بل ای‌اچ-۱ کبرا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
AH-1 HueyCobra / Cobra
US Army AH-1G archived.jpg
کاربری بالگرد جنگنده
کشور سازنده ایالات متحده آمریکا
تولیدکننده بل هلیکوپتر
نخستین پرواز ۷ سپتامبر ۱۹۶۵
معرفی ۱۹۶۷
بازنشستگی ۲۰۰۱ (نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا)
وضعیت در حال خدمت
کاربر اصلی نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا (در گذشته)
نیروی زمینی دفاع‌ازخود ژاپن
ارتش جمهوری کره
نیروی هوایی سلطنتی اردن
ساخته‌شده ۱۹۶۷-۲۰۱۹
تعداد ساخته‌شده ۱,۱۱۶
توسعه‌یافته از بل یواچ-۱ ایروکوای
گونه‌ها بل ای‌اچ-۱ سوپرکبرا
بل ۳۰۹ کینگ‌کبرا

بِل اِی‌اِچ-۱ کبرا (به انگلیسی: Bell AH-1 Cobra) نوعی هلیکوپتر تهاجمی ساخت شرکت بل است که در دهه ۱۹۶۰ بر اساس هلیکوپتر چندمنظوره پرطرفدار یواچ-۱ ایروکوای طراحی شد. این هلیکوپتر اولین پرواز خود را در سال ۱۹۶۵ انجام داده و از سال ۱۹۶۷ وارد ارتش آمریکا شد. این هلیکوپتر در دو نوع اصلی تک‌موتوره و نوع پرقدرت‌تر دوموتوره ساخته شد. تمامی مدل‌های تک موتوره با نام "هیویی کبرا" (به انگلیسی: Huey Cobra) شناخته می‌شوند[۱]

هلیکوپتر AH-1T ' سی کبرا ' در حقیقت نمونه پیشرفته تر AH-1J 'سی کبرا ' محسوب می‌شد.


اولین نمونه‌های دو موتوره این هلیکوپتر با نام‌های بِل اِی‌اِچ-۱جی (به انگلیسی: AH-1J) و بِل اِی‌اِچ-۱تی (به انگلیسی: AH-1T) (نمونه بهبود یافته AH-1J) معروف به سی کبرا (کبرای دریایی) (به انگلیسی: Sea Cobra) مخصوص نیروی تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا ساخته شد. نمونه صادراتی ای اچ-۱جی به سی کبرا بین‌المللی (به انگلیسی: International Sea Cobra) معروف شد و خود دارای دو مدل با قابلیت شلیک و هدایت موشک‌های ضد تانک هدایت سیمی بی‌جی‌ام-۷۱ تاو معروف به تاو کبرا (به انگلیسی: TOW Cobra) مجهز به سیستم هدفگیری و هدایت تلسکوپی ام-۶۹ (به انگلیسی: M69)این موشک‌ها در پوزه هلیکوپتر و نمونه بدون قابلیت شلیک و هدایت این موشک‌های ضد تانک، معروف به نان تاو (به انگلیسی: Non TOW) بود.
۱۶۰ فروند از مدل نان تاو و ۶۲ فروند از مدل تاو هلیکوپتر ای اچ-۱جی سی کبرا (به انگلیسی: AH-1J Sea Cobra) از سال ۱۹۷۴ توسط هوانیروز ارتش ایران برای پشتیبانی نیروهای زمینی ایران و مقابله با تانک‌ها , زره پوش‌ها و نفربرهای زرهی دشمنان به خدمت گرفته شد که در طول جنگ ایران و عراق بسیار بکار گرفته شد.
نمونه‌های بعدی دو موتوره به ترتیب بِل اِی‌اِچ-۱دبلیو (به انگلیسی: AH-1W) معروف به سوپر کبرا (به انگلیسی: Super Cobra) و آخرین و پیشرفته‌ترین نمونه کبرا یعنی بِل اِی‌اِچ-۱زِد (به انگلیسی: AH-1Z) معروف به وایپر (افعی) (به انگلیسی: Viper) هستند. لازم به ذکر است نمونه بِل اِی‌اِچ-۱زد با نام زولو کبرا (به انگلیسی: Zulu Cobra) نیز شناخته می‌شود.[۱]

بالگرد AH-1W سپاه تفنگداران دریایی امریکا مجهز به هشت موشک ضد تانک هدایت لیزری هلفایر

تمامی مدل‌های هلیکوپتر کبرا در نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا از دهه ۱۹۸۰ با هلیکوپتر ای‌اچ-۶۴ آپاچی جایگزین شد. البته تعدادی از آن‌ها همچون بسیاری از هلیکوپترهای جنگی دیگر آمریکا کاربرد غیرنظامی پیدا کرده و به عنوان هلیکوپتر آتش‌نشان برای اطفای حریق جنگل‌ها استفاده می‌شوند.[۲] اما مدل‌های ارتقایافته دوموتوره کبرا معروف به ای‌اچ-۱ دبلیو و ای‌اچ-۱ زد همچنان هلیکوپتر جنگنده اصلی تفنگداران دریایی ارتش ایالات متحده هستند.

مدل‌های مختلف بالگرد کبرا[ویرایش]

AH-1E: مدل اولیه تهاجمی

AH-1F: مدل مجهز به موشک ضد زره تاو

TAH-1F: مدل آموزشی اف

AH-1G: هیویی کبری مدل اولیه برای تحویل به نیروی زمینی

AH-1J: سی کبری، اولین مدل 2موتوره برای خدمت در نیروی دریایی که ایران از همین مدلهارا داراست.

AH-1P: مدل ارتقا یافته و مجهز به موشکهای تاو

AH-1S: اصلاح شده مدل جی،با قابلیت شلیک موشک تاو

AH-1T: سی کبری اصلاح شده مدل جی با قابلیت پرواز بالاتر

TH-1G: مدل آموزشی با فرامین دوگانه

AH-1Q: هیویی کبری قابلیت رزم شبانه و قادر به حمل 8 موشک تاو

AH-1S: هیویی کبری

TH-1S: مدل آموزشی برای رزم شبانه

AH-1W: سوپر کبری، قادر به انجام رزم شبانه

AH-1Z: کینگ کبری، مدل بهسازی شده AH-1W سوپرکبری

AH-1RO: دراکیولا شبیه مدل W ،برای صدور به رومانی


   کاربران مدل تک‌موتوره

  کاربران مدل دوموتوره

  کاربران هر دو مدل

   کاربران سابق

مدل‌های اِی اِچ-١جِی سی کبرا[ویرایش]

بل ۲۰۹

مدلهایی از بالگرد بل ای‌اچ-۱جِی سی کبرا (به انگلیسی: AH-1J Sea Cobra) که توانایی حمل و شلیک موشک ضد زره بی‌جی‌ام-۷۱ تاو را ندارند، نان تاو (و یا نان تو) (به انگلیسی: NON TOW)خوانده می‌شوند.[۳]

مدلهایی از بالگرد بل ای‌اچ-۱جِی سی کبرا (به انگلیسی: AH-1J Sea Cobra) که به واسطه نصب سیستم هدفکیری و هدایت اپتیکی ام-۶۹ در پوزه بالگرد، توانایی حمل و شلیک موشک ضد زره بی‌جی‌ام-۷۱ تاو را دارند، تاو کبرا (به انگلیسی: Tow Cobra)خوانده می‌شوند.[۳]

تسلیحات[ویرایش]

AH-1F نیروی هوایی اسرائیل مجهز به موشک‌های ضد تانک ای جی ام -۷۱ " تاو"

تمامی مدل‌ها مجهز به توپ چرخان بیست میلی‌متری سه‌لول ام-۱۹۷ هستند و تمامی مدل‌های بالگرد کبرا می‌توانند به راکت‌های هدایت ناپذیر هایدرا ۷۰ در لانچرهای هفت تایی ام-۲۶۰ یا نونزده تایی ام-۲۶۱ مجهز بشوند.
تمامی این مدل‌ها توانایی حمل و شلیک چهار یا هشت موشک ضد تانک هدایت سیمی بی‌جی‌ام-۷۱ تاو را دارند. البته لازم به ذکر است اکثر مدل‌های ای اچ-۱جی (به انگلیسی: AH-1J) به سیستم هدفگیری و هدایت تلسکوپی ام-۶۹ برای هدفگیری و هدایت موشک‌های ضد تانک بی‌جی‌ام-۷۱ تاو در قسمت پوزه مجهز نیستند و قابلیت حمل و شلیک این موشک‌ها را ندارند و به اختصار آن‌ها را نان تاو (به انگلیسی: Non TOW) می‌خوانند.[۴]
مدل‌های AH-1W و AH-1Z توانایی حمل و شلیک چهار یا هشت موشک هدایت لیزری ضد تانک ای‌جی‌ام-۱۱۴ هل‌فایر (به انگلیسی: AGM-114 hellfire) و موشک‌های هوا به هوای ایم-۹ سایدوایندر را دارند[۱][۵]

کاربران[ویرایش]

 اتریش
  • یک فروند هلیکوپتر غیرنظامی در فرودگاه سالزبورگ
 بحرین
  • ۱۰ ای‌اچ-۱ئی، ۶ ای‌اچ-۱پی و ۶ ای‌اچ-۱ پی آموزشی در سال ۲۰۱۰.[۶]
 اسرائیل
  • ۵۴ فروند در سال ۲۰۱۰
 ایران
 ژاپن
  • ۸۹ فروند ای‌اچ-۱اس بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۲۰۰۰ در کارخانه صنایع سنگین فوجی تحت لیسانس شرکت بل ساخته شد.[۷]
 اردن
  • ۲۲ ای‌اچ-۱اس و ۹ ای‌اچ-۱اف در سال ۲۰۱۰.
 پاکستان
 کره جنوبی
 تایوان
 تایلند
 ترکیه
 ایالات متحده آمریکا

کاربران سابق[ویرایش]

 اسپانیا

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]