چ (فیلم)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
چ
Filme che.jpg
کارگردان ابراهیم حاتمی‌کیا
تهیه‌کننده مهدی کریمی
بازیگران فریبرز عرب‌نیا
سعید راد
مریلا زارعی
بابک حمیدیان
مهدی سلطانی
اسماعیل سلطانیان
امیر رضا دلاوری
خسرو شهراز
مژگان خالقی
پیام لاریان
رضا نوری
فیلم‌برداری حسین جعفریان
پیمان شادمان فر
مدت زمان
۱۲۵ دقیقه
کشور ایران
زبان فارسی

چ نام فیلمی ایرانی به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا و محصول سال ۱۳۹۲ می‌باشد. این فیلم داستان ۲ روز از زندگی مصطفی چمران را در پاوه به تصویر می‌کشد.

موسیقی متن این فیلم ساخته فردین خلعتبری می‌باشد.[۱] طراحی صحنه و لباس در این فیلم بر عهده عباس بلوندی بود.
در سکانس پایانی این فیلم که در یکی از پادگان‌های نظامی تهران فیلمبرداری شد، به دلیل حضور نیافتن فریبرز عرب‌نیا سر صحنه، کارگردان از یک بدل به جای وی استفاده نمود.[۲][۳][۴][۵]

فیلم چ دارای ۵۲۰ پلان است و در مقایسه با فیلم‌های دیگر ژانر سینمای جنگی ایرانی، دارای جلوه‌های ویژه و صحنه آرایی‌های نظامی کم‌نظیری است. فیلمبرداری این فیلم ۵ ماه، صداگذاری ۶ ماه و مونتاژ ۴ ماه و همگی به صورت بی‌وقفه انجام شد. همچنین عملیات خلاقه ویژوال افکت ۱۶ ماه به صورت همزمان با دیگر کارهای فیلمسازی به طول انجامید.[۶]

نام فیلم[ویرایش]

عده‌ای معتقدند نام فیلم، یادآور نام چه‌گوارا است و سازنده با این کار قصد داشته تا میان چمران و چه‌گوارا قیاس کند.[۷][۸]

پیش از این در همایشی با نام چه مثل چمران که در سال ۱۳۸۶ در دانشگاه تهران برگزار شده‌بود چنین مقایسه‌ای جنجال‌برانگیز شده‌بود.

خلاصه داستان[ویرایش]

خطر لوث‌شدن: آنچه در زیر می‌آید ممکن است قضیه یا پایان ماجرا را لو دهد!

در اواخر مرداد سال ۱۳۵۸، دکتر مصطفی چمران (فریبرز عرب‌نیا) از طرف دولت موقت ماموریت پیدا می‌کند به پاوه برود و درگیری داخلی به‌وجودآمده در آنجا را خاتمه دهد. سه رأس درگیری موردنظر را مردم پاوه، کردهای جدایی‌طلب و رزمندگان پاسدار تشکیل می‌دهند. چمران با تیکه بر نگاه عرفانی و بینش صلح‌جویانه‌اش، هم باید در برابر جسارت و میل به عدالت‌طلبی اصغر وصالی (بابک حمیدیان) به عنوان فرمانده پاسداران مستقر در پاوه مقاومت کند و هم دکتر عنایتی (مهدی سلطانی) به عنوان رئیس کردهای شورشی را قانع کند که دست از درگیری بردارد.

وصالی که جوانی پرشور است و روحیه‌ای انقلابی دارد صلح‌طلبی و میل چمران به جلوگیری از برخوردها و ملایمت او را به انفعال تعبیر می‌کند و مدام با او کشمکش دارد. تیمسار فلاحی (سعید راد) فرمانده نیروی زمینی ارتش هم در این میان نماینده نگرش دیگری به جنگ است و سعی می‌کند اوضاع را طبق تشخیص خود مدیریت کند.

چمران همه تلاش‌اش را می‌کند که گروه‌های فکری و عقیدتی مختلف را به وحدت و رفتار عاقلانه تشویق کند. اما برخلاف پیش‌بینی‌های او نه عنایتی که رفیق قدیمی او نیز هست پیشنهاد صلح را می‌پذیرد و نه وصالی و همسنگرانش حاضر می‌شوند دست از مقاومت بردارند. بدین ترتیب چمران که دردی عارفانه را در دل تحمل می‌کند، دو روز سخت و طاقت‌فرسا را پشت سر می‌گذارد، در حالی‌که نیروهای معارض در حال تسخیر شهر هستند. تا این که به فرمان مستقیم امام خمینی نیروهای رزمی کافی از مرکز به سرعت به محل اعزام می‌شوند و درگیری‌ها پایان می‌یابد.[۹]

پایان خطر لوث‌شدن

حواشی[ویرایش]

انرژی که چ از ما گرفت، به اندازه سه فیلم سینمایی پر و پیمان بود. می‌گویم سه فیلم، نه دو فیلم و نه چهار فیلم. از همان ابتدا تصمیم گرفتیم از حوصله چیزی کم نگذاریم.[۱۰] ابراهیم حاتمی‌کیا کارگردان

ابراهیم حاتمی‌کیا در نشست خبری فیلم چ در پاسخ به پرسشی درباره خواندن تیتراژ توسط محسن چاووشی گفت: فیلم بسته شده بود و پس از آن، آقای چاوشی فیلم را دیدند. ایشان خیلی با چ ارتباط برقرار کرد و آن را دوست داشت و درنهایت هم قرار شد یک کار آزاد در این‌باره انجام دهد نه برای تیتراژ. پس از آن محسن چاووشی در صفحه شخصی خودش نوشت

به دلیل طرح ادعاهایی سراسر وارونه و کذب درباره نحوه همکاری بنده با پروژه چ در نشست مطبوعاتی این فیلم در جشنواره، بهتر است کماکان سنتوری اولین و آخرین تجربه سینمایی‌ام باشد[۱۱]

از پرویز پرستویی برای بازی در فیلم دعوت شد که او به دلیل مشکلات شخصی که با تهیه کننده «چ» داشت حاضر به ایفای نقش در این فیلم نشد. [۱۲]

اعتراض و واکنش‌ها[ویرایش]

اعتراض کردها[ویرایش]

در پی اکران این فیلم دو تن از شخصیت‌های فرهنگی و سیاسی کردستان ایران دست به اعتراض زدند.[۱۳]

مختار هوشمند، فعال فرهنگی ساکن آلمان درباره‌ی ساخت فیلم چ و سیاست‌های کلی حکومت اسلامی ایران در قبال حوادث اوایل انقلاب، می گوید:[۱۴]

در اشتباه خواهیم بود اگر فکر کنیم که با آمدن دولت تدبیر و امید حسن روحانی، نظام حاکم بر ایران نگاه خاص امنیتی، سیاسی، فرهنگی و تاریخی را از مناطق کُردنشین ایران تغییر داده است. این اهداف و برنامه‌ها، کلان و طرح‌های بلندمدت حاکمیت می‌باشند.

— [۱۴]

کاوه بهرامی دیگر فعال سیاسی کرد پیرامون رویدادهای مرداد ماه سال ۵٨ می‌گوید:[۱۴]

به دنبال حوادث نقده، سنندج و مریوان این بار حکومت تازه به قدرت رسیده‌ی جمهوری اسلامی درصدد ایجاد تنش و دودستگی در شهر پاوه برآمد و افراد غیربومی با سوءاستفاده از وضعیت بافت اجتماعی شهر و طرح مسائل عشیره‌ای، سیاست تفرقه بیانداز و حکومت کن را دنبال می‌کردند و شهروندان پاوه‌ای به ویژه چهره‌های سرشناس، بازاریان و هواداران حزب دمکرات را مورد اذیت و آزار قرار می‌داند که حتی در فرمانداری شرایط تحصن چند تن را فراهم و نیروهای حزب را مسبب وضعیت نشان دادند. مردم پاوه نیز در مقابل این اقدام جعلی و پشت‌پرده، در بیرون از شهر و مکانی به نام قوری قلعه دست به تحصن عمومی زدند که هزار نفر حضور داشتند.

— [۱۴]

واکنش فرزند شهید کشوری[ویرایش]

علی کشوری فرززند شهید احمد کشوری با اشاره به سخنان ابراهیم حاتمی‌کیا در نشست خبری فیلمش در جشنواره فیلم فجر، به انتقاد از نحوه پرداختن به نقش شهیدان کشوری، شیرودی، ‌سهیلیان و تیمسار فلاحی در این فیلم پرداخت و افزود:‌[۱۵][۱۶][۱۷]

انتقاد بنده در واقع از روی دلیل و سند است، اتفاقاتی در این مدت افتاد و بنده صحبتی نکردم تا اینکه این خبر منتشر شد.

وی ادامه داد: آقای حاتمی‌کیا حتی به خودشان اجازه دادند، در نشست خبری فیلم در جشنواره به یک مطلب نادرست اشاره کنند، وی گفته بود که شهید کشوری کسی بود که بعد از جنگ شناخته شده بود، در حالی که شهید کشوری مبارزاتش در زمان شاه و در زمان ارتش شاهنشاهی بود، همچنین به دلیل دستگیری توسط ساواک مورد شکنجه قرار گرفته بود و در عملیات پاوه که در فیلم «چ» به نمایش گذاشته می‌شود حضور فعالی داشت، در واقع شهید کشوری در این عملیات همراه با شهید شیرودی و شهید سهیلیان پاوه را نجات می‌دهند.

پسر خلبان شهید کشوری با اشاره به اینکه در سریال سیمرغ این‌که حصر پاوه چگونه شکسته شد به وضوح به تصویر کشیده شده است، بیان داشت: من نمی‌دانم آقای حاتمی‌کیا بر پایه چه اسناد و مستنداتی فیلم «چ» را ساخته است که به آن شکل در می‌آید و بعد هم عنوان می‌کند که من چمران خودم را ساخته‌ام! مگر چمران شخصیتی است که به شما تعلق دارد، در حالی که شخصیت چمران یک شخصیت ملی است و به همه مردم تعلق دارد، همان گونه که شخصیت شهید کشوری و شیرودی و امثالهم به همه مردم تعلق دارد، ما به این شخصیت‌ها احترام می‌گذاریم.
— [۱۵]

چک لیست‌ها و پرده‌ها[ویرایش]

ابراهیم حاتمی کیا، چ را به هفت پرده تقسیم کرد و برای لحظه به لحظه آن یک چک لیست تاریخ‌دار که شبیه یک جدول یا فرم خالی است، تهیه نمود. این چک لیست‌ها برای ارتباط با گروه جلوه‌های بصری تنظیم شد و حجم آنها به تعداد هفت زونکن رسید. در چک لیست‌ها توضیح هر پلان نوشته می‌شد. حاتمی کیا برای هر چک لیست تصویری می‌چسباند و در کنار هر عکسی با مداد شرح صحنه را می‌نوشت. وی همچنین انتظارات و خواسته‌هایش را از تیم طراحی در آن چک لیست یادداشت می‌نمود. گروه طراحی نیز نظر خود را در آن فرم ذکر می‌کردند.[۱۸]

بازیگران[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «نت آغازین موسیقی فیلم "چ" نوشته شد». خبرگزاری مهر. 
  2. «آهنگساز فیلم حاتمی‌کیا از فیلم «چ» می‌گوید». همشهری آنلاین. 
  3. «ماجرای سکانس پایانی فیلم حاتمی‌کیا و توضیح فریبرز عرب‌نیا». خبرآنلاین. 
  4. «بلوندی: برای «چ» قطعاً نامزد دریافت سیمرغ می‌شوم». سوره سینما. 
  5. «عوامل فیلم». وب سایت رسمی فیلم چ. 
  6. مجله همشهری جوان شماره ۴۵۲ شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۳ سال دهم صفحه ۳۶ و ۳۷.
  7. اقباشاوی، دانش. «قهرمان اصلی فیلم ابراهیم حاتمی‌کیا خمینی است». خبرگزاری دانشجویان ایران، ۴ اسفند ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۵ اسفند ۱۳۹۲. 
  8. گرانپایه، بهروز. «چ مثل چه گوارا، مثل چمران». وبگاه رسمی فیلم چ، ۲۸ دی ۱۳۹۲=۵ اسفند ۱۳۹۲. 
  9. مجله فیلم. اردی‌بهشت ۱۳۹۳. 
  10. مجله همشهری جوان شماره ۴۵۲ شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۳ سال دهم صفحه ۳۷.
  11. «واکنش منفی چاووشی به صحبتهای حاتمی کیا در نشست فیلم «چ»». بانی فیلم. بازبینی‌شده در ۰۵ فوریه ۲۰۱۴. 
  12. «دلایل پرستویی برای بازی نکردن در «چ»». وبسایت رسمی چ. 
  13. نگاهی به "چ" از زاویه‌ی فرهنگی ـ تاریخی/ گفتگو، آژانس خبررسانی کردپا.
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ ۱۴٫۳ «چ» در خدمت «چمران» – واکنش کردها به فیلم تازه‌ی حاتمی‌کیا، اخبار روز.
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ انتقاد فرزند شهید کشوری از فیلم حاتمی کیا، سایت خبری تحلیلی تابناک.
  16. در این فیلم نقش ارتش به عمد سانسور شده: انتقاد تند فرزند شهید کشوری از فیلم "چ"، بهار نیوز.
  17. داستان فیلم «چ» با واقعیات منطبق نیست؛ انتقاد شدید فرزند شهید کشوری از "حاتمی‌کیا" و "چ"، ایلنا: خبرگزاری کار ایران.
  18. مجله همشهری جوان شماره ۴۵۲ شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۳ سال دهم صفحه ۳۸.

پیوند به بیرون[ویرایش]