شمس‌الدین شهرزوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شمس الدین شهرزوری
زادهٔشمس الدین محمد بن محمود شهرزوری
شهرزور، سلیمانیه، عراق
دورهایلخانان، خلافت عباسیان
حیطهفلسفه
مکتباشراق
استادانسهروردی

شمس الدین محمد بن محمود شهرزوری(گاهی به اشتباه شهروزی نوشته می‌شود)، منطق دان، فیلسوف، مورخ فلسفه و دانشمند[۳] ایرانیِ کُرد در قرن هفتم است. او اولین شرح را بر حکمت‌الاشراق سهروردی نوشت.

وی افزون بر شرح بخش منطق حکمه الاشراق، در رساله دوم از رسائل الشجره الاهیه فی علوم الحقایق الربانیه از منطق بحث کرده‌است، که شاید بتوان گفت نخستین کتاب مفصل در علم منطق در قرن هفتم پس از اساس الاقتباس محقق طوسی باشد. او در این کتاب همه مباحث صناعات خمس را، که تقریباً در میان متأخران به فراموشی سپرده شده بود، مطرح و بررسی کرده‌است.[۴]

آراء منطقی[ویرایش]

  1. شهرزوری در تعریف، قول متأخران را در باب تساوی بین معرَّف و معرِّف پذیرفته‌است و از این روی، از نظر او تعریف به اعم و اخص جایز نیست.[۵]
  2. او تحت تأثیر منطق المطارحات شیخ اشراق، با تقسیم تعریف به حقیقی و اسمی، تعریف اسمی را برای مسما به واسطه اجزاء مفهومی آن در علوم نافع می‌داند و تعریف حقیقی را دشوار می‌انگارد.[۶]
  3. وی تقسیم قضیه به حقیقیه و خارجیه را مطرح می‌کند و موضوع قضایای حقیقیه را افراد ممکن محقق و مقدر و افراد ممتنع مقدر قرار می‌دهد و در کنار این دو به قضایای ذهنیه که افرادشان ممتنع هستند اشاره می‌کند و خود آن را نمی‌پذیرد.[۷]
  4. شهرزوری رأی شیخ اشراق را مبنی بر عدم تمایز بین موجبه معدولة المحمول و سالبه محصله می‌پذیرد؛ چرا که از نظر شیخ اشراق در سالبه به دلیل عقد الوضع وجود موضوع ضروری است.[۸]
  5. او در انتاج شکل اول و سوم شرط فعلیت صغرا را مانند متأخران پذیرفته‌است.[۹]

پانویس[ویرایش]

  1. آدینه بوک: نزهه الارواح و روضه الافراح: تاریخ الحکماء ~محمدبن محمود شهرزوری، مقصودعلی تبریزی (مترجم)، محمدسرور مولائی (مصحح)
  2. آدینه بوک: رسائل الشجرة الالهیه فی علوم الحقائق الربانیه: فی المقدمات و تقاسیم العلوم، فی ماهیه الشجره و تفاصیل العلوم الاهیه المنطقیه، ... ~محمدبن محمود شهرزوری، نجفعلی حبیبی...
  3. «راسخون - مقالات موضوعی - تأمّلی بر«هستی» در اندیشه شهرزوری و کانت». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۶ ژوئن ۲۰۱۲.
  4. جمعی از نویسندگان زیر نظر دکتر محمد فنایی اشکوری (۱۳۹۲). درآمدی بر تاریخ فلسفه اسلامی (جلد دوم). سمت. صص. ۱۴۶. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۵۳۰-۹۵۰-۱.
  5. رسائل الشجرة الالهیة فی علوم الحقائق الربانیة. صص. ۹۴.
  6. همان. صص. ۹۷ و ۹۸.
  7. همان. صص. ۱۱۹ و ۱۲۰.
  8. همان. صص. ۱۲۴–۱۲۶.
  9. همان. صص. ۲۴۸ و ۲۶۵.