تیپ ۶۵ نوهد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تیپ ۶۵ نوهد
NOHED.svg
نشان رسمی
کنش ۱۳۷۱-تاکنون
کشور Flag of Iran.svg ایران
رسته نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
گونه هوابرد
نقش عملیات‌های ویژه
اندازه تیپ
پادگان پادگان افسریه
رهایی گروگان نوهد:افسریه و فرودگاه مهرآباد
نام مستعار کلاه سبزها
رژه ۲۹ فروردین هرسال[۱]
(روز ارتش جمهوری اسلامی ایران)
نبردها جنگ ظفار (پیش از انقلاب ۱۳۵۷)
جنگ ایران و عراق
(پیش از استقلال از لشکر ۲۳ تکاور)
عملیات مبارزه با تروریسم و قاچاقچیان سال ۱۳۷۹
عملیات مبارزه با تروریسم عراق سال ۱۳۷۶ و سال 1381.[۲]
هواگردها
ترابری سی-۱۳۰ هرکولس
بالگرد سی‌اچ-۴۷ شنوک
بل ۲۱۴
بل-۲۱۲

تیپ ۶۵ نیروهای ویژه هوابرد (با نماد اختصاری نوهد) یکی از نیروهای ویژه ارتش جمهوری اسلامی ایران می‌باشد که در سال ۱۳۷۱ تاسیس گردیده است. ماموریت اصلی این تیپ جنگ نامتقارن تعریف شده است. پرسنل این تیپ افرادی گزیده از پرسنل لشکر ۲۳ نوهد سابق می‌باشد.[۳] این افراد با طی کردن آموزش‌های ویژه و تخصصی در طول خدمت، قادر به انجام عملیات‌های ویژه در داخل خاک ایران و خارج از آن می‌باشند.

تاریخچه[ویرایش]

شکل‌گیری تا انقلاب ۱۳۵۷[ویرایش]

نخستین تلاش‌ها برای شکل‌دهی نیروهای مخصوص در ارتش ایران به سال ۱۳۳۲ بازمی‌گردد. در این سال ۱۰ نفر از کارکنان نیروی زمینی ارتش شاهنشاهی برای طی دوره چتربازی به کشور فرانسه و ۲ سال بعد در بازگشت به کشور، واحد چتربازی را پایه‌گذاری کردند. این واحد در سال ۱۳۳۸ به گردان چتربازی ارتقاء یافت. در همان سال تیپ ویژه هوابرد با شماره ۲۳ به نام «تیپ نیروهای مخصوص» در قالب ۵ گردان عملیاتی، یک گردان پشتیبانی، یک دسته مخابرات و گروهان قرارگاه و آموزشگاه جنگ‌های نامنظم تشکیل شد. در سال ۱۳۴۹، نام این تیپ به تیپ ۲۳ نیروهای ویژه هوابرد تغییر یافت. ۱ سال پس از آن، دو یگان دیگر به نام‌های «رهایی گروگان» و گروهان «عملیات روانی» نیز به ساختار تیپ ۲۳ اضافه شد.[۴] مقر اصلی این تیپ در پادگان نظامی باغشاه (پادگان حر) قرار داشت.

بعد از انقلاب تا امروز[ویرایش]

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تصمیم فرماندهان ارتش بر حفظ این نیرو و محول کردن مأموریت‌های خاص و ویژه به آن بود. بنابراین در درگیری‌های خوزستان، سیستان و بلوچستان و کردستان که در اویل انقلاب ایران بسیار شایع بود، به طور فراگیر از این نیرو استفاده شد.[۵] پس از افشای طرح کودتای نوژه که بر طبق اعترافات عاملین آن قرار بود تعداد قابل توجهی از نیروهای این تیپ نیز در تهران وارد عمل شده و کنترل نقاط حساس را در اختیار بگیرند،[۶] حسن روحانی، نماینده وقت مجلی شورای اسلامی، در جلسه مورخ ۲۳ تیر ۱۳۵۹ درخواست انحلال این نیرو را مطرح می‌کند که این امر با مخالفت مصطفی چمران، وزیر دفاع وقت مواجه شد.[۷]

با شروع جنگ ایران و عراق نیاز به ارتقای اندازه این نیرو به لشکر احساس شد؛ بنابراین لشکر ۲۳ تکاور تشکیل و ماموریت‌های مختلفی توسط این لشکر در طول جنگ ایران و عراق انجام گرفت؛ از جمله حضور تیپ ۶۵ این لشکر در عملیات بیت‌المقدس و عملیات کربلای ۵.[۸]

پس از پایان جنگ، نیاز به حضور یک نیروی ویژه در کشور ایران احساس شد، بنابراین با دستور فرمانده کل قوا در سال ۱۳۷۰، تیپ ۶۵ (سومین تیپ از لشکر تکاور مشتمل به ۳ گردان ۷۴۵، ۷۴۸ و ۱۵۴) از لشکر ۲۳ جدا شده و به صورت مستقل درآمد. پس از جدایی، عنوان «تیپ ۶۵ نیروهای ویژه هوابرد» برای آن انتخاب شد و از سال ۱۳۷۱ فعالیت تخصصی خود را آغاز کرد. در همان زمان رنگ رسمی لباس سربازان سبز انتخاب شد که موجب شد این نیروها در ارتش ایران «کلاه سبزها» لقب بگیرند.[۵]

دوره‌های آموزشی در تیپ نوهد[ویرایش]

مفاد آموزشی[ویرایش]

عمده‌ترین دوره‌های آموزشی در این تیپ عبارتند از:[۹]

  • دوره تخصصی الکترونیک و مخابرات
  • دوره چتربازی
  • ورزش‌های رزمی
  • رنجری و تکاوری
  • دوره سقوط آزاد
  • دوره رهایی گروگان
آرم دوره رهایی گروگان ارتش تیپ۶۵ نوهد
  • تروریست و ضد تروریست
  • دوره جنگ شهری
  • دوره کوهستان
  • جنگ‌های نامنظم
  • دوره پاراگلایدر
  • دوره پاراموتور
  • دافوس
  • دوره چریکی و ضدگریلا
  • دوره غواصی و نجات غریق
  • بهداری و عملیات روانی
  • خنثی‌سازی بمب
  • اغتشاشات و ضد اغتشاشات شهری

مدت آموزش[ویرایش]

در طول دوره آموزشی این نیرو، ۵ آموزش عمده به نیروها داده می‌شود: ۱-آموزشهای ویژه تخریب ۲-اطلاعات و عملیات ۳-بهداری ۴-مخابرات ۵-سلاحهای انفرادی و جمعی. در کنار این ۵ زمینه اصلی، آموزش‌های تخصصی‌تری که به «دوره نوهد» معروف می‌باشند و مدتی ۹ ماهه را به خود اختصاص می‌دهد، نیز به فراگیران داده می‌شود. در مرحله بعد نیروهای برتر گزیده شده و جهت آموزش دوره رهایی گروگان معرفی می‌شوند که این دوره نیز ۳۲۶ ساعت به درازا می‌انجامد.[۱۰][۱۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]