نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از نیروی زمینی ایران)
پرش به: ناوبری، جستجو
نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نزاجا)
IRI.Army Ground Force Seal.svg
نشان رسمی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
Flag of the Islamic Republic of Iran Army Ground Forces.svg
پرچم رسمی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
کنش ۱۹۲۳ تا کنون
کشور ایران
وفاداری فرمانده کل قوا سید علی خامنه‌ای
رسته نیروی زمینی ارتش
اندازه ۳۵۰٬۰۰۰ پرسنل فعال
۳۵۰٬۰۰۰ نیروی ذخیره
بخشی از نیروهای مسلح ج ا ایران
نام مستعار نزاجا
شعار یکی برای همه، همه برای یکی، همه برای ایران
سالگرد ۲۹ فروردین
تجهیزات ۳٬۰۰۰ تانک
۱٬۵۰۰ خودروی زرهی
۲٬۱۱۸ واحد توپخانه
۳۶۵ توپ خودکششی
بیش از ۱٬۵۰۰ موشک‌انداز
۲۶۰ هلی‌کوپتر
بیش از ۸۰ هلی‌کوپتر رزمی
بیش از ۴۰۰ پهباد
نبردها اشغال ایران در جنگ جهانی دوم
شورش ظفار
محاصره ابوموسی
جنگ ایران و عراق
جنگ داخلی کردستان عراق
جنگ داخلی سوریه
وب سایت http://nezaja.aja.ir
فرماندهان
فرمانده کل Sartip.png سرتیپ کیومرث حیدری
ارتش جمهوری اسلامی ایران

Seal of the Islamic Republic of Iran Army.svg

فرماندهی
فرمانده کل
فهرست فرماندهان
نیروهای چهارگانه
نیروی زمینی
نیروی هوایی
نیروی دریایی
پدافند هوایی
نهادهای دیگر
ستاد مشترک
هوانیروز
هوادریا
دژبان کل
حفاظت اطلاعات
دانشگاه‌ها
فرماندهی و ستاد
افسری امام علی
علوم و فنون هوایی
علوم و فنون دریایی
علوم پزشکی ارتش
پرسنل
درجه‌های نظامی
ارگان‌های وابسته
وزارت دفاع
ستاد کل نیروهای مسلح
دانشگاه عالی دفاع ملی

Category رده

نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران؛ بزرگترین نیرو در بین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است. فرماندهی این نیرو به عهده امیر سرتیپ کیومرث حیدری است. نیروی زمینی ایران به لحاظ تعداد پرسنل فعال و ذخیره، نهمین نیروی بزرگ دنیا می‌باشد. همچنین از نظر نیروهایی ویژه ارتش ایران تیپ ۶۵ نوهد یا همان کلاهسبزها که از نیروهایی ویژه هوابرد به‌شمار می‌روند که امروزه به عنوان دهمین نیروی ویژه در دنیا فعالیت می‌کنند.

تاریخچه تشکیل نیروی زمینی در ایران[ویرایش]

تشکیل نیروی زمینی در ایران را می‌توان از لحاظ تاریخی با پیدایش مادها در ایران هم‌زمان دانست. در این دوران نیروی زمینی متشکل از دو گروه پیاده‌نظام و سواره نظام بوده‌اند. بعدها با تشکیل حکومت هخامنشیان این نیروها تحت فرماندهی یک نفر درآمده و رسته‌های پیاده، سواره، ارابه‌سواران، مهندسان، نفت اندازان، کارگزاران و گارد جاویدان شکل گرفت.

اشکانیان اما اهمیت بیشتری برای رسته سواران قائل بودند. در دوره ساسانیان پادگان‌های همیشگی ایجاد شد و هزینه نگهداری نیروها و مزد سربازان از سوی حکومت مرکزی پرداخت می‌گردید.

پس از حمله مسلمانان به ایران و فروپاشی حکومت ساسانیان، امیران عرب، نیروهایی از ایرانیان را در زیر فرمان خود داشتند و پس از مدتی همین نیروها علم استقلال برافراشتند و در گوشه و کنار ایران حکومت‌هایی تشکیل دادند که دارای ارتش مخصوص خود بود.

با روی کار آمدن صفویان، ارتش دارای سازمانی متشکل و هماهنگ‌تر شد و نیروی زمینی ارتش به چهار دسته: ۱-سواران ۲-پیادگان ۳-توپچیلر(توپخانه) ۴-نسقچیلر(راهدار و راهبان سپاهیان) تقسیم گشت.

با کشته شدن نادرشاه، آرامش و مرکزیت خاصی که او پدیدآورده بود، به یکباره از میان رفت و آشفتگی و بی سرو سامانی در ارتش تا نخستین دهه سیزدهم هجری و آغاز فرمانروایی آقا محمد خان قاجار ادامه یافت.

در دوره قاجاریه با همت و تلاش امیر کبیر و سپس عباس میرزا، سازمان ارتش ایران مجدداً به صورت منسجم و هماهنگی درآمد و ارتش ایران به ده تومان تقسیم شد که هر تومان متشکل از چهار تا یازده فوج و فرمانده هر فوج یک سرتیپ بود. بعد از شکست ایران از روسیه و تشکیل دیویزیون قزاق در ایران، به‌طور کلی نیروی زمینی ارتش را بخش‌های زیر تشکیل می‌دادند: ۱- قشون جنوب ایران ۲-دیویزیون قزاق ۳-بریگاد مرکزی ۴-نظام ایالات و ولایات ۵-قوای داوطلب شرقی ۶-ژاندارمری ۷-امنیه و قوای مشابه ۸-پلیس منظم ۹-پلیس ایالات و ولایات.[۱]

نیروی زمینی ارتش در دوران معاصر[ویرایش]

در دوره حکومت پهلوی اول ایران به پنج حوزه نظامی بزرگ تقسیم شد که باید آن را مبدأ تشکیل نیروی زمینی ارتش به صورت اصولی و تقریباً به شکل امروزی آن دانست. این پنج حوزه شامل لشکر مرکز، لشکر شمال غرب، لشکر شرق یا خراسان، لشکر جنوب و لشکر غرب می‌شد. سپس طی سال‌های ۱۳۱۴ تا ۱۳۲۰، تحولات اساسی دیگری در سازمان نیروی زمینی ارتش به وجود آمد و این سازمان شامل پنج لشکر، ۴ تیپ مستقل، ۲ واحد توپخانه ۱۰۵ بلند و ضدهوایی شد. در سال ۱۳۱۴ شمسی، درجات نظامی نیز تعیین و اعلام گردید. در این زمان، مدارس مختلف نظامی مانند مدرسه دیویزیون (برای دیویزیون قزاق)، مدرسه نظام مشیرالدوله (برای بریگاد مرکزی)، مدارس افسیه و سوزافسیه (برای ژاندارمری و کلاس‌های بیطاری) که قبلاً در زمان قاجاریه تشکیل شده بودند، در هم آمیخته شدند و برای اولین بار مؤسسه‌ای به نام مدارس نظام کل قشون ایجاد گردید، در ادامه، این مدارس به سه مدرسه جداگانه: ۱- مدرسه ابتدایی نظام، ۲- مدرسه متوسطه نظام و ۳- مدرسه عالی نظام تبدیل شدند، که نام این سه مدرسه نیز در سال ۱۳۱۴ به ترتیب به دبستان نظام، دبیرستان نظام و دانشکده افسری تغییر یافت.

در سالهای بعد مقطع بالاتر آموزش عالی نظامی بنام دافوس دانشکده فرماندهی و ستاد بوجود آمد.

در زمان پهلوی دوم بخصوص از ابتدای دهه ۵۰ شمسی سازمان نیروی زمینی با مستشاری آمریکاییها متشکل از لشکرها و چند تیپ مستقل بشرح زیر طراحی شد:

--چهار لشکر زرهی:

  • ۱۶قزوین،
  • ۸۱کرمانشاه،
  • ۸۸سیستان،
  • ۹۲خوزستان بعلاوه.

دو تیپ مستقل زرهی:

  • ۳۷شیراز،
  • ۳۸تربت جام


—شش لشکر پیاده:

  • ۲۱تبریز،
  • ۲۸ کردستان،
  • ۳۰گرگان،
  • ۶۴ارومیه،
  • ۷۷خراسان بعلاوه،
  • ۸۴لرستان،

سه تیپ مستقل پیاده:

  • ۴۰سراب اردبیل،
  • ۴۱قوشچی ارومیه.
  • ۱۷۷تربت حیدریه

--دو لشکر تکاور:

  • ۲۳پرندک تهران،
  • ۵۸شاهرود،

پنج تیپ مستقل تکاور:

  • ۲۵پیرانشهر آذربابجانغربی،
  • ۳۵سنقر کرمانشاه،
  • ۴۵شوشتر خوزستان،
  • ۵۵هوابرد شیراز،
  • ۶۵نوهد افسریه تهران، کلاه سبزها


--سه تیپ پیاده مکانیزه مستقل:

  • ۳۶میانه آذربایجانشرقی ،
  • ۷۱سرپل ذهاب کرمانشاه،
  • ۷۲دوکوهه خوزستان.

--چند تیپ به‌علاوه مستقل مهندسی رزمی: لرستان و آمادگاه، مسجدسلیمان، اصفهان، قم.

--بیش از شش پایگاه هوانیروز بالگردهای رزمی و پشتیبانی

تغییرات[ویرایش]

بعد از انقلاب در جمهوری اسلامی آن سازمان حفظ شد ولی در سالهای ابتدایی انقلاب به دلیل پاکسازی از پرسنل وابسته به حاکمیت سابق و سیاست‌های نادرست دولت موقت و در ادامه کودتای ناکام نوژه پس کادر انسانی فرماندهان افسران دستخوش آسیبهای شدید و نابسامانی فراوان شد. در سرکوب شورشهای کردستان گنبد بلوچستان با همین ساختار ناقص شرکت داشت. در جنگ هشت ساله سنگین با عراق همسایه غربی خیلی مؤثر با همه توانایی بکار گرفته شد. نیروی زمینی در حال حاضر بنا به تغییر تهدیدات و لزوم استراتژی جدید نظامی، تغییر ساختاری داده بر طبق طرح ثامن، لشکرها از سازمان رزم حذف شده و بجایشان تیپ‌های مستقل هجومی چابک تقویت شده، زیرنظر قرارگاه منطقه جغرافیایی احتمالا ۸ منطقه و ارشد فرماندهی، بوجود آمده که ۴۴تیپ شامل زیر است:

--قرارگاه شمالغرب:آذربایجانشرقی تبریز هوانیروز و ۱تیپ تکاور و ۲تیپ پیاده و ۱تیپ پیاده مکانیزه . اردبیل ۱ تیپ پیاده . آذربایجانغربی ارومیه ۱تیپ تکاور و ۴تیپ پیاده .

--قرارگاه قزوین زنجان همدان:زنجان ۱تیپ پیاده مکانیزه . قزوین ۱تیپ پیاده مکانیزه و هوانیروز . همدان ۱تیپ زرهی

--قرارگاه غرب: کردستان سنندج۳تیپ پیاده و کرمانشاه هوانیروز و ۱تیپ تکاور و ۲تیپ زرهی و ۱تیپ پیاده مکانیزه و ایلام ۱تیپ پیاده

--قرارگاهلرستان و فارس: لرستان ۲تیپ پیاده. فارس شیراز ۱تیپ زرهی و ۱تیپ تکاور.

--قرارگاه جنوبغرب: خوزستان اهواز ۳تیپ زرهی و هوانیروز و ۱تیپ پیاده مکانیزه و ۱تیپ تکاور

--قرارگاه جنوبشرق: سیستان بلوچستان زاهدان ۲تیپ زرهی و ۱تیپ پیاده مکانیزه . کرمان هوانیروز.

--قرارگاه شمالشرق: خراسان رضوی مشهد هوانیروز ۳تیپ پیاده و ۱تیپ زرهی . جنوبی ۱تیپ پیاده .شمالی ۱ تیپ پیاده . گلستان ۱تیپ پیاده . سمنان ۲تیپ تکاور.

--ستاد نیروی زمینی مرکز: ۲تیپ تکاور و ۱تیپ تکاور نوهد تهران . اصفهان هوانیروز

--همچنین یگانهای رزمی پهپادی و موشکی نیز اضافه شده‌اند.[۱]

نیروهای انسانی نیروی زمینی ارتش[ویرایش]

علاوه بر افسران و درجه داران کادر نزاجا، قسمت عمده نیروی زمینی ایران پرسنل وظیفه هستند. رسته‌های متنوع رزمی و پشتیبانی و خدمات وجود دارند.

سربازان یا درجه‌داران و افسران وظیفه بعد از طی دوره آموزشی بسته به رشته تحصیلی یا تخصصشان تقسیم‌بندی و به رسته‌ها و یگان‌های مختلف نیرو معرفی می‌شوند که مراکز بسیاری دارد از جمله مرکز آموزش بهداری (مرابهی)، مرکز آموزش علوم فنون پیاده مکانیزه شیراز (مرا پیاده)، مرکز آموزش زرهی شیراز، مرکز آموزش تکاوری لشگرک، مرکز آموزش توپخانه اصفهان (مرا تو) ، مرکز آموزش توپخانه شهرضا (گروه ۲۲ تو)، دانشکده پدافند هوایی شاهین شهر، مرکز آموزش مخابرات (مرامخ)، مرکز آموزش پشتیبانی (مراپش) و مرکز آموزش عقیدتی سیاسی به‌طور کلی تقسیم‌بندی وظیفه‌ها در این مراکز به تفکیک تخصص رشته تحصیلی در دوره کارشناسی و کاردانی (کارشناسی ارشد دوره کد ندارد) می‌باشد.

تجهیزات[ویرایش]

رجوع به تجهیزات نیروی زمینی ارتش ایران.

وجود تانک‌های پیشرفته بومی کرار و ذوالفقار، تی۷۲ روسی ، چیفتن انگلیسی ، پاتون آمریکایی و توپ‌های کششی و خودکششی دوربرد کره شمالی چینی آمریکایی ۱۵۵ م م کانادایی و راکت انداز‌های کاتیوشا کره شمالی و بومی فجر نازعات زلزال و نفربرها زرهپوشها و همچنین سلاح‌های ضدتانک دهلاویه ، توفان و ضدبالگرد میثاق و آر پی جی و ضدهوایی و خمپاره اندازها و تیربارها و تفنگ ژ-۳ انفرادی که بسیاری ساخته داخل بومی ایران هستند نمونه‌هایی از توانمندی نیروی زمینی ارتش می‌باشد

هوانیروز[ویرایش]

رجوع به هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران.

هواپیمایی نیروی زمینی، که باختصار "هوانیروز" گفته می‌شود یگان هلیکوپتری است.هوانیروز ایران مدل غربی آمریکایی دهه هفتاد میلادی است. بالگردهای تهاجمی کبری ، ترابری شینوک ، پشتیبانی ۲۱۴بل ؛ ستون فقرات هوانیروز ارتش ایران را تشکیل می‌دهند.

فرماندهی[ویرایش]

نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران به اختصار نزاجا گفته می‌شود، که فرمانده آن توسط رهبر ایران منصوب می‌شود، در سلسله مراتب نظامی بترتیب زیرمجموعه رهبر به عنوان فرمانده کل نیروهای مسلح و فرمانده کل ارتش ایران می‌باشد.

فرماندهی فعلی نیرو بعهده امیر سرتیپ کیومرث حیدری می‌باشد.

ستاد فرماندهی آن نیز در منطقه لویزان شمالشرق شهر تهران (چهار راه مینی سیتی) واقع بوده که محدوده وسیعی را شامل می‌شود.

فرماندهان[ویرایش]

نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی با داشتن تجربه درگیریهای داخلی قومیتی گنبد و کردستان و جنگ هشت ساله با عراق، فداکاریها و شهدای بسیاری تقدیم کرده‌است، در رده فرماندهی اشخاصی مانند: سرتیپ ولی الله فلاحی ، سرلشکر علی صیاد شیرازی ، سرتیپ مسعود منفرد نیاکی ، سرتیپ حسن آبشناسان و دیگران از آن جمله اند

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ پورتال ارتش جمهوری اسلامی ایران، بازدید ۱۵ آوریل ۲۰۱۰

پیوند به بیرون[ویرایش]