رجب طیب اردوغان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رجب طیب اردوغان
رجب طیب اردوغان
بیست و هفتمین نخست‌وزیر ترکیه
مشغول به کار
تاریخ انتصاب
۱۴ مارس ۲۰۰۳
رئیس‌جمهور احمد نجدت سزر
عبدالله گل
پس از عبدالله گل
شهردار استانبول
اطلاعات شخصی
تولد ۲۶ فوریهٔ ۱۹۵۴(۱۹۵۴-02-۲۶) ‏(۶۰ سال)
قاسم‌پاشا، استانبول
ملیت Flag of Turkey.svg ترکیه
حزب سیاسی رهبر حزب عدالت و توسعه (Adalet ve Kalkınma Partisi)
همسر امینه اردوغان (۴ ژوئیه ۱۹۷۸)
فرزندان دو پسر: احمد، بلال
دو دختر:، سمیه
محل تحصیل دانشگاه مرمره
پیشه ، سیاستمدار
دین اسلام سنی
وب‌گاه www.rte.gen.tr/

رجب طیب اردوغان (به ترکی: Recep Tayyip Erdoğan) (زاده ۲۶ فوریه ۱۹۵۴) نخست‌وزیر کنونی ترکیه است. وی در ۱۴ مارس ۲۰۰۳ به عنوان بیست و هفتمین نخست‌وزیر این کشور انتخاب شد. او رهبر حزب عدالت و توسعه ترکیه است.

کودکی[ویرایش]

اردوغان متولد شهر استانبول است. خانواده او از مهاجران گرجی از شهر باتومی بوده‌اند. (او این موضوع را در سفری به گرجستان در سال ۲۰۰۴ اعلام کرد.)[۱] اردوغان در مدرسه مذهبی امام خطیب و مدرسه عالی اقتصادی و تجاری آکسارای که بعداً به دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه مرمره تغییر نام داد، تحصیل کرده‌است. او مدتی نیز در یک باشگاه فوتبال محلی به شکل نیمه حرفه‌ای بازی می‌کرده‌است.

اردوغان سپس در اداره حمل و نقل شهر استانبول شروع به کار کرد. اما در سال ۱۹۸۰ با رد تقاضای رئیس خود برای تراشیدن ریش از ادامه کار امتناع کرد.[۲]

زندگی شخصی[ویرایش]

اردوغان در ۴ ژوئیه ۱۹۷۸ با امینه اردوغان ازدواج کرد و دارای چهار فرزند، دو پسر و دو دختر است. او از معدود سیاست مداران ترکیه است که قادر به تکلم به هیچ‌یک از زبان‌های خارجی نیست.[۳]

او شهروند افتخاری تهران است.[۴]

ورود به سیاست[ویرایش]

در اواخر دهه ۱۹۷۰ اردوغان در شرکت حمل و نقل استانبول شروع به کار کرد. او در آن زمان به حزب رستگاری ملی به رهبری نجم‌الدین اربکان پیوست.

ترکیه در اواخر دهه ۱۹۷۰ شاهد درگیری‌هایی بین گروه‌های چپ گرا و راستگرا بود که منجر به کودتای ۱۹۸۰ ترکیه شد. پس از این کودتا احزاب سیاسی از جمله حزب رستگاری منحل شدند. اردوغان پس از این کودتا از شرکت حمل و نقل خارج شد و در یک شرکت خصوصی مشغول به کار شد. او در سال ۱۹۸۲ خدمت سربازی خود را آغاز کرد.

پس از آنکه سیستم حزبی دوباره در سال ۱۹۸۳ احیا شد، اعضای حزب رستگاری حزب جدیدی به نام حزب رفاه ایجاد کردند که اردوغان نیز به این حزب پیوست. اردوغان چندین بار کاندیدای انتخابات پارلمانی در اواخر دهه ۱۹۸۰ شد که تا سال ۱۹۹۱ در هیچ‌کدام آرای کافی را به دست نیاورد. در سال ۱۹۹۱ حزب رفاه با به دست آوردن ده درصد آراء توانست حداقل آراء برای عضویت در پارلمان را به دست‌آورد. اردوغان نیز از منطقه استانبول به عنوان نماینده انتخاب شد.

شهرداری استانبول ۱۹۹۴[ویرایش]

در سال ۱۹۹۴ اردوغان شهردار استانبول شد. او در هنگام شهرداری به محبوبیت رسید. اردوغان طرح‌هایی را در این زمان برای بهبود سیستم حمل و نقل استانبول اجرا کرد. در همین دوره گروه‌های اسلامی دچار اختلاف نظر شدند. برخی از اقدامات اردوغان نیز به این اختلافات دامن زد؛ از جمله اینکه او جشن گرفتن سال نو میلادی را یک اقدام منطبق با اصول سکولاریسم دانست و اعلام کرد هیچ دلیلی برای جلوگیری از این جشن وجود ندارد. او همچنین درباره دست دادن افراد با جنس مخالف نیز گفت که این موضوع یک عادت اجتماعی و پذیرفتنی است.[۵]

محکومیت‌ها[ویرایش]

توهین به قاضی[ویرایش]

در سال ۱۹۸۹ و پس از شکست در انتخابات شهرداری بی اوغلو اردوغان به دادگاه شکایت کرد، اما دادگاه شکایت او را بی اساس دانست. اردوغان خطاب به قاضی گفت: «حق نداری مانند مست‌ها حکم صادر کنی». این سخن اردوغان موجب بازداشت یک هفته‌ای او در زندان بایرام پاشا شد.[۶]

زندانی شدن ۱۹۹۸[ویرایش]

در سال ۱۹۹۸ اردوغان به علت خواندن یک شعر اسلامی به ۱۰ ماه حبس محکوم شد، اما تنها ۴ ماه در زندان ماند.[۷]

خطاب کردن اوجالان با لفظ «محترم» و کشته شدگان ترک با لفظ «کله≫[ویرایش]

اردوغان در سال ۲۰۰۰ میلادی در مصاحبه با رادیو استرالیا عبدالله اوجالان را محترم و سربازان کشته شده در جنگ با پ ک ک را «کله» نامید.[۸] این موضوع موجب شکایت از وی و محکومیت او به پرداخت ۳ قروش (۲۰۰ ریال) شد.[۹]

دوره نخست وزیری[ویرایش]

علی رغم محکومیت جزایی اردوغان، حزب رفاه، که در آن زمان اکثریت مجلس ترکیه را در اختیار داشت با تصویب قانونی راه را برای کاندید شدن اردوغان هموار ساخت.[۱۰] او در سال ۲۰۰۲ از منطقه سیرت به عنوان نماینده وارد مجلس ترکیه شده و به عنوان نخست وزیر انتخاب شد.

اردوغان در دوره نخست وزیری خود چهره‌ای کاملاً متفاوت با دیدگاه دینی اش به نمایش گذاشت و از دیدگاه‌های خود درباره حجاب، عضویت در اتحادیه اروپا و ناتو عقب نشینی کرد.[۱۱]در اولین سفرش به آمریکا جایزه کمیته آمریکایی یهودیان به وی اهدا شد.[۱۲] او اولین فرد مسلمانی است که این جایزه را دریافت کرده‌است.

دادگستری[ویرایش]

در نوامبر ۲۰۰۵ شکایتی توسط یک دختر ترکیه‌ای به دادگاه حقوق بشر اروپا مطرح شد که در آن از محدودیت‌های حکومت ترکیه برای حجاب شکایت شده بود. در ترکیه زنان اجازه داشتن حجاب در مراکز دولتی و دانشگاه‌ها را ندارند.[۱۳] دادگاه حقوق بشر اروپا این شکایت را رد کرد و اعلام کرد که این اقدام دولت ترکیه مشروع و قانونی است.[۱۴] این حکم دادگاه حقوق بشر اروپا خشم اردوغان را برانگیخت زیرا او امیدوار بود که با این پرونده او بتواند قانون ممنوعیت حجاب را لغو کند.

اقتصاد[ویرایش]

اردوغان موفقیت‌های اقتصادی زیادی در دوره دولت خود با همکاری کمال درویش اقتصاددان بانک جهانی داشت. او توانست رشد اقتصادی ترکیه را به ۷٫۳٪ برساند.

نمودار قرض عمومی اقتصادهای بزرگ در اروپا (ترکیه با آبی روشن نشان داده شده)ـ

بهداشت[ویرایش]

اردوغان اعلام کرده‌است که مخالف طرح کنترل جمعیت است، زیرا درآینده ما احتیاج به یک جمعیت جوان فعال داریم.[۱۵] اردوغان مشروبات الکلی مصرف نمی‌کند. او در دوره شهرداری خود در استانبول محدودیت‌هایی رادر مصرف نوشیدنی‌های الکلی در رستوران‌ها ایجاد کرد. در دوره نخست وزیری او محدودیتی در مصرف نوشیدنی‌های الکلی ایجاد نکرد، ولی مالیات بر مشروبات الکلی و تنباکو را تحت عنوان مالیات بر مصرف افزایش داد.[۱۶]

روابط خارجی[ویرایش]

عضویت در اتحادیه اروپا[ویرایش]

در زمان اردوغان تلاش‌ها برای عضویت در اتحادیه اروپا افزایش پیدا کرد. دولت او سعی در اصلاح بسیاری از قوانین برای دست یافتن به استانداردهای اروپا کرد.

فلسطین و اسرائیل[ویرایش]

ماجرای داووس سوئیس

اردغان در حال ترک اجلاس داووس

در زمان تصدی وی ترکیه هم با اسرائیل و هم با فلسطین ارتباط داشت. اردوغان به هر دو سرزمین هم سفر کرده‌بود. اردوغان در داووس، سوئیس در برنامه‌ای که پیرامون موضوع غزه بر‌گزار شده بود شرکت کرده بود و پس از سخنرانی شیمون پرز که در حمایت از نبرد علیه حماس بود، شروع به سخنرانی کرد و در مخالفت با این جنگ گفت:

جناب پرز! شما از من مسن‌تر هستی، صدایت هم خیلی بالا می‌رود. معتقدم که این طور بالا رفتن صدای شما ریشه در یک احساس روانی گناه دارد، اما مطمئن باش که صدای من این طور بالا نخواهد رفت. پای کشتار که وسط بیاید، شما خوب بلدید بکشید. من خوب می‌دانم که شما در سواحل چطور بچه‌ها را هدف می‌گیرید و می‌کشید. در سرزمین شما دو نخست وزیر پیشین بودند که حرف‌هایی دارند که برای من مهم است. شما نخست وزیرانی داشتید که می‌گفتند: «وقتی بر روی تانک وارد سرزمین‌های فلسطین می‌شوم، در خود احساس لذت می‌کنم». شما با من با ارقام صحبت کردید، من هم حاضرم نام این افراد را ببرم، شاید در میان شما کسی کنجکاو باشد که بداند. من کسانی را هم که برای چنین ظلمی کف می‌زنند تقبیح می‌کنم، زیرا فکر می‌کنم تشویق این قاتلان کودکان، و این قاتلان انسان‌ها، خود نوعی جنایت علیه بشریت است. توجه کنید. در این جا نمی‌توانیم از یک حقیقت صرف نظر کنیم.[۱۷].

قبلاً از پایان سخنان وی مدیر جلسه سعی کرد با دستش اردوغان را آرام کند، اما اردوغان از جای خود برخاست و جلسه را ترک کرد و بلافاصله به ترکیه بازگشت و در پی بازگشت در فرودگاه مورد استقبال گروهی از مردم قرار گرفت.[۱۸] اردوغان پس از بازگشت به ترکیه اعلام کرد که هیچ تصمیمی درباره روابط اسرائیل و ترکیه گرفته نخواهد شد.[۱۹].

منابع[ویرایش]

  1. Kimlik Değişimi!(ترکی) وبگاه روزنامه ملیت
  2. BBC NEWS | Europe | Turkey's charismatic pro-Islamic leader
  3. http://www.parliament.uk/briefingpapers/commons/lib/research/briefings/SNIA-05257.pdf
  4. Erdogan becomes honorary Tehran citizen
  5. Cakir et al. (۲۰۰۱), published in Hürriyet newspaper (۰ July 1998) and compiled by Seda Demiralp.
  6. Poyraz, Ergün (۲۰۰۷). Musa'nın Çocukları Tayyip ve Emine.(امینه و طیب، فرزندان موسی) İstanbul: Togan. ISBN 9789944337.
  7. Turkey's charismatic pro-Islamic leaderوبگاه بی‌بی‌سی
  8. Turkish prime minister investigated over reference to rebel leader - The New York Times
  9. Başbakan ‘kelle’ davasından mahkum oldu
  10. BBC NEWS | Europe | Turkey's charismatic pro-Islamic leader
  11. BBC NEWS | Europe | Turkey's charismatic pro-Islamic leader
  12. Erdogan's Third U.S. Visit Comes Closest To Being a Charm
  13. The Islamic veil across Europeبی‌بی‌سی
  14. Leyla Şahin v. Turkeyوبگاه دادگاه حقوق بشر اروپا
  15. Cakir et al. (۲۰۰۱), published in Hürriyet newspaper (۰ July 1998) and compiled by Seda Demiralp
  16. TAKVIM - Rakıya 4 milyon zam
  17. «خشم اردوغان از پرز ناشر»(فارسی)‎. 
  18. «Turkish PM given hero's welcome»(انگلیسی)‎. وب‌گاه بی‌بی‌سی. 
  19. «Turkish PM given hero's welcome»(انگلیسی)‎. وب‌گاه بی‌بی‌سی.