شمس‌الدین محمد خفری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

محمد بن احمد خَفری جهرمی شیرازی (درگذشتهٔ ۹۴۲ یا ۹۵۷ ه‍. ق) ملقب به شمس‌الدین یا فاضل خفری کلامشناس و حکمتدان ایرانی[۱] سدهٔ دهم هجری ایران است. خفری از عرفان، تفسیر، ریاضیات، ستاره‌شناسی و دانش‌های نهانی نیز سررشته داشته.
وی فرزند احمد عیانی جهرمی صاحب کتاب رسالة الرمل و پدر عمادالدین محمود دهدار عیانی و پدربزرگ معین الدین محمد دهدار است.
او از مردم خفر از نواحی فارس بوده و در روزگار شاه اسماعیل صفوی می‌زیسته. خفری نخست در شیراز و سپس در کاشان زندگی می‌کرده. در هرات و عربستان نیز اقامت داشته‌است. بیشتر منابع کیش او را سنی دانسته‌اند.

بر حاشیه‌ای که او بر شرح تجرید قوشچی نوشت ۲۰ تن از بزرگان فلسفه از جمله میرداماد، شمسای گیلانی و غیاث‌الدین منصور دشتکی حاشیه نوشته‌اند.

آثار[ویرایش]

  1. اثبات الواجب تعالی
  2. رسالة فی الهیولی
  3. المحاکمات بین الطبقات
  4. حاشیه بر شرح تجرید قوشچی بر الهیات تجرید
  5. سواد العین: حاشیه بر شرح حکمة العین
  6. حسرة الفضلاء در حل شبههٔ جذر الأصم
  7. رسالهٔ حل ما لاینحل
  8. تفسیر آیةالکرسی
  9. التکلمة فی شرح التذکرة النصیریة
  10. منتهی الادراک فی الهیة
  11. اسفار العارفین
  12. حاشیه بر نهایت الادراک قطب‌الدین شیرازی
  13. رسالة فی الرمل (به فارسی)
  14. رسالة فی الزاویة
  15. رسالة فی القضیة و التصدیق
  16. رساله رمل

منابع[ویرایش]

  1. Hockey, Thomas (2014). Biographical encyclopedia of astronomers. New York: Springer. p. 1181. ISBN 9781441999184. Khafri was an Iranian theoretical astronomer who produced innovative planetary theories at a time well beyond the supposed period of the decline of Islamic science. 

بر پایهٔ داده‌هایی در: احمد خفری، شمس‌الدین محمد، تعلیقه بر الهیات شرح تجرید ملا علی قوشچی، مقدمه و تصحیح فیروزهٔ ساعتچیان، تهران: میراث مکتوب، ۱۳۸۲خ. ص۱۴–۱۱.