آقامحمد بیدآبادی

آقامحمد بیدآبادی
عنوان(ها)	علاّمه
اطلاعات شخصی
زاده	۱۱۱۷ق بیدآباد اصفهان
درگذشته	۱۱۹۸ق اصفهان، ایران
محل دفن	تخت فولاد اصفهان
محل اقامت	اصفهان
تحصیلات	اصفهان
شناخته شده برای	احیاگر فلسفه و عرفان شیعه

آقامحمد بیدآبادی (زادهٔ ۱۱۱۷ ق - درگذشته ۱۱۹۸ ق)، حکیم و عارف متأله و از مراجع شیعه قرن دوازدهم قمری در اصفهان است. محمدرفیع گیلانی، پدر وی در اصل، گیلانی بوده و سپس در بیدآباد اصفهان اقامت گزید. آقامحمد در آنجا زاده و همان‌جا درگذشته است. اوایل عمر بیدآبادی مقارن با پایان صفویه و غائله افغانها است. وی در عصر خود احیاگر فلسفه شیعی (حکمت صدرایی) بود و اکثر فلاسفه متأخر، سلسله اساتیدشان به مولی علی نوری و از وی به بیدآبادی منتهی می‌گردد. او همچنین سرحلقه عرفای شیعه به حساب آمده و در زمینه فقاهت هم از تاثیرگذاران عصر خود بوده است.

وی از شاگردان عرفانی سید قطب‌الدین محمد نیریزی شیرازی (قطب سی و دوم سلسله ذهبیه صاحب منظومه فصل الخطاب) بوده و از این طریق به سلسله ذهبیه و عرفای قدیم متصل می‌گردد. همچنین محمداسماعیل خواجویی (م ۱۱۷۳ ق) استاد علوم حکمی وی بود.

سرحلقه عرفای شیعه

چندین حلقه از سلسله عرفای متشرع شیعه معاصر به بیدآبادی می‌رسند تا جایی که بعضی وی را به سلسله ذهبیه نیز منسوب دانسته‌اند:

در مکتب تهران: سید روح‌الله خمینی شاگرد محمدعلی شاه‌آبادی شاگرد میرزا هاشم اشکوری (م ۱۳۳۲ ق) شاگرد محمدرضا قمشه‌ای شاگرد سید رضی لاریجانی شاگرد میرزا عبدالجواد شیرازی شاگرد آقامحمد بیدآبادی

در مکتب نجف: سرسلسله عرفای معاصر سید علی قاضی به اعتباری از دو طریق به آقامحمد بیدآبادی و سپس سلسله عرفای قدیم می‌رسد:
طریق اول: سید علی قاضی شاگردِ -پدر خود- سید حسین قاضی طباطبایی شاگردِ امامقلی نخجوانی شاگردِ سید قریش حسینی قزوینی شاگردِ ملا محراب گیلانی شاگردِ آقامحمد بیدآبادی.
طریق دوم: سید علی قاضی شاگردِ سید احمد کربلایی شاگردِ ملاحسینقلی همدانی شاگردِ سید علی شوشتری [به نقلی] شاگردِ کاشف دزفولی شاگردِ آقامحمد بیدآبادی.

سلسله عرفانی برخی عارفان متشرع ساکن نجف و کربلا، مانند سید احمد کربلایی، سید مرتضی کشمیری، ملافتحعلی سلطان آبادی و سیدمهدی بحرالعلوم به بیدآبادی منتسب شده‌اند.

همسانی دستورهای عرفانی این عارفان با دستورهای بیدآبادی، اتصال آنان را به مکتب تربیتی وی مسلّم می‌دارد.

آثار

تاکنون چند نامه عرفانی و یک رساله فلسفی از بیدآبادی منتشر گردیده است.

• تذکرة السالکین
• آداب السیر و السلوک
• التوحید علی نهج الترجید
• رساله‌ای در کیمیا

منابع

• علاّمه بیدآبادی اسوه اخلاق و زهد حوزه نت

پیوند به بیرون

• مکتب اخلاقی - عرفانی تشیع همراه با سه نامه از عارف بیدآبادی مجلات تخصصی نور