سید جواد طباطبایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از جواد طباطبایی)
پرش به: ناوبری، جستجو
سید جواد طباطبایی
Javad Tabatabai 2.jpg
زادروز ۲۳ آذر ۱۳۲۴ خورشیدی
تبریز
محل زندگی تهران
ملیت ایرانی
پیشه پژوهشگر

سید جواد طباطبایی (زادهٔ ۲۳ آذر ۱۳۲۴) فیلسوف و پژوهشگر ایرانی فلسفه و تاریخ و سیاست است. او عضو سابق هیئت علمی و معاون پژوهشی دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران است. طباطبایی در حال حاضر مدیر گروه فلسفهٔ مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی است.[۱]

زندگی‌نامه[ویرایش]

طباطبایی در سال ۱۳۲۴ در تبریز به دنیا آمد. در تبریز تحصیل کرد و برای تحصیل در رشته‌ی حقوق حقوق به دانشگاه تهران رفت. پس از اخذ لیسانس حقوق از دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی از دانشگاه تهران به فرانسه رفت و در دانشگاه سوربن به ادامهٔ تحصیل پرداخت و با اخذ دیپلم مطالعات عالی D.E.S از رشتهٔ فلسفهٔ سیاسی فارغ‌التحصیل شد.

در سال ۱۳۶۳ با نوشتن رساله‌ای دربارهٔ «تکوین اندیشهٔ سیاسی هگل جوان»، با دریافت درجهٔ ممتاز دکترای دولتی در رشتهٔ فلسفهٔ سیاست به ایران بازگشت. پس از بازگشت به عضویت هیئت علمی دانشگاه تهران درآمد و معاون پژوهشی دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران شد. در همان حال، او سردبیری نشریهٔ همین دانشکده را به عهده گرفت. او به اتهام «ملی‌گرایی» از کار برکنار و از دانشگاه اخراج شد. طباطبایی به کار پژوهشی خود در مراکز دیگر ادامه داد و با امکاناتی که در مراکز پژوهشی فرانسه، آلمان، و آمریکا فراهم آمد، پژوهشی دربارهٔ تاریخ اندیشه در ایران را دنبال کرد.

او در سال ۱۳۷۶ موفق شد جایزهٔ نخل آکادمیک، عالی‌ترین نشان علمی فرانسه، و مدال نقرهٔ تحقیقات در علم سیاست را از دانشگاه کمبریج کسب کند.[۲] او هم‌اکنون عضو هیئت علمی دائرةالمعارف بزرگ اسلامی است[۳][۴]

حضور همزمان در حلقهٔ لوئی آلتوسر و کشیش‌های یسوعی[ویرایش]

او در سال‌های حضور در فرانسه و هم در حلقهٔ لوئی آلتوسر، فیلسوف مارکسیست، بود و هم به حوزهٔ گروهی از کشیش‌های یسوعی‌ای که در مسائل فلسفی در سطح بالایی بودند رفت‌وآمد داشت و با یکی از مفسران مطرح هگل در ارتباط بود. در همین حلقه بود که یادداشت‌ها و حاشیه‌هایی که لنین بر کتاب‌های هگل نوشته بود را ترجمه و با عنوان یادداشت‌هایی دربارهٔ دیالکتیک منتشر کرد. همچنین مجموعه مقاله‌هایی از آلتوسر را با عنوان لنین و فلسفه و چند مقالهٔ دیگر ترجمه و منتشر کرد.[۵]

دیدگاه‌ها[ویرایش]

طباطبایی از شارحان نظریه ایرانشهری است که در آن کل نظام سیاسی ایران را در گذر تاریخ متأثر از فرهنگ متکثر اقوام می‌داند.[۶] او طی گفتگویی که با مهرنامه در تابستان سال ۱۳۹۲ داشت، «مبنای اندیشهٔ پان‌ترکیسم را درآمیختگی نوعی فراموشی تاریخی با افسانه‌بافی‌های به ظاهر تاریخی می‌داند که بدل به ملغمه‌ای از بیسوادی و بی‌شعوری شده‌است».[۷]

بازتاب در دیگر کشورها[ویرایش]

جمهوری آذربایجان[ویرایش]

سخنرانی جواد طباطبایی در همایش مناسبات قفقاز و ایران در کشور جمهوری آذربایجان بازتاب بسیاری داشت و یکی از سایت‌های خبری-تحلیلی به زبان ترکی آذربایجانی (سایت خبری-تحلیلی بادکوبه[۸]) متن کامل سخنرانی طباطبایی را ترجمه و منتشر کرد.[۹]

سید جواد طباطبایی

جوایز و افتخارات[ویرایش]

  • دریافت جایزه نخل طلایی از دولت فرانسه
  • مدال نقرهٔ تحقیقات در علم سیاست از دانشگاه کمبریج[۱۰]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

ترجمه[ویرایش]

تألیف[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. با سید جواد طباطبی، ناشر: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۲
  2. علی‌اصغر حق‌دار. «کلیات یک پروژه». در پرسش از انحطاط ایران. چاپ چهارم. تهران: کویر، ۱۳۸۷. ۳۲. ISBN 964-6144-98-5. 
  3. المیرا حسین‌نژاد. «شناخت‌نامهٔ سید جواد طباطبایی»(فارسی)‎. نصور. بازبینی‌شده در ۱۴ فروردین ۱۳۹۰. «سید جواد طباطبایی پژوهشگر فلسفه و تاریخ و سیاست در سال ۱۳۲۴ در تبریز متولد شد. به گفته خودش: با پایان جنگ جهانی دوم تبریز به اشغال ارتش سرخ درآمد من درست در این شب متولد شدم. وی در دروس فلسفی آیت‌الله غَروی در کلاس‌های اسفار اربعه جواد مصلح شرکت کرده بود. لیسانس حقوق را از دانشگاه تهران گرفت وی از یازده سال تحصیل از دانشگاه سوربن فرانسه مدرک دکتریٰ خود را گرفته و رسالهٔ دکترای خود را تحت عنوان اندیشهٔ سیاسی هگل جوان تدوین کرد. وی در دانشگاه‌های سوربن و تهران تدریس و پژوهش کرده، معاون اسبق پژوهشی دانشگاه شهیدبهشتی بوده و عضو هیئت علمی دانشنامهٔ جهان اسلام، برندهٔ جایزه نخل طلای علمی فرانسه به دلیل پژوهش‌های عمیق فلسفی، عضو هیئت علمی دائرةالمعارف فرانسه و تدوین برخی از مدخل‌های آن.» 
  4. کیوان آرام. «دربارهٔ سید جواد طباطبایی»(فارسی)‎. مؤسسهٔ مطالعاتی اندیشه. بازبینی‌شده در ۱۴ فروردین ۱۳۹۰. «- سید جواد طباطبایی، پژوهشگر فلسفه و تاریخ و سیاست، متولد ۱۳۲۴ تبریز - شاگردی و حضور در دروس فلسفی آیت‌الله غروی - شاگردی و حضور در کلاس‌های اسفار اربعه جواد مصلح - لیسانس حقوق از دانشگاه تهران - اخذ دکترای دولتی پس از یازده سال تحصیل از دانشگاه سوربن پاریس با رساله‌ای تحت عنوان اندیشهٔ سیاسی هگل جوان - تدریس و پژوهش در دانشگاه‌های تهران و سوربن و… - معاون اسبق پژوهشی دانشگاه شهید بهشتی - عضو هیئت علمی دانشنامهٔ جهان اسلام - برنده جایزهٔ نخل طلای علمی فرانسه به دلیل پژوهش‌های عمیق فلسفی - عضو هیئت علمی دائرةالمعارف فرانسه و تدوین برخی از مدخل‌های آن جواد طباطبایی هم اکنون تنها به پژوهش و تألیف و تحقیق در تاریخ اسلام و ایران مشغول است.» 
  5. مهرنامه. 
  6. «ایران همینجا است که ایستاده ایم». 
  7. حامد زارع، منصور هاشمی، محمد قوچانی. گفتگو با سیدجواد طباطبایی: تسویه حساب با چریک‌ها. . مهرنامه، تابستان ۱۳۹۲. 
  8. “ANA SƏHİFƏ”də. Baxılmış 2017-11-12də. 
  9. Seyid Cavad Təbatəbai: Qafqaz “tarixi İran” üçün böyük əhəmiyyəti var
  10. دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، http://www.cgie.org.ir/fa/author/172/جواد-طباطبایی

پیوند به بیرون[ویرایش]