انیران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

انیران یا انارام نام روز سی‌ام از هر ماه در گاه‌شماری اوستایی نو است. این نام در اوستا انغره رئوچه (anaghra raoca). در پارسی میانه 𐭠𐭭𐭩𐭥𐭠𐭭 anērān (اَن = علامت نفی؛ اغره = پایان و حد و حصر؛ رئوچه = روشن است، جمعاً یعنی روشنی بی‌پایان)، , در پارتی 𐭀𐭍𐭀𐭓𐭉𐭀𐭍 anāryān ذکر شده‌است. انغزه‌رئوچه بارگاه جلال اهورمزدا یا عرش اعظم محسوب شده علاوه بر آن نام ایزدی است که نگهبانی روز سی‌ام بدو سپرده شد‌ه‌است. ابوریحان در فهرست روزهای ایرانی این روز را «انیران» و در سغدی «نغر» و در خوارزمی «اونرغ» آورده‌است. زرتشتیان امروزه «انارام» می‌نامند.

انیران از واژهٔ اوستایی اَنْ اَئیریا مرکب از اَن علامت نفی و جزو دوم به معنی آریایی و ایرانی جمعاً غیر ایرانی، در پهلوی و پارسی نیز انیران و مخفف آن انیران بمعنی و غیر ایرانی که تابع امپراتوری ایران است معنی می‌دهد. کردیر در سنگ‌نگاره خود گفته است که او کاهنان و آتش‌کده‌های زیادی را در ایران‌شهر برپا داشته است که بر طبق گفتهٔ او از این استان‌ها تشکیل شده است: پارس، پارت، بابل، میشان، آدیابن، آذربایجان، اصفهان، ری، کرمان، سیستان، گرگان و پیشاور. بر طبق گفتهٔ کرتیر، سوریه، سیلیسیا، ارمنستان، گرجستان، آلبانی و Balasgan که تحت کنترل ساسانیان بودند، جز انیران محسوب می‌شدند.[۱]

پانویس[ویرایش]

  1. Touraj Daryaee. Sasanian Persia The Rise and Fall of an Empire. ۲۰۰۹. ۵. 

منابع[ویرایش]

  • اوشیدری، جهانگیر. دانشنامهٔ مزدیسنا، واژه نامهٔ توضیحی آیین زرتشت. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۶. شابک ‎۹۶۴-۳۰۵-۳۰۷-۵. 
  • ناظم الاطباء، برهان قاطع