نیروی زمینی شاهنشاهی ایران
| نیروی زمینی شاهنشاهی ایران | |
|---|---|
 | |
| بنیانگذاری | ۱۴ دی ۱۳۰۰ |
| برچیدگی | ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ |
| کشور |  ایران |
| وفاداری | ایران |
| گونه | نیروی زمینی |
| نقش | حفظ تمامیت ارضی کشور |
| اندازه | ۳۵۰،۰۰۰ نفر |
| بخشی از | ارتش شاهنشاهی ایران |
| ستاد | لویزان ، تهران |
| نام(های) مستعار | IIGF |
| پشتیبان | وزارت جنگ |
| شعار(ها) | خدا شاه میهن |
| نوع لباس |        |
| رژه | ۲۱ آذر |
| سالگردها | ۱۴ دی |
| نبردها | نبرد شکریازی شورش دوم شکاک اشغال ایران در جنگ جهانی دوم غائله آذربایجان کودتای ۲۸ مرداد عملیات مشترک اروند جنگ نخست کردها و عراق جنگ دوم کردها و عراق کشمکش بلوچستان درگیریهای ۱۹۷۵–۱۹۷۴ اروندرود مداخله ایران در جنگ ظفار |
| فرماندهان | |
| بزرگارتشتاران | محمدرضا پهلوی |
| فرمانده | سپهبد عبدالعلی بدرهای (آخرین فرمانده) |
| جانشین فرمانده | سپهبد حسین رستگار نامدار |
| معاون هماهنگ کننده نیروی زمینی | سپهبد چنگیز وشمگیر |
| نشان | |
| پرچم |  |
| راندل |  |
نیروی زمینی شاهنشاهی ایران (Imperial Iranian Ground Force به اختصار IIGF) شاخهای از ارتش شاهنشاهی ایران بود، که پیکره اصلی نیروهای مسلح ایران را تشکیل میداد. مهمترین و بزرگترین نیروی زیرمجموعه ارتش شاهنشاهی ایران است، و وظیفه حفظ حاکمیت و تمامیت ارضی و حفاظت از مرزهای ایران را برعهده داشت. [۱] نیروی زمینی شاهنشاهی ایران با کوشش رضا شاه تأسیس شد[۲] و با وقوع انقلاب ۱۳۵۷ نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی جایگزین آن شد.[۳]
تاریخچه
[ویرایش]با به قدرت رسیدن رضاشاه نیروهای مسلح ایران نیز به سازماندهی نوینی دست یافتند. افسران و فرماندهان خارجی از واحدهای نظامی ایران خارج شده و واحدهای پراکنده مسلح ایران نظیر لشکر قزاق، تفنگداران جنوب و ژاندارمری همگی تحت فرمان و ساختار متحد دولت ایران قرار گرفتند.
در سال ۱۳۰۳ قوای نیروهای مسلح ایران ۸۰ هزار نفر تخمین زده میشد. یکسال قبل از آن اولین دسته از دانشجویان افسری به مراکز آموزشی فرانسه اعزام شده و پس از گذراندن دورههای مختلف ۵۰۰ تن از آنها برای ایجاد اولین پایههای آموزشی نیروهای مسلح کشور به ایران بازگشتند. طی این سالها تجهیز واحدها از لحاظ تسلیحاتی به عهده آلمانها بود و هم آنها بودند که اولین کارخانههای تولید اسلحه در ایران را بنا نهادند. علاوه بر فرانسه تعدادی از دانشجویان ایرانی نیز به آلمان اعزام شدند تا با آخرین تکنیکها و امور فنی نظامی آشنا شده و اندکی بعد از آن نیز کار تأسیس مراکز آموزشی در داخل کشور برمبنای ساختارهای ارتش آلمان آغاز گردید.
در بحبوحه جنگ دوم جهانی (۱۳۲۰ خورشیدی) نیروهای مسلح ایران به ۱۲۵٬۰۰۰ نفر افزایش یافته بود که از سطح آموزش و تسلیحات بسیار خوبی برخوردار بودند.[نیازمند منبع] در این زمان ارتش شاهنشاهی ایران درگیر جنگی ناخواسته با نیروهای مهاجم متفقین گردید.
وقایع جنگ دوم جهانی ضربههای هولناک و سنگینی را بر ستون فقرات نیروهای مسلح ایران وارد آوردند و سازماندهی مجدد نیروها مستلزم سالها تلاش و مبالغ هنگفتی هزینه مالی گردید
ستاد سازماندهی ارتش شاهنشاهی ایران
[ویرایش]«ستاد» واژهای است فارسی که از اوایل به سلطنت رسیدن رضاشاه پهلوی به جای کلمه عربی «ارکان حرب قشون» برای ارتش ایران برگزیده شد که بعدها در زمان سلطنت محمدرضا شاه به نام «ستاد بزرگ ارتشتاران» تغییر نام داد. ستاد در هر یگان مرکز فرماندهی و هماهنگکننده آن واحد است. در نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران در هر واحد بزرگتر از گردان یک ستاد وجود داشت که به همان ترتیب سلسله مراتب تحت فرمان ستاد یگانهای بالاتر از خود بود. ستاد بزرگ ارتشتاران نیز مرکز فرماندهی و هماهنگکننده کل واحدهای نیروهای مسلح شاهنشاهی بود که از ادارات و دوایر مختلف تشکیل شده و در راس آن رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران (معمولا در سالهای قبل از انقلاب با درجه ارتشبدی) قرار داشت که از لحاظ مسئولیت و کسب فرمان بهطور مستقیم تحت دستور شخص پادشاه قرار داشت. آموزش دوره عالی نظامی «فرماندهی و ستاد» جهت نیل افسران به درجات تیمساری از پیش از سال ۱۳۲۰ در دانشگاه جنگ و پس از سال ۱۳۳۶ در دانشکده فرماندهی و ستاد (دافوس) انجام میگرفت.
لشکرهای نیروی زمینی
[ویرایش]
لشکر ۷۷ پیاده خراسان و لشکر ۹۲ زرهی اهواز (بخاطر نزدیکی و مجاورت با مرزهای شوروی، افغانستان و عراق) از مهمترین واحدهای نیروی زمینی شاهنشاهی محسوب میشدند.
- جمع کل پرسنل (تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷): ۲۸۵٫۰۰۰ نفر
- افراد ذخیره: ۳۰۰٫۰۰۰ نفر
واحدهای اصلی نیروی زمینی شاهنشاهی سازماندهی شده در ۳ سپاه:
- لشکر ۱۶ زرهی قزوین (دومین لشکر بزرگ زرهی خاورمیانه)
- لشکر ۸۱ زرهی کرمانشاه
- لشکر ۹۲ زرهی اهواز (بزرگترین لشکر زرهی خاورمیانه)
- لشکر ۸۸ زرهی سیستان و بلوچستان
- لشکر ۱ پیاده گارد شاهنشاهی - تهران
- لشکر ۲ پیاده گارد شاهنشاهی - تهران
- لشکر ۲۸ پیاده کردستان
- لشکر ۶۴ پیاده رضائیه
- لشکر ۷۷ پیاده خراسان
- لشکر ۲ تبریز (این لشکر در مهرماه سال ۱۳۴۹ منحل گردید و پادگان تبریز به «مرکز آموزشهای پشتیبانی» اختصاص یافت)[۴][۵][۶]
- تیپ ۸۴ پیاده خرمآباد
- تیپ ۵۵ هوابرد شیراز
- تیپ ۲۳ نوهد (نیروی ویژه هوابرد) تهران
- تیپ ۳۷ زرهی شیراز
- گروه ۱۱ توپخانه
- گروه ۲۲ توپخانه
- گروه ۳۳ توپخانه
- گروه ۴۴ توپخانه
- گروه ۵۵ توپخانه
- ۴ گردان پدافند هوایی هاک
لشکرهای نیروی زمینی در زمان رضا شاه
[ویرایش]لشکرهای نیروی زمینی در زمان حمله متفقین سال ۱۳۲۰ به این شکل بود:
۱. لشکر ۱ مرکز: شامل ۴ هنگ پیاده، ۳ هنگ سوار، ۲ هنگ توپخانه کوهستانی، چند گردان مهندسی. استعداد ۱۳۰۰۰نفر.
۲. لشکر ۲ مرکز: شامل ۳ هنگ پیاده، ۳ هنگ سوار، ۲ هنگ توپخانه، چند گردان مهندسی. استعداد ۱۲۰۰۰.
۳. تیپ مکانیزه مستقل تهران. شامل یک گردان تانک سبک به استعداد ۵۰ تانک. یک گردان تانک متوسط به استعداد ۵۰ تانک.
۴. لشکر۳ شمال شرق:شامل ۳ هنگ پیاده، ۲ هنگ سوار، ۱ هنگ توپخانه، ۱ هنگ هوایی. استعداد۹۵۰۰ نفر.
۵. لشکر ۴ شمال غرب: شامل ۱ هنگ پیاده، ۲ هنگ سوار، ۱ هنگ توپخانه. استعداد ۴۵۰۰. ۶. لشکر ۵ کردستان: شامل ۳ هنگ پیاده، ۱ هنگ سوار. استعداد ۵۰۰۰نفر
۷. لشکر ۶ خوزستان:شامل ۳ هنگ پیاده، ۱ هنگ سوار، ۱هنگ توپخانه، ۱ هنگ هوایی. استعداد ۸۰۰۰نفر.
۸. لشکر ۷ فارس: شامل ۳ هنگ پیاده، ۱ هنگ مختلط توپخانه، ۱هنگ سوار. استعداد ۵۰۰۰ نفر.
۹. لشکر ۸ کرمان: شامل ۱هنگ پیاده، ۱ هنگ سوار، ۱ هنگ توپخانه مختلط. استعداد ۴۵۰۰ نفر.
۱۰. لشکر ۹خراسان: شامل ۲ هنگ پیاده، ۲هنگ سوار، ۱هنگ توپخانه مختلط، ۱ هنگ هوایی. استعداد۶۰۰۰نفر.
۱۱. لشکر ۱۰ گرگان: شامل ۱ هنگ پیاده، ۱هنگ سوار، ۱ هنگ توپخانه. استعداد ۴۵۰۰نفر.
۱۲. لشکر۱۱ گیلان: شامل ۳هنگ پیاده. استعداد ۴۰۰۰ نفر.
۱۳. لشکر۱۲کرمانشاه: ۱ هنگ پیاده، ۱هنگ سوار، ۱ هنگ آتشبار صحرایی، ۱ هنگ مختلط کوهستانی. استعداد ۴۰۰۰ نفر.
۱۴. لشکر ۱۳ اصفهان: شامل ۱ هنگ پیاده، ۱ هنگ سوار، ۱ هنگ توپخانه. استعداد ۴۰۰۰نفر.
۱۵. لشکر ۱۴ مکران: شامل ۲ هنگ پیاده، ۱ هنگ سوار، ۱ هنگ توپخانه، ۱ گردان جماز (شتر). استعداد ۴۰۰۰نفر.
۱۶. لشکر ۱۵ اردبیل: ۲ هنگ پیاده، ۱ هنگ سوار. استعداد ۴۰۰۰ نفر.
۱۷. لشکر ۱۶ لرستان: ۱ هنگ پیاده، ۱ هنگ سوار، ۱گردان توپخانه. استعداد ۴۰۰۰نفر.
۱۸. لشکر۱۷ خوی: ۱ هنگ پیاده، ۱ هنگ سوار. استعداد ۳۰۰۰نفر.
۱۹. لشکر ۱۸تربت جام: ۳ هنگ پیاده. استعداد ۴۰۰۰ نفر.
جمعا: ۹۴۰۰۰ نفر
زنان در نیروی زمینی
[ویرایش]از سال ۱۳۱۲ زنان در نیروهای مسلح ایران شروع به فعالیت میکنند. نخستین زنی که در نیروی زمینی ارتش شاهنشاهی به درجه سرتیپی رسید، مرضیه ارفع بود که با درجه سروانی به نیروهای مسلح پیوسته بود.[۷][۸]
در دوران رضا شاه با تشکیل واحدهای مربوط به زنان در بهداری زنان به صورت رسمی به عنوان بخشی از ارتش ایران درآمدند. تشکیل آموزشگاه زنان ارتش یکی از این موارد مهم بود که به حضور زنان در ارتش رسمیت داد.[۹] مرضیه ارفع نخستین زنی بود که در ارتش ایران به درجه امیری (سرتیپی) رسید.
هوانیروز
[ویرایش]هوانیروز توسط نیروی زمینی در سال ۱۳۴۱ تاسیس شد. در آغاز سال ۱۳۴۱ هواپیمایی نیروی زمینی شاهنشاهی ایران با شش فروند هواپیمای یک موتوره سسنا ۱۸۰(U-17) و شش خلبان در شهر اصفهان تشکیل شد. شمار وسایل پرندهٔ این نیرو تا سال ۱۳۴۵ به ۳۰ فروند رسید. پس از آن هوانیروز که یک گردان هوایی بود به یک گردان هواپیمایی و یک گروهان نگهداری تقسیم شد. تا اینکه در سال ۱۳۴۵ ۱۷ فروند بالگرد H-۴۳ نیز به گردان افزوده و در سال ۱۳۴۸ گردان هواپیمایی به هنگ هواپیمایی که محل آن در اصفهان بود تبدیل شد. برای تکمیل و تجهیز آن شماری بالگرد آگوستا- بل ۲۰۵ و بل ۲۰۶ به ایتالیا سفارش داده شد و همزمان با آن نیروهای مورد نیاز برای گذراندن دوره خلبانی و فنی به آن کشور اعزام شدند.
درجههای نیروی زمینی
[ویرایش]درجههای نیروی زمینی ارتش شاهنشاهی ایران
[ویرایش]| درجههای تیمسارها و افسران نیروی زمینی ارتش شاهنشاهی ایران | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| آریابد | ارتشبد | سپهبد | سرلشکر | سرتیپ | سرهنگ | سرهنگ دوم | سرگرد | سروان | ستوان یکم | ستوان دوم | ستوان سوم |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| درجههای درجهداران و سربازان نیروی زمینی ارتش شاهنشاهی ایران | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| افسریار یکم | افسریار دوم | استوار یکم | استوار دوم | گروهبان یکم | گروهبان دوم | گروهبان سوم | سرجوخه | سرباز یکم | |||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||
فرماندهان نیروی زمینی
[ویرایش]فهرست زیر، فرماندهان نیروی زمینی ارتش شاهنشاهی ایران را شامل میشود.
| ر | درجه | نام | تصاویر | شروع تصدی | پایان تصدی | مدت تصدی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | سرلشکر | بهرام آریانا |  |
۱۳۳۴ | ۱۳۳۷ | ۳ سال |
| ۲ | سپهبد | عبدالحسین حجازی |  |
۱۳۳۷ | ۲۴ اسفند ۱۳۳۹ | ۲ سال |
| ۳ | سپهبد | رضا عظیمی | ۲۴ اسفند ۱۳۳۹ | ۱۳۴۴ | ۵ سال | |
| ۴ | ارتشبد | عزت الله ضرغامی | ۱۳۴۴ | ۱۳۴۷ | ۳ سال | |
| ۵ | سپهبد | فتحالله مینباشیان |  |
۱۳۴۷ | ۲۷ آبان ۱۳۵۱ | ۴ سال |
| ۶ | ارتشبد | غلامعلی اویسی |  |
۲۷ آبان ۱۳۵۱ | ۱۵ دی ۱۳۵۷ | ۶سال ۲ماه ۱۱روز |
| ۷ | سپهبد | عبدالعلی بدره ای |  |
۱۵ دی ۱۳۵۷ | ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ | ۱ ماه
۷ روز |
- سرلشکر بهرام آریانا (از ۱۳۳۴ تا ۱۳۳۷)
- سپهبد عبدالحسین حجازی (۱۳۳۷ تا ۲۴ اسفند ۱۳۳۹)
- سپهبد رضا عظیمی (از ۲۴ اسفند ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۴)
- ارتشبد عزتالله ضرغامی (از ۱۳۴۴ تا ۱۳۴۷)
- سپهبد فتحالله مینباشیان (از ۱۳۴۷ تا ۲۷ آبان ۱۳۵۱)
- ارتشبد غلامعلی اویسی (از ۲۷ آبان ۱۳۵۱ تا ۱۵ دی ۱۳۵۷)
- سپهبد عبدالعلی بدرهای (از ۱۵ دی ۱۳۵۷ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷)
ارتشبدهای نیروی زمینی شاهنشاهی
[ویرایش]- ارتشبد عبدالله هدایت
- ارتشبد عبدالحسین حجازی
- ارتشبد بهرام آریانا
- ارتشبد رضا عظیمی
- ارتشبد عزتالله ضرغامی
- ارتشبد غلامعلی اویسی
- ارتشبد فریدون جم
- ارتشبد فتحالله مینباشیان
- ارتشبد نعمتالله نصیری
- ارتشبد غلامرضا ازهاری
- ارتشبد جعفر شفقت
- ارتشبد حسین فردوست
- ارتشبد عباس قرهباغی
| فهرست ارتشبد های نیروی زمینی شاهنشاهی ایران | ||||
|---|---|---|---|---|
| ر. | نام | تصاویر | درجه نظامی | آغاز تصدی |
| ۱ | عبدالله هدایت |
|
تیمسار ارتشبد | ۱۳۳۵ |
| ۲ | عبدالحسین حجازی | |
تیمسار ارتشبد | ۱۳۳۹ |
| ۳ | بهرام آریانا | |
تیمسار ارتشبد | ۱۳۴۲ |
| ۴ | رضا عظیمی | تیمسار ارتشبد | نا مشخص | |
| ۵ | عزتالله ضرغامی | تیمسار ارتشبد | ۱۳۴۷ | |
| ۶ | غلامعلی اویسی | |
تیمسار ارتشبد | نامشخص |
| ۷ | فریدون جم |
|
تیمسار ارتشبد | ۱۳۴۸ |
| ۸ | فتح الله مین باشیان | |
تیمسار ارتشبد | نامشخص |
| ۹ | نعمت الله نصیری |
|
تیمسار ارتشبد | نامشخص |
| ۱۰ | غلامرضا ازهاری |
|
تیمسار ارتشبد | ۱۳۵۰ |
| ۱۱ | جعفر شفقت |
|
تیمسار ارتشبد | نامشخص |
| ۱۲ | حسین فردوست |
|
تیمسار ارتشبد | ۱۳۵۵ |
| ۱۳ | عباس قره باغی |
|
تیمسار ارتشبد | ۱۳۵۴ |
.jpg)
برخی از امرای نیروی زمینی در هنگام انقلاب ۱۳۵۷
[ویرایش]| درجه | نام | سمتها | درگذشت |
|---|---|---|---|
| سپهبد | بقراط جعفریان | فرمانده لشکر ۹۲ زرهی اهواز استاندار خوزستان |
۲۳ بهمن ۱۳۵۷[۱۰] |
| سپهبد | هوشنگ حاتم | فرمانده توپخانه لشکری لشکر پیاده گارد فرمانده مرکز آموزش توپخانه اصفهان جانشین فرمانده ستاد ارتش |
اواخر ۱۳۵۸[۱۱] |
| سپهبد | مهدی رحیمی | معاون فرمانده گارد شاهنشاهی معاون عملیاتی فرماندار نظامی تهران فرمانداری نظامی تهران سرپرستی شهربانی کل کشور |
۲۶ بهمن ۱۳۵۷[۱۲] |
| سپهبد | عبدالعلی بدرهای | فرمانده گارد شاهنشاهی آخرین فرمانده نیروی زمینی |
۲۲ بهمن ۱۳۵۷[۱۳] |
| سپهبد | علیمحمد خواجهنوری | رئیس اداره سوم ستاد ارتش (اداره عملیات) | [۱۴] |
| سپهبد | حسین رستگار نامدار | جانشینی فرمانده نیروی زمینی فرماندهی مرکز توپخانه اصفهان |
[۱۵] |
| سپهبد | امیرفرهنگ خلعتبری | در سال ۵۷ معاون عملیاتی نیروی زمینی | [۱۶] |
| سرلشکر | کاظم ریاحی | آخرین فرمانده لشکر پیاده گارد | [۱۷] |
| سرلشکر | منوچهر خسروداد | پایهگذار و فرمانده گردان چترباز و تیپ نیروی ویژه هوابرد از سال ۱۳۵۰ به بعد فرمانده هوانیروز |
[۱۸] |
| سرلشکر | محمدامین بیگلری | فرماندهی لشکر پیاده گارد و معاونت فرماندهی لشکر پیاده گارد | [۱۹] |
| سرلشکر | رضا ناجی | فرمانده توپخانه لشکری در لشکر ۱۶ زرهی قزوین معاون فرمانده لشکر پیاده گارد (در زمان فرماندهی سرلشکر جلال پژمان) فرماندهی مرکز توپخانه اصفهان را به عهده داشت. در مرداد ۵۷ به فرمانداری نظامی اصفهان منصوب گردید. |
[۲۰] |
| سرلشکر | علی نشاط | آخرین فرمانده تیپ گارد جاویدان | [۲۱] |
| سرلشکر | احمدعلی بیدآبادی | درز مان انقلاب فرماندار نظامی تبریز | [۲۲] |
| سرتیپ زرهی | نعمتالله معتمدی | فرمانده لشکر ۱۶ زرهی قزوین | [۲۳] |
| سرتیپ | منوچهر ملک | معاون لشکر ۱۶ زرهی قزوین فرمانداری نظامی قزوین |
[۲۳] |
| سرتیپ | جهانگیر اسفندیاری | فرمانده تیپ ۳ لشکر ۹۲ زرهی اهواز فرماندار نظامی آبادان در اواخر سال ۱۳۵۷ |
[۲۴] |
| ارتشبد | جعفر شفقت | ریاست ستاد نیروی زمینی ریاست سرای نظامی جانشینی فرمانده ستاد ارتش استانداری آذربایجان شرقی وزرات جنگ در کابینه شاهپور بختیار |
[۲۵] |
| سپهبد | عبدالمجید معصومی نائینی | معاون پارلمانی وزارت جنگ در کابینه بختیار | [۲۵] |
| [۲۶] | |||
| سپهبد | جلال پژمان | فرمانده گارد مجلس شورای ملی در درجه سروانی رئیس ستاد لشکر پیاده گارد درجه سرهنگی فرمانده تیپ نادری از لشکر پیاده گارد در درجه سرتیپی فرمانده لشکر پیاده گارد به مدت ۶ سال در درجه سرلشکری ریاست اداره چهارم ستاد بزرگ ارتشتاران |
[۲۷] |
| سپهبد | احمدعلی محققی | مدتی در اطلاعات (رکن ۲) ژاندارمری فعال بود در زمان فرماندهی عباس قرهباغی بر ژاندارمری مسوولیت جانشینی ایشان را بر عده داشت. پس از رسیدن قره باغی به مقام وزارت کشور در کابینه ارتشبد غلامرضا ازهاری، سپهبد محققی فرمانده ژاندارمری کل کشور شد با پیروزی انقلاب، سپهبد محققی از سوی مهدی بازرگان به عنوان سرپرست ژاندارمری کل کشور منصوب شد اما بیش از چند ماه در این پست دوام نیاورد و برکنار گردید. محققی پس از برکناری، ایران را ترک کرد |
|
| سرتیپ | فضلالله ناظمی | فرمانده تیپ ۲ لشکر پیاده گارد موسوم به تیپ آهنین | ۱۳۵۸[۲۸] |
| سرتیپ | ابوالفتح اقصی | فرمانده تیپ ۳ لشکر پیاده ۲۸ کردستان | |
| سپهبد | چنگیز وشمگیر | معاون فرمانده نیروی زمینی | [۲۹] |
تصاویر
[ویرایش]
.gif)
جستارهای وابسته
[ویرایش]پانویس
[ویرایش]- ↑ «قانون ترفیعات ارتش شاهنشاهی ایران». مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. بایگانیشده از اصلی در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۱.
- ↑ مجید کاظمی. «تاریخ پنجاه ساله نیروی زمینی شاهنشاهی ایران».
- ↑ «در جلسه مهم سران ارتش در ۲۲ بهمن ۵۷ چه گذشت؟». مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.
- ↑ «هفت پرده زندگی شهید صیاد شیرازی». ایسنا. ۲۰۱۹-۰۴-۱۰. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۹-۳۰.
- ↑ «مرکز بررسی اسناد تاریخی». historydocuments.org. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۹-۳۰.
- ↑ «مرکز بررسی اسناد تاریخی». historydocuments.org. دریافتشده در ۲۰۲۳-۰۹-۳۰.
- ↑ «۱۰۰ زن نخست ایران در حوزههای مختلف». BBC News فارسی. ۲۰۱۳-۱۰-۱۰. بایگانیشده از اصلی در ۲۰۲۱-۰۵-۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۵-۰۲.
- ↑ «Page 8 - (کیهان لندن - سال سی و هفتم ـ شماره ۲۶۶ (دوره جدید». kayhan.london. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۵-۰۲.
- ↑ «زنان تأثیرگذار ایران: مرضیه ارفعی». بایگانیشده از اصلی در ۲۰۲۱-۰۵-۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۵-۰۲.
- ↑ به دلیل سانحه سقوط هلیکوپتر، به دلیل درگیری و تیراندازی و انفجار نارنجک در داخل هلیکوپتر کشته شد بنابه گفته خلبان هلیکوپتر سرهنگ عباس سلطانی نیا که به همراه کروچیف تنها بازماندگان سانحه بودند
- ↑ بعد از ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ چندین ماه بازداشت بود و در اواخر سال ۱۳۵۸ تیرباران گردید
- ↑ در ۲۶ بهمن ۱۳۵۷ بر بام مدرسه رفاه تیرباران شد
- ↑ در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ در ستاد نیروی زمینی واقع در لویزان، مورد اصابت گلوله شورشیان مسلح قرار گرفت و کشته شد
- ↑ بعد از بهمن ۱۳۵۷ تیرباران گردید
- ↑ بعد از ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ بازداشت و سپس تیرباران گردید
- ↑ بعد از انقلاب تیرباران گردید
- ↑ در شامگاه ۲۱ بهمن به هنگام عزیمت به مرکز آموزشهای هوایی دوشان تپه جهت کمک رساندن به مأمورین فرمانداری نظامی، هدف حمله انقلابیون مسلح قرار گرفت و در میدان امام حسین فعلی کشته شد
- ↑ در شامگاه ۲۶ بهمن ۵۷ بر بام مدرسه رفاه تیرباران شد
- ↑ در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ هنگامی که مسوولیت معاون لشکر پیاده گارد در حمله انقلابیون مسلح به ستاد نیروی زمینی واقع در لویزان، به همراه سپهبد عبدالعلی بدرهای (فرمانده نیروی زمینی) هدف گلوله قرار گرفتند و هر دو کشته شدند
- ↑ در ۲۶ بهمن ۱۳۵۷ به اتهام سرکوب و کشتار مردم اصفهان، محاکمه و در ساعت ۱۱:۴۰ دقیقه همین شب، بر بام مدرسه رفاه تیرباران گردید
- ↑ سرلشکر نشاط در فروردین ماه ۱۳۵۸، تیرباران گردید
- ↑ بعد از ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ مدتی بازداشت شد و سپس محاکمه و تیرباران گردید.
- 1 2 پس از ضرب و شتم و بازداشت به تهران انتقال یافته و در اسفندماه ۱۳۵۷ تیرباران شد.
- ↑ بعد از انقلاب، بازداشت و تیرباران گردید
- 1 2 از اعدامهای اوایل انقلاب جان به در برد
- ↑ سرتیپ علایی در خرداد ۱۳۵۸ تیرباران گردید
- ↑ با پیروزی انقلاب، در ۲۵ بهمن ۵۷ بازداشت و پس از چندین ماه حبس به دلیل عدم وجود شاکی و اتهام خاصی، آزاد شد اما دیری نپایید که با پرونده سازی یکی از درجه داران سابق لشکر گارد که ظاهراً به انقلابیون پیوسته بود مجدداً بازداشت شد و تا مرز اعدام هم رفت اما در نهایت پس از کش و قوسهای فراوان به حبس طولانی مدت محکوم شده و ۴ سال را هم در زندان گذرانید. ایشان پس از گذشت ۴ سال از دوران محکومیت، مشمول عفو قرار گرفته و آزاد شدند
- ↑ در بهار سال ۱۳۵۸ تیرباران گردید
- ↑ بعد از انقلاب بازداشت شد و در جلسه دادگاه ظاهراً عکسهای خانوادگی اش به عنوان مظاهری از فساد منتشر گردید. وشمگیر بعد از دادگاه به اتفاق سپهبد پژمان به سراغ صادق طباطبایی رفت (طباطبایی برای ملاقات زندانیان آمده بود) و اعتراض شدیدی به ایشان نمود اما از آنجایی که صادق طباطبایی در دادگاه انقلاب مسوولیتی نداشت این اعتراض به جایی نرسید. وشمگیر که از نظر روحی به شدت آشفته شده بود و همچنین حدس میزد چه حکمی دربارهاش صادر خواهد شد با خوردن تعداد زیادی قرص لومینال (به علت بیماری، این دارو را مصرف مینمود) در اواخر بهار ۵۸ به زندگی خود پایان داد
منابع
[ویرایش]- http://www.iranrights.org/fa/
- https://web.archive.org/web/20131115172905/http://shahyad.net/iiarmy/iiarmy.html
- http://www.22bahman.ir/ContentDetails/pageid/153/ctl/view/mid/364/Id/Icons-212/language/fa-IR/Default.aspx%5Bپیوند+مرده%5D
- http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2007/07/070705_mf_minbashian.shtml
- http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2011/08/110802_l78_bakhtiar_20th_anniv_hooshang_nahavandi.shtml
- http://majorb.persianblog.ir/post/78/
| نظامی |
|  | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| انتظامی |
| |||||||||||||||||||||