سرهنگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سرهنگ
Sarhang 1.png
کشور  ایران
شاخه خدمات نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
درجه ناتو OF-5
شکل گرفته ۱۳۱۳
رتبه بالاتر بعدی سرتیپ دوم
رتبه پایین‌تر بعدی سرهنگ دوم
درجه‌های معادل سرهنگ پاسدار
ناخدا یکم
ناوسالار یکم پاسدار
درجه‌های ارتش ایران
نیروها
زمینی و هوایی دریایی
ارتشبد دریابد
سپهبد دریاسالار
سرلشکر دریابان
سرتیپ دریادار
سرتیپ دوم دریادار دوم
سرهنگ ناخدا یکم
سرهنگ دوم ناخدا دوم
سرگرد ناخدا سوم
سروان ناوسروان
ستوان ۳، ۲ و ۱ ناوبان ۳، ۲ و ۱
استوار ۲ و ۱ ناواستوار ۲ و ۱
گروهبان ۳، ۲ و ۱ مهناوی ۳، ۲ و ۱
سرجوخه سرناوی
سرباز ۲ و ۱ ناوی ۲ و ۱
سرباز ناوی

سَرهَنگ درجه‌ای است در ارتش که بالاتر از سرهنگ دوم و پایین‌تر از سرتیپ می‌باشد.[۱] سرهنگ دوم درجه‌ای است بالاتر از سرگرد و پایین‌تر از سرهنگ. در دوران قاجار، این درجه را «کلنل» می‌نامیدند که در اصل واژه‌ای فرانسوی می‌باشد.[۲] درجهٔ سرهنگ را در فارسی افغانستان دگروال می‌گویند که در اصل یک واژه پشتو است.[۳]

ریشه‌شناسی[ویرایش]

«سرهنگ» یکی از کهن‌ترین اصطلاحات نظامی فارسی است که در پارسی میانه «sarhang» و در ‌پارسی باستان «-sar(a)-θang*» بوده که آن همکردی از دو واژه است: «-(sar(a*» «سر» و «-θang√» «کشیدن، هنجیدن، آهیختن»[۴]. این واژه در زبان‌های پارسی میانه و سغدی هم به معنای «سردار، سرور، فرمانده، سرهنگ» به کار می‌رفته است[۵]. «سرهنگ» در فارسی دری به معنای مطلق «فرمانده و سردار» به کار می‌رفته که در «شاهنامه» فردوسی و «تاریخ بیهقی» آورده شده و در سپاه سامانیان و غزنویان یکی از مناصب لشکری بوده است. از دویست سال پیش «سرهنگ» به معنای «فرمانده هنگ» به کار گرفته شده است[۶].


درجه‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
نیروها
نیروهای زمینی،
هوافضا و قدس
نیروی دریایی
ارتشبد پاسدار دریابد پاسدار
سپهبد پاسدار دریاسالار پاسدار
سرلشکر پاسدار دریابان پاسدار
سرتیپ پاسدار دریادار پاسدار
سرتیپ دوم پاسدار دریادار دوم پاسدار
سرهنگ پاسدار ناوسالار یکم پاسدار
سرهنگ دوم پاسدار ناوسالار دوم پاسدار
سرگرد پاسدار ناوسالار سوم پاسدار
سروان پاسدار ناوسروان پاسدار
ستوان یکم پاسدار ناوبان یکم پاسدار
ستوان دوم پاسدار ناوبان دوم پاسدار
ستوان سوم پاسدار ناوبان سوم پاسدار
رزم‌دار یکم پاسدار ناودار یکم پاسدار
رزم‌دار دوم پاسدار ناودار دوم پاسدار
رزم‌آور یکم پاسدار ناویار یکم پاسدار
رزم‌آور دوم پاسدار ناویار دوم پاسدار
رزم‌آور سوم پاسدار ناویار سوم پاسدار
رزم‌یار سرناوی
سرباز ناوی


نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

  1. "واژه‌های نو فرهنگستان ایران تا پایان سال ۱۳۱۸، تهران، نشر ابن سینا ۱۳۱۹.
  2. از فرمان شاهنشاهی تأسیس نیروی هوایی تا دژ پرنده آمریکایی در تهران خبرگزاری فارس
  3. قارییف، محمود، نبرد واپسین من (افغانستان پس از بازگشت سپاهیان شوروی، ترجمهٔ عزیز آریانفر، پیشاور: کتابفروشی فضل، ۱۹۹۸، ص۲۰۷.
  4. L. G. Herzenberg. Studies in Persian Etymology II.
  5. فرهنگ سغدی، سغدی - فارسی - انگلیسی پدیدآورنده: شهرزاد فتوحی، بدرالزمان قریب ناشر: فرهنگان - ۱۳۸۳.
  6. http://www.vajehyab.com/dehkhoda/سرهنگ