سید مصطفی محقق داماد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سید مصطفی محقق داماد
Mostafa Mohaghegh Damaad (cropped).jpg
دین شیعه (اصولی اثنی عشری)
اطلاعات شخصی
تولد ۱۹۴۵
جایگاه
عنوان علامه
فعالیت دینی
وبگاه www.mdamad.com

سید مصطفی محقق احمدآبادی[۱] معروف به محقق داماد، (زادهٔ ۱۳۲۴ خورشیدی) مجتهد، حقوق‌دان، عضو پیوسته فرهنگستان علوم ایران، عضو هیئت امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و استاد حوزه و دانشگاه است.

او از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۳ ریاست سازمان بازرسی کل کشور را عهده‌دار بوده است. او که دانش آموختهٔ حوزهٔ علمیهٔ قم، دانشگاه تهران و دانشگاه کاتولیک لوون است، استاد حقوق دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه شهید مطهری، دانشگاه علوم اسلامی رضوی است.

خانواده[ویرایش]

او فرزند سید محمد محقق داماد و نوهٔ دختری حاج شیخ عبدالکریم حایری یزدی (بنیان‌گذار حوزهٔ علمیهٔ قم) است. وی استاد دانشکدهٔ حقوق دانشگاه شهید بهشتی و استاد دانشگاه شهید مطهری (مدرسه عالی سابق), و دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد و همچنین عضو فرهنگستان علوم ایران و استاد کرسی فقه و حقوق و فلسفه است. او با تنها دختر استاد خود میرزا هاشم آملی (خواهر علی، صادق، باقر، فاضل و محمد جواد لاریجانی) ازدواج کرده‌است.[۲] و از ایشان ۵ فرزند دارد سه دختر و دو پسر.[۳] سه دختر او عبارت‌اند از مریم السادات محقق (دکتری حقوق – وکیل دادگستری) صدیقه محقق (لیسانس ادبیات – فوق لیسانس زبان) زهرا محقق (استادیار دانشکده مهندسی هسته‌ای، پلاسما و رادیولوژی دانشگاه ایلینوی در اربانا-شمپین[۴]).[۳]

تحصیلات و سمت‌ها[ویرایش]

محقق داماد در ۱۳۲۴ شمسی در قم به دنیا آمد. علوم دینی را نزد استادان بزرگ حوزهٔ علمیهٔ قم فرا گرفت و علاوه بر آن در دانشگاه تهران به تحصیل حقوق و فلسفهٔ اسلامی پرداخت و به اخذ درجهٔ فوق لیسانس در هر دو رشته نائل گردید. او در حوزه موفق شد در سال ۱۳۴۸، از علما و مراجع وقت، درجه «اجتهاد» کسب کند. عمده دوره علوم عقلی و حکمت اسلامی را نزد استاد مرتضی مطهری و فقه و اصول تحلیلی را نزد آیات عظام، آملی لاریجانی و دایی‌اش مرتضی حائری یزدی آموخت. وی، مطالعه و تحصیل در رشتهٔ حقوق را پی‌گرفت سپس برای اخذ درجه دکترا در سال ۱۹۸۸، در بخش حقوق بین‌الملل به دانشگاه کاتولیک لوون (UCL) وارد شد و در سال ۱۹۹۵ موفق به اخذ درجه علمی Ph.D شد.[۳]

دکتر محقق داماد پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی در سمت‌های گوناگون اجرائی، قضایی و فرهنگی ایفای نقش کرده‌است، از جمله از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۳ ریاست سازمان بازرسی کل کشور را عهده‌دار بود و اینک [چه زمانی؟] به عنوان استاد و رئیس گروه حقوق دانشگاه شهید بهشتی و خوارزمی تهران، رئیس گروه علوم و معارف اسلامی فرهنگستان علوم ایران، ریاست گروه حقوق سازمان مطالعه و تدوین کتابهای علوم انسانی دانشگاه‌ها، عضو هیئت داوران خبرگان بدون مدرک، عضو شورای علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، سردبیر فصلنامهٔ فرهنگستان علوم و… به خدمات علمی و فرهنگی ادامه می‌دهد.از نظر خط مشی فکری فرهنگی این استاد در نهایت اعتدال از چهره ها و شخصیت های محبوب اصلاحات محسوب می شود.و به این حزب سیاسی گرایش و تعلق خاطر دارد.

وی علاوه بر بهره‌گیری از دو نظام آموزشی حوزه و دانشگاه، به زبانهای عربی و انگلیسی مسلط است و با زبان فرانسه آشنایی دارد.

سید مصطفی محقق داماد در یک گفت‌وگوی مفصل با علی بزرگیان که در شماره تیرماه 1397 مجله «اندیشه پویا» منتشر شد، به طرح ناگفته‌های بسیاری از وقایع صدر انقلاب پرداخت.

آثار[ویرایش]

  • فاجعه جهل مقدس
  • روشنگری دینی در دو جلد
  • بازخوانی فقهی امر به معروف و نهی از منکر و اجرای حدود
  • قواعد فقه در پنج جلد به زبان فارسی،
  • دورهٔ اصول فقه در سه جلد به زبان فارسی،
  • حقوق خانواده در یک جلد به زبان فارسی،
  • تحلیل فقهی وصیت در یک جلد به زبان فارسی،
  • تحلیل فقهی اخذ به شفعه در یک جلد به زبان فارسی،
  • تحلیل فقهی احتکار در یک جلد به زبان فارسی،
  • مطالعات تطبیقی در فلسفه اسلامی، ترجمهٔ از انگلیسی به فارسی در یک جلد،
  • حقوق بین‌المللی عمومی اسلامی، ترجمه از انگلیسی به فارسی در دو جلد،
  • سیر فلسفه در جهان اسلام، ترجمهٔ از انگلیسی به فارسی در یک جلد،
  • علاوه بر اینها بیش از ۳۰ مقاله در رشته‌های فلسفه، دین و حقوق نوشته است، از جمله:

۱- مفهوم اسلامی حقوق بشر دوستانه به زبان فارسی،

۲- رعایت قوانین انسان دوستانه به زبان فارسی،

۳- حقوق بشر از دیدگاه علی (ع) به زبان فارسی،

۴- اسلام و دعوت ادیان به رعایت حق و کرامت (به زبان فارسی)،

۵- مقالهٔ «Religious Minorities in the Islamic Republic of Iran» به زبان انگلیسی،

۶- مقالهٔ «Religious Tolerance and Universal Brotherhood in Islam» به زبان انگلیسی،

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]