شمس‌الدین شهرزوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شمس الدین شهرزوری
شناسنامه
نام کامل شمس الدین محمد بن محمود شهرزوری
حیطه فلسفه
دوره ایلخانان، خلافت عباسیان
مکتب اشراق
زادروز
زادگاه شهرزور، سلیمانیه، عراق
دین اسلام
استادان سهروردی

شمس الدین محمد بن محمود شهرزوری(گاهی به اشتباه شهروزی نوشته می‌شود)، منطق دان، فیلسوف، مورخ فلسفه و دانشمند[۱] کرد ایرانی در قرن هفتم است. او اولین شرح را بر حکمت‌الاشراق سهروردی نوشت.

وی افزون بر شرح بخش منطق حکمه الاشراق، در رساله دوم از رسائل الشجره الاهیه فی علوم الحقایق الربانیه از منطق بحث کرده‌است، که شاید بتوان گفت نخستین کتاب مفصل در علم منطق در قرن هفتم پس از اساس الاقتباس محقق طوسی باشد. او در این کتاب همه مباحث صناعات خمس را، که تقریباً در میان متأخران به قراموشی سپرده شده بود، مطرح و بررسی کرده‌است.[۲]

آراء منطقی[ویرایش]

  1. شهرزوری در تعریف، قول متأخران را در باب تساوی بین معرَّف و معرِّف پذیرفته‌است و از این روی، از نظر او تعریف به اعم و اخص جایز نیست.[۳]
  2. او تحت تأثیر منطق المطارحات شیخ اشراق، با تقسیم تعریف به حقیقی و اسمی، تعریف اسمی را برای مسما به واسطه اجزاء مفهومی آن در علوم نافع می‌داند و تعریف حقیقی را دشوار می‌انگارد.[۴]
  3. وی تقسیم قضیه به حقیقیه و خارجیه را مطرح می‌کند و موضوع قضایای حقیقیه را افراد ممکن محقق و مقدر و افراد ممتنع مقدر قرار می‌دهد و در کنار این دو به قضایای ذهنیه که افرادشان ممتنع هستند اشاره می‌کند و خود آن را نمی‌پذیرد.[۵]
  4. شهرزوری رأی شیخ اشراق را مبنی بر عدم تمایز بین موجبه معدولة المحمول و سالبه محصله می‌پذیرد؛ چرا که از نظر شیخ اشراق در سالبه به دلیل عقد الوضع وجود موضوع ضروری است.[۶]
  5. او در انتاج شکل اول و سوم شرط فعلیت صغرا را مانند متأخران پذیرفته‌است.[۷]

پانویس[ویرایش]

  1. راسخون - مقالات موضوعی - تأمّلی بر«هستی» در اندیشه شهرزوری و کانت
  2. جمعی از نویسندگان زیر نظر دکتر محمد فنایی اشکوری. درآمدی بر تاریخ فلسفه اسلامی (جلد دوم). سمت، ۱۳۹۲. ۱۴۶. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۵۳۰-۹۵۰-۱. 
  3. رسائل الشجرة الالهیة فی علوم الحقائق الربانیة. 94. 
  4. همان. 97 و 98. 
  5. همان. 119 و 120. 
  6. همان. 124 - 126. 
  7. همان. 248 و 265.