arka yüz : Yeşil ve kahverengi
عصمت اینونو'nün portresi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Eski İdare Merkezi Binası 26 Haziran 1944 1 Ağustos 1947
1 Turk Lirası on.jpg
1 Turk Lirası arka.jpg
یک لیری 60 × 135 mm Mor Boğaziçi'nden bir görünüm 25 Nisan 1942 1 Ağustos 1947
2 Bucuk Turk Lirası on.jpg
2 Bucuk Turk Lirası arka.jpg
دو نیم لیر 65 × 145 mm Zeytuni yeşil Atatürk portresi Ankara Zafer Anıtı 25 Nisan 1939 15 Temmuz 1952
5 Turk Lirası on.jpg
5 Turk Lirası arka.jpg
پنج لیری 70 × 155 mm Ön yüz : Mavi
Arka yüz : Yeşil
Güvenlik Anıtı 15 Ekim 1937 10 Kasım 1952
E-2 10 TL on.jpg
E-2 10 TL arka.jpg
ده لیری 75 × 165 mm Kiremit rengi Ankara Kalesi'nden bir görünüm 16 Mayıs 1938 2 Haziran 1952
123px 123px پنچاه لیری 80 × 175 mm Eflatun Ankara keçileri 1 Nisan 1938 2 Haziran 1952
130px 130px سد لیری 85 × 185 mm Koyu kahverengi داردانل'ndan bir görünüm 1 Mart 1938 15 Ekim 1942
137px 137px پانسد لیری 90 × 195 mm Zeytuni yeşil Rumelihisarı'ndan bir görünüm 15 Haziran 1939 24 Nisan 1946
137px 137px عصمت اینونو'nün portresi 18 Kasım 1940 24 Nisan 1946
144px 144px هزار لیری 95 × 205 mm Arduvaz mavisi Atatürk portresi Güvenlik Anıtı 15 Haziran 1939 24 Nisan 1946
144px 144px عصمت اینونو'nün portresi 18 Kasım 1940 24 Nisan 1946
Kaynaklar: TCMB - Turkish Banknotes.info

نسخه سوم[ویرایش]

Üçüncü emisyon (E3 serisi) (1942 - 1947)
Resim Değeri Boyutları Ana rengi Bilgi Tarih
Önyüz Arkayüz Önyüz Arkayüz Tedavüle çıkarılışı Tedavülden çekilişi
102px 102px 2,5 Lira 65 × 145 mm Eflatun ve kahverengi عصمت اینونو'nün portresi Ankara Halkevi 27 Mart 1947 15 Temmuz 1952
109px 109px 10 Lira 65 × 155 mm Turuncu ve bej Mahalli giysiler içinde üç Türk köylü kadını 15 Ocak 1942 1 Nisan 1950
123px 123px 50 Lira 80 × 175 mm Ön yüz : Eflatun ve yeşil
Arka yüz : Eflatun
Ankara keçileri 25 Nisan 1942 1 Aralık 1951
123px 123px 100 Lira 75 × 175 mm Kahverengi Üzüm salkımı tutan kız 15 Ağustos 1942 25 Nisan 1946
130px 130px 500 Lira 85 × 185 mm Zeytuni yeşil Ankara Sanat Okulu'nda uygulamalı ders yapan öğrenciler 24 Nisan 1946 15 Nisan 1953
137px 137px 1.000 Lira 95 × 195 mm Mavi İzciler 24 Nisan 1946 15 Nisan 1953
Kaynaklar: TCMB - Turkish Banknotes.info

نسخه چهارم[ویرایش]

Dördüncü emisyon (E4 serisi) (1947 - 1948)
Resim Değeri Boyutları Ana rengi Bilgi Tarih
Önyüz Arkayüz Önyüz Arkayüz Tedavüle çıkarılışı Tedavülden çekilişi
116px 116px 10 Lira 75 × 165 mm Kırmızı عصمت اینونو'nün portresi Sultan Ahmet Çeşmesi 17 Şubat 1947 2 Haziran 1952
127px 127px 100 Lira 83 × 181 mm Yeşil روملی حصار'ndan bir görünüm 18 Temmuz 1947 10 Ekim 1952
Kaynaklar: TCMB - Turkish Banknotes.info

نسخه پنجم[ویرایش]

Beşinci emisyon (E5 serisi) (1952 - 1971)
Resim Değeri Boyutları Ana rengi Bilgi Tarih
Önyüz Arkayüz Önyüz Arkayüz Tedavüle çıkarılışı Tedavülden çekilişi
102px 102px 2,5 Lira 65 × 145 mm Kırmızımtrak eflatun Atatürk portresi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İdare Merkezi Ankara Eski Binası 15 Temmuz 1952 20 Ekim 1966
105px 105px 5 Lira 68 × 150 mm Mavi Fındık toplayan köylü kızları 10 Kasım 1952 8 Ocak 1968
109px 109px 10 Lira 71 × 155 mm Yeşil Edirne Meriç Köprüsü 2 Haziran 1952 4 Temmuz 1966
112px 112px 50 Lira 74 × 160 mm Kahverengi Ulus'taki Zafer Anıtı'ndan bir figür 1 Aralık 1951 7 Mayıs 1979
119px 119px 100 Lira 80 × 170 mm Zeytuni yeşil Gençlik Parkı'ndan bir görünüm 10 Ekim 1952 12 Nisan 1976
119px 119px 500 Lira 80 × 170 mm Kahverengi İstanbul Sultan Ahmet Camii, Dikilitaş ve Hipodrom 15 Nisan 1953 1 Eylül 1976
110px 119px 1.000 Lira 80 × 170 mm Eflatun روملی حصار'ndan Boğaziçi'nin bir görünümü 15 Nisan 1953 7 Mayıs 1979
Kaynaklar: TCMB - Turkish Banknotes.info

نسخه ششم[ویرایش]

Altıncı emisyon (E6 serisi) (1966–1983)
Resim Değeri Boyutları Ana rengi Bilgi Tarih
Önyüz Arkayüz Önyüz Arkayüz Tedavüle çıkarılışı Tedavülden çekilişi
95px 95px 5 Lira 135 × 60 mm Eflatun Atatürk portresi Manavgat Şelalesi'nden bir görünüm 8 Ocak 1968 16 Mayıs 1983
98px 98px 10 Lira 140 × 65 mm Zeytuni yeşil Kız Kulesi 4 Temmuz 1966 21 Eylül 1981
100px 100px 20 Lira 143 × 66 mm Kırmızı آنت‌کابیر 15 Haziran 1966 21 Ağustos 1987
112px 112px 50 Lira 160 × 71 mm Açık kahverengi سرای توپقاپی'ndaki Mermer Çeşme 9 Nisan 1976 21 Ağustos 1987
119px 119px 100 Lira 170 × 77 mm Ön yüz : Yeşil
Arka yüz : Kahverengi
کوه آرارات 15 Mayıs 1972 5 Mayıs 1986
119px 119px 500 lira 170 × 80 mm Zeytuni yeşil ve mavi دانشگاه استانبول Girişi 1 Eylül 1971 15 Haziran 1984
119px 119px 1000 lira 170 × 82 mm Mor Boğaziçi Köprüsü 29 Mayıs 1978 29 Eylül 1986
Kaynaklar: TCMB - Turkish Banknotes.info

نسخه هفتم[ویرایش]

سال 1980[ویرایش]
Yedinci emisyon (E7 serisi) (1979 - 1989)
Resim Değeri Boyutları Ana rengi Bilgi Tarih
Önyüz Arkayüz Önyüz Arkayüz Tedavüle çıkarılışı Tedavülden çekilişi
85px 85px 10 Lira 122 × 55 mm Pembe ve zeytuni yeşil Atatürk portresi Atatürk'e çiçek sunan çocuk öğrenci grubu 25 Aralık 1979 21 Ağustos 1987
92px 92px 100 Lira 131 × 61 mm Erguvan ve kahverengi Ankara Kalesi, محمد عاکف ارسوی'un portresi, müze haline getirilen Ankara'daki evi ve مارش استقلالmızın ilk iki dörtlüğü 26 Aralık 1983 21 Ağustos 1989
98px 98px 500 Lira 140 × 72 mm Mavi İzmir Saat Kulesi 1 Temmuz 1983 21 Ağustos 1989
98px 98px 1 000 Lira 140 × 72 mm Mor محمد دوم ve İstanbul 31 Mart 1986 3 Ağustos 1992
98px|1. versiyon 98px|1. versiyon 5.000 Lira 140 × 72 mm Kahverengi, oranj ve mavi Mevlana Müzesi ve Muhammed Celaleddin-i Rumi figürü 2 Kasım 1981 31 Ocak 1994
102px|2. ve 3. versiyon 102px|2. ve 3. versiyon 146 × 72 mm Kahverengi ve yeşil 29 Temmuz 1985 31 Ocak 1994
102px|4. versiyon 102px|4. versiyon Afşin Elbistan Termik Santrali 28 Mayıs 1990 31 Ocak 1994
102px 102px 10 000 lira 146 × 72 mm Ön yüz : Mor ve yeşil
Arka yüz : Yeşil
معمار سنان ve مسجد سلیمیه 25 Ekim 1982 15 Aralık 1995
106px 106px 20 000 lira 152 × 76 mm Ön yüz : Bordo kırmızı
Arka yüz : Mor
Ankara Merkez Bankası Genel Müdürlük Binası 9 Mayıs 1988 9 Eylül 1997
106px 106px 50 000 lira 152 × 76 mm Yeşil مجلس ملی کبیر ترکیه binası 15 Mayıs 1989 5 Kasım 1999
Kaynaklar: TCMB - Turkish Banknotes.info
سال 1990[ویرایش]
Yedinci emisyon (E7 serisi) (1990–2005)
Resim Değeri Boyutları Ana rengi Bilgi Tarih
Önyüz Arkayüz Önyüz Arkayüz Tedavüle çıkarılışı Tedavülden çekilişi
111px 111px 100 000 lira 158 × 76 mm Kahverengi ve yeşil Atatürk portresi Atatürk'e çiçek sunan öğrenci grubu 11 Kasım 1991 4 Kasım 2001
111px 111px 250 000 lira 158 × 76 mm Mavi Kızılkule 2 Ekim 1992 1 Ocak 2006
112px 112px 500 000 lira 160 × 76 mm Mor Çanakkale Şehitleri Anıtı 18 Mart 1993 1 Ocak 2006
112px 112px 1 000 000 lira 160 × 76 mm Bordo ve mavi Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali 16 Ocak 1995 1 Ocak 2006
113px 113px 5 000 000 lira 162 × 76 mm Pastel sarı ve yeşilimsi kahverengi آنت‌کابیر 6 Ocak 1997 1 Ocak 2006
113px 113px 10 000 000 lira 162 × 76 mm Ön yüz : Kırmızı
Arka yüz : Mavi ve kırmızı
Piri Reis Haritası 5 Kasım 1999 1 Ocak 2006
113px 113px 20 000 000 lira 162 × 76 mm Yeşil Efes Antik Kenti 5 Kasım 2001 1 Ocak 2006
Kaynaklar: TCMB - Turkish Banknotes.info

نسخه هشتم[ویرایش]

Sekizinci emisyon (E8 serisi) (2005 - 2009)
Resim Değeri Boyutları Ana rengi Bilgi Tarih
Önyüz Arkayüz Önyüz Arkayüz Tedavüle çıkarılışı Tedavülden çekilişi
112px 112px 1 lira 160 × 76 mm Bordo ve mavi Atatürk portresi Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
113px 113px 5 lira 162 × 76 mm Pastel sarı ve yeşilimsi kahve آنت‌کابیر 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
113px 113px 10 lira 162 × 76 mm Ön yüz : Kırmızı
Arka yüz : Mor ve kırmızı
Piri Reis Haritası 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
113px 113px 20 lira 162 × 76 mm Yeşil Efes 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
106px 106px 50 lira 152 × 81 mm Ön yüz : Turuncu
Arka yüz : Açık Kahverengi ve Turuncu
کاپادوکیه 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
110px 110px 100 lira 158 × 81 mm Mavi İshak Paşa Sarayı 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
Kaynaklar: TCMB - Turkish Banknotes.info

نسخه نهم[ویرایش]

Sekizinci emisyon (E8 serisi) (2005 - 2009)
Resim Değeri Boyutları Ana rengi Bilgi Tarih
Önyüz Arkayüz Önyüz Arkayüz Tedavüle çıkarılışı Tedavülden çekilişi
112px 112px 1 lira 160 × 76 mm Bordo ve mavi Atatürk portresi Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
113px 113px 5 lira 162 × 76 mm Pastel sarı ve yeşilimsi kahve آنت‌کابیر 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
113px 113px 10 lira 162 × 76 mm Ön yüz : Kırmızı
Arka yüz : Mor ve kırmızı
Piri Reis Haritası 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
113px 113px 20 lira 162 × 76 mm Yeşil Efes 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
106px 106px 50 lira 152 × 81 mm Ön yüz : Turuncu
Arka yüz : Açık Kahverengi ve Turuncu
کاپادوکیه 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
110px 110px 100 lira 158 × 81 mm Mavi İshak Paşa Sarayı 1 Ocak 2005 1 Ocak 2010
Kaynaklar: TCMB - Turkish Banknotes.info

لیره جدید[ویرایش]

لیره جدید ترکیه یا به اختصار YTL که مخفف Yeni Türk Lirası (ترکی) می‌باشد، واحد پول ترکیه است. تورم این پول در ترکیه ۸٫۸ درصد در سال است.[۵] از آغاز سال ۲۰۰۹ میلادی واحد پول ترکیه که به صورت موقت لیره جدید ترک نامیده می‌شد دوباره به واحد پول لیره ترک، Türk Lirası بازگشت. به این ترتیب از ابتدای سال ۲۰۰۹ واحد پول ترکیه "لیره ترک" نامیده می‌شود

تصاویر[ویرایش]

Banknotes of Emission 8
تصویر Value ابعاد رنگ اصلی توضیحات
رو پشت رو پشت
1 YTL ön.jpg 1 YTL arka.jpg 1 lira 160 × 76 mm Claret Red, Blue کمال آتاتورک سد آتاترک (as a part of Southeastern Anatolia Project)
5 YTL ön.jpg 5 YTL arka.jpg 5 lira 162 × 76 mm Pastel yellow and greenish brown کمال آتاتورک آنت‌کابیر, آنکارا
10 YTL ön.jpg 10 YTL arka.jpg 10 lira 162 × 76 mm Red مصطفی کمال آتاترک with پرچم ترکیه silhouette نقشه پیری رئیس
20 YTL ön.jpg 20 YTL arka.jpg 20 lira 162 × 76 mm Green کمال آتاتورک Ruins of افسس
50 YTL ön.jpg 50 YTL arka.jpg 50 lira 152 × 81 mm Orange کمال آتاتورک کاپادوکیه
100 YTL ön.jpg 100 YTL arka.jpg 100 lira 158 × 81 mm Blue کمال آتاتورک Ishak Pasha Palace
These images are to scale at 0.7 pixels per millimetre. For table standards, see the banknote specification table.

ارزها با بیشترین چرخش در بازار جهان[ویرایش]

ارزهایی جهان با بیشترین چرخش از نظر ارزش
توزیع ارز در چرخش بازار جهانی ارز [۶]
رتبه ارزها کد ISO 4217
(نشان)
 % سهم روزانه
(آوریل ۲۰۱۳)
۱
ایالات متحده آمریکادلار آمریکا
USD ($)
۸۷٫۰٪
۲
اتحادیه اروپایورو
EUR (€)
۳۳٫۴٪
۳
ژاپنین
JPY (¥)
۲۳٫۰٪
۴
بریتانیای کبیرپوند استرلینگ
GBP (£)
۱۱٫۸٪
۵
استرالیادلار استرالیا
AUD ($)
۸٫۶٪
۶
سوئیسفرانک سوئیس
CHF (Fr)
۵٫۲٪
۷
کانادادلار کانادا
CAD ($)
۴٫۶٪
۸
مکزیکپزو مکزیک
MXN ($)
۲٫۵٪
۹
چینیوان چین
CNY (¥)
۲٫۲٪
۱۰
نیوزیلنددلار زلاندنو
NZD ($)
۲٫۰٪
11
سوئدکرون سوئد
(kr) SEK
۱٫۸%
۱۲
روسیهروبل روسیه
RUB (Ruble sign.svg)
۱٫۶٪
۱۳
هنگ کنگدلار هنگ کنگ
HKD ($)
۱٫۴٪
۱۴
سنگاپوردلار سنگاپور
SGD ($)
۱٫۴٪
۱۵
ترکیهلیر ترکیه
TRY (Turkish lira symbol black.svg)
۱٫۳٪
دیگر ارزها ۱۲٫۲٪
جمع کل[۷] ۲۰۰٪

نرخ کنونی ارز[ویرایش]

نرخ ارز کنونی برای TRY
از XE.com: AUD CAD CHF CNY EUR GBP INR IRR JPY KRW RUB USD
از یاهو! فاینانس: AUD CAD CHF CNY EUR GBP INR IRR JPY KRW RUB USD

منابع[ویرایش]

  1. "Turkish Lira Sign". Central Bank of the Republic of Turkey. Retrieved 30 May 2013. 
  2. http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/448.html
  3. International Organization for Standardization. "Currency codes – ISO 4217". ISO. Retrieved 8 February 2013. 
  4. http://ntvmsnbc.com/news/461099.asp#storyContinues
  5. The World Factbook
  6. "Report on global foreign exchange market activity in 2010" (PDF). Triennial Central Bank Survey. بازل, سوئیس: بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی. December 2010. p. 12. Retrieved 2 May 2011. 
  7. جمع کل ۲۰۰% است زیرا هر چرخش ارز، ارزهای دیگر را هم در بر می‌گیرد.

پیوند به بیرون[ویرایش]